ANDREA DROS* C SA NDR O, fp| MED.DOCT.&PROF, ORDIN, Ad publicum examen

Full text

(1)

v j · ' YHY" Υ A. O. H, A» r,

ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΓΙΑΝ

Seu

Η UM O RE

MELANCHOLICO

COGITATIONES PHYSICO-

MEDICAS Cum

Cwfenfu ■£?approhatione awplifit faculiå*

tismedieß inillußri- Sveonum,quod

ad SaUmefiy

Athenaeo,

Ü MODERATQRE

VIRO CLARISSIMO

Da. ANDREA DROS*

C SA NDR O,

fp| MED.DOCT.&PROF, ORDIN,

Ad

publicum examen-

modefte promit S.'R/MS» A Lü ΜN*

OLAUS ORSTADIUS/

Angetan.

Ad diem Nevemb. AvniM.DC, LXXXIV*

inaudit. Gufiav. Majore

HemiM* TyfU Joh^G. £beidt.

(2)

S.m* Reg*Maj*

Canccllarias Confiliario Perillufiri $ Generoßßimo ςDomino*

Dn. Ε RIC Ö L I N D-

SC Hl ÖL Dj

Domino de IC·

Pominofuogratiofo»

FAquovoromäes literarumTuiis,GeneroiiiTimeDomine*amantesbeni¬

gnecOmple&erisac foves,facit,ut

audeam Scegovilihocceadinodum

ipecimineiti conipecfum Tuum humiliter

prodire. Quaquid^minreniilplus ipeifidu-

ciseqi mihiaddidiflfet &iumma, quacinTe

«ft,benignitas Sc gratia,quaingeniimei,quae

nullaeft,facultas,niateriatqidignitas,nufquam

animum induxiifsm, Illuftri TuoNomine haspagellasornarc. Quippeargumentum li¬

cettraotencreiätisintricatu, in arte medica, praecipueinhiiceterrismagnifajciendum,aca

nemine (quod fciara) in almakäc Mufarum

palaeftra publico hujusniodi icripto exhini-

tum* nominetarnen pervnlgare, ac, qu°<*

qua

(3)

quamediam/ere ftji partemrationequa fieri poterat,abiqiütumeft,eIaboräfibnis cxilitate longc mfraeximi*TuaVirtütiSjqnae nihilni-

ίΐ coinptum6cpolitum,exigit,faftigium dc- miiTum. Verum föletiam minimaanimal- cula iliuminat atq* fovet,Etplacuit olim Ma- gnatibus vel exilis res munerisloco oblata.

Seil» nihil Iiisvirtuteeftexcclfius, quamquia

pr« reliquis nVörtalibuspöffident,:.4ίοϊνφ

quicquamquod?'defidérare po'teruntj virtuti fuaeaecpiaie^miihbminuseil pretioiius.Quanta

iitTuaviriusj novit, cuitotüriiTc dedifti,ca*

riffimaPatriaj Sciuntetmmquiqj, quiquid

iitvirtusnoruntreclc «ftimare. Itaqvnemi¬

nemnörlfavorisTuiipfenefofColluftrat·Pro- indéfuomrÄaverieratiönecontendo,dignbris

exileshascogitatiunculas juveniliumq; cona-

tuumprimitiasbenign© ac placidövültuad- fpiccre&c graticetuaeradios inmcquoqjderi-

vare. Dccetei;o NurncnomnipotensTe,Ge-

nerofiilimeDomine, incolumicace,vita Ne- lloreå ac ö'mnisgenerisfelicirate beer coro-

rtetqyinNuminis fui gloriam, PatriaenSbftrae

fuleimentum , .tuömmqs commodum ac

decusperenne, quod, dum Vixcrit,exanixttö

vovet

r■■■ ifilü-jltfki -U. '*£ιν.'··>

Perillifftrisac Generoiiffimi NominlsTtri

Humilimus cultor

ouhs orßadwi

(4)

Pertximle Oomlnt

RESP ONDENS

Amice perMlefåcj.

Ja

Klämobfcura femper fueritMelau- tcholiaeCogninotam nova quam-*

antiqua produnt fcripta» Veteres

»Philoipphi quibus quatitatttmqua- driga,omniumferedogmatumnormafuit,er-

iamquatuorincorpore humano éftinctvs po-

iuere humores(janguinem, bilem, fitnitAm St

Melamboliam)tot rcfpondentes quaHtatibus,

'utvocantprimiSjvelifaltemcarundem combi-

jFiationibus. Solus fere Hippocrates praeter di&as qualitates,etiamaliasincorpöre-noftro agnovitquamplurimas; diverfasriempefali-

umipecies. Cujus veftigijsinfiflentes recén-

tiores..fänguinem noftrumdiyeriimode alte-

yari, prodiveriitate ialium quibus abundar,

fhtucre. Quippeabacidoeundem coagulari (baud alitetac acetumaiiudve acidum 1'acfi frfuiumidern ccaguIat)accraiTeicere,åipiri-

tuofisveroalcalicis diifolvi Sc fluidum reddi, obfervaruat, Undéetiam eundem (anguinem prorationecontentorum,modo craflumSc pigrumtmodo tenuem Sc fluidumcönjieie-

aflu>

(5)

baut. DlfEcultertarnenaiéipfis obtinerepo-

tuerunt,Melancholiamnon e.(le diftindum_,

humorcmareliquo iängvine;Praecipuecum

fubVenaefedionibus adoculumapparereib-

leant,cjuatuorancenominatihumoresjO^P/V«-d

ita pfluida illaiangvinislympha )bilis (quae

lymphamhanecolore citrino no* rarotin-

gerefölet((anguisprvprié dicl9(floridumillud

infuperflcie8c)Melitnihlia(criffamentuiiludi

nigrumquofundus vafis implerifolet) 0o-

nec experimenus yarijs jam, nyperdetedu

(it,diveriitatcmallamCölorumiangvinis atri

Sefloridi,nen deberi niiiaeriexcerno,eidem

ieiérriagis minusinimiicenti. iiiudenimian¬

gvinisquodacriubingreiTus infpumamquaii

elevavic,floridumapparet,reflduaejusparte

manentenigra. Qu»tarnenfoloadmifloaere,

roféaefficiporefl.Uifdeetiamerfuf9 madato-

rumanimaliumfangvis,agitatus, totus flori-

dus manet. Prxterea, non parumintcrfe

contendunt,anmorbushic arnrao ancorpori

infideat,cum confolationeaequeac remediis

levarifolcat.Etfl hac inparteconveniant,mi-

runa tamen quälecencipiajit corporis&ani-

maecommercium. Ab humore roeiancholi,

co riigroy atroi elevari vaporesflatuunt,qui

animam ad tales criamcogitationesimpellat;

Neipijilludnigrumquodinankna eft,cunu

Corporpanigred;ne,nccullamfimilitudincm,

mse

(6)

nec altarri connexioncm habere, quam eam,' quamOmnipotens Conditorinter divcrfiffi-

mas hasnaturas3pofuit, Quid enimincor¬

poreanxiumeil,cumanimatriftatur?Etquid

%inartaXialacerum, diim corpusdolere ienti-

tur? Sed hsec prolixe perfequi nolo, cum aburidé id féceris, PertximUDomineRefyon-

iitns,, praefentiTuadiiputatione do&a&per- eleganti,qua&ingenitimcgregium &labo*

remindefeiium omnibus commendas. Ma- teriam enim in Te derivaiti, enodatu diffi«

cilem,nec rtifi iparfim inveniendam. Me-

thodo eandém ornafti pereieganti aft fi-

mullaborioiä; Pergcigitür, iter,quod fauliis

avibusfcmclingreiluses,eonilanterabfolvc-

re. Occurentes difficultatespatienterperfcr,

necpedem unquamfige, antequam, metam ad quamcontendis,confcquaris. Nonenim juvat exfAiililefiaCoronajugo. Vale.

- '·"· Ji . '·. 5 ff ; 1r,-.

Tui ftudiofiffimus

^crib» oecupatiffimus Holmiseii, Sept,

Andreas DroiTander>

M. D. Sc Pr. Pub»

(7)

Ledlori Candido*

Mlrahihst£,rideripoteßinteraliacuiquamjpracipueidio-automat;,quvdtemporay horas & minutadifiir.nm, flruäuraac

motut'■mirabiliorvero corporis noßri,auto¬

matsapotentecreatoread varksmotuselkkn,·

dosfunäionesf,edendasartificioßßimejabricaü

fabrica: Aß: maximc mirahHesfunt ac in- daginkadmodtun intrkatß··* qti£ bi eo motuitm contingiinterrores funäiommq^ Ixfitnes. Trio- ranuncnonattingo>nccdepoßrenso multa dkt-

venecejfum ducei tav.tumindicatumvolo,quod

ßcuti fangvtsnoßer tiknia vokttiiitate, fluiditate

velaliisqiialiiAtibtkpcccans,plurmaniincorpore

a dtj) ofttionenaturalt deviationumac morborum

cdufaßti itaejusreiparshatid exigua adfcri-

henda merito veniat eidem fangvini nimium craffo^lutinofoacacrifaäo,quimtlaqchoHasti~

tulo inßgniri poteß. De hoc härnere me- lancholkofuafucujatpiammagni acde meopti-

tnémeritiviri,cujusut exfide datum confiitum,

itaexfavoreamore<j3injunftttm Liborcm·,quam-

vis forte minus felki quam volucram fucceffu>

tionexfequifußiiiercßmihi religio fueratj quß

exleclionibttstamptbücisquamprivat#perexl·

guum i IItid tempus, quo artioperamnavavi,

obfervare potueram , in brevem differtatiun-

culmrudiMinerva (ongeßi, Verum hie de

diiitliii

(8)

duobtupYiZcipueB♦ L. prafarivijkm fult- Ρrb

mum neconjuCionumeargu'M.Qttippuitacompa- raifteftcumfanguménoftroi utqki ineo bancvel.

illamqualitatem a reiiqutsfeparatamconßdera-

revoluerit5nonpoßit·, quin obmaterite afßnita-

temachumorts un'rn cumalterocommixtionetn

acfermentationcm·, ultrapropofiüImitesinnon- * nuÜKdivagetur. Ouodquo<f mihi hiccontigijfe

ftquisohjiciat,nenomninoinficiasiverim. . Quis

enim quaindividu'is quaß nexibus funt conjun-

fin, itaunqUAiufeparet,ut coberere, vdad mi¬

nimumfeje mutuo continocre amplius nusquam

obferventur ? Ddndemihi ignojcasveüntyfiinar- dua acintricata hdcmateria pertraäanda in

tnultis defiderio Tuomimu fat'tsfecerim. Quod ipfttmpartimbrevitati, quam unicefeclatus fui, partim etiamjuven'tli mecein arteadhuc cetatiim·

putes,rogaverim, EAdem illa leflinaüofuaßt,quo

minusλογομαχία*in\arte, inquaadresip(as ipfarumtfnatura*magis attendere debemusytan- quam rembaud magni momemi ( Undequerun- damtantumaßecluum nominaadmarginespagel-

Urumfineulliusoffenßcne adpofita volui) attin¬

gerem, meq? variorumPraclicorum circamorbös fenteuuu, velproprits eorumpotiusopinionibusy aliisfe communi more infettendu,quantum un- quamßeri potuit, immifcerenu Deceterivals

I. ß. accöMÜbuspro candörefave^

(9)

rl

Ά-

>cl.

'Λ-

■Λ-

η-

f'

u'ts ti¬

li-

m

'■7-

itt oi Ify

w

tu

MEMßRUM PRIMUM,

Pr&limimriay nömink ac veide-

fenptionem■) qmbm Ale*

ianebolia difcernatuv ßgnls^

levitérpevßringit.

% U

OUemadmodumvete res,fla^cyjrpxconftituti-, juxtiuadVctcniraElements,

onemquatuorcom¬

munis omnibus rebus ele¬

ments, ignis,aer,aqua, ter¬

ra, concurrebantj Ita in μι-

xgox9erjuVeadem>vehes ils fai¬

remanalog»,utteftatur Äriii»

{a>&cumeo(b) pluresj ve-

[taiunt nomine calidi, humidi,

ficci & frigidi. Quas.pu-^

gnantibuslicet cacdem inter

A; fefue-

{*) gener*aiaj, S$au?JT ig

(10)

fefuerintqualitatibus,miftlone ta- m

men,fnutuapaifione atq> aéHone ^

itauniriajebaht,utindéexiiirgcret ^ eilentialisiliaconjunélio,quaetem#

peramentumin corporibus audit» gjj Temperamentorum itaq, gener· yci 4.v or.iimpiicia,quatuorq$exfimpli-

cibusorta,compofitanutneravere. ^ Hiice etiam nonum addidere c» ^

omnium qualitatum exa&a aqua- j|ar

!kj> portione ormr9.^emcmpera- ap

tumφ, acideatemperamentumad m:

pondus di&urfcj quod fi conftitc- €χ

rit extramentisideamdari, in cor- Όπ

porevixquovismiilclimo reperire-

tur. Praetereaiifdem perivaiurru»

fuit, componi iangvineamnoftram

maffam ex di&is dementis quali- vc taribusq, totidem reipondentibus fa, ac(\uatuorhumoribus: bilis,fangumis, pitui- os

fangvims tx acmekncholiaEtitulo apud me- ac

feAniti dieos·pariteracphyficos^otis, re fc

videmur» verocum reliquis illis forte maxi·

meignotis.

§»*z. Quippe pr»terquam_· |n

quodillapotius elementataquam-· jn elementa(loquorenimpraetcTalios ya

cumceleberr.Dn.Docl.HoffV·(c)

non

(c) diip, pbyf,7,f.16.p,43, \f

(11)

Ä"

nonitapndem praeccpcorefUcIiifs-

15

jno, νυν cv αγίοιςnunqmm a me

et iinc fiimma reverentia nomimm-

n' do) dicenda fint: di&ae qualitatcs

1C° aliarumrcfumeffe&usiunt,hurxio#

:l.e rcsqiadmedicinam'faciendam,au«

infuificientes, aut inutilcs ab ipio

re*c* Hippocr.(d)habiti,utrefcrt Clar.

Hofiman:(c)ex pluribusinarte,et«

sa"

iam adhuc minus animadverfis

ra° apertisqjcompofiti- Laudabilincr- tninatoiumhumorumacpartium^

cc~ ex ^uibus conftant, contemperati-

3r" oniac altcrumus dominio, cjtroJ

re"

cjuideminquovis hominefingulaÄ

n*

<quid eiScerepoiie crediturj Sicuti

irri fcona corporis conftitutio, vitioib

"i*

veromorbus debet originem> ita

,u* hinchominumalioscholericos,ali-

:u**nc* osPhlegmaticos, iängvineos alios»

acaliosdcni^i melancholicos fuifi

re fedidos

*dici<i>, ctiam in vtilgus

iXl* aihileftnotius.

§: $. In dominium ejufmodi Domlnv

^ infangvinehumorum,cjui pcnitius umhumo-

inquiiiverc,cumconiulimus5 pro- rum

'i°s rationc

gentris, conditiync virx, 1!

(c) a ζ actatis

lon (d) t,2f.deT«tcr,rnedt (e)itipraefatial

(12)

alatis, fexuSac regiönis idmaximå

variarc,repenmus, AfTerunc cjuip-

>öeftus*

peprimumparentes iibi ümiiisna-

turaeprocreareliberos, id eft (ur*

me explicem ) qui in parentibua

imperiumobtiacnthumores, iivc

unus five plures fuerint,infiiios,

guamvisnonrarocontrarium eon- tingatt cumfeminemanarc, Dein- raiteem" dead confvetudinem vitaac Dix-

vitx,. tse, cum exguibus_camponimur,

cxiisconftemus,farpe mutari Co*

vnofcereoportetjnquitÅétlm (f) ex

Kufo,qHodduplex fitmelancholixJpe-

ties:quidamenimexnatura&tempe-

rαι ur aabinitio atrambilemhnti qui*

damvero ex mala Dixta foftea id

tempcramentum fibi aeqmfiverunt.

?.JEtatem Deimperiohumorum, quod xtatetn

imitatur egregie in praxi fua dijferit tsobilifi.Fr.DeleboeSylvins (g) cujus

froptcrea verba hieadfcribipiuc.quod

fiqnis, inquiu fecundum dominium

illudhumorumfucceßivum hominisχ-

tatetdifiingnendasputareu nonintom¬

enodetresnumeraret; frimatn, qux

fueritiam & adolefcentiam comple-

äens

£F) Tetr.x,Serra«|»Ctg#(g)l.J.CfJ.

(13)

Ä

ρ, Msiphuh£ fluidiori, acfe?o[a ftre

a. impbatica fubijcintar. skundam9

quajuventutcmAtfeririliutem centl·

u9 liensbiliρArent> Γertinmquafeneüu-

/c ternv.trnma?implens, pituitx vijeidio-

ts9 ri,mutefa ne meUncholic* obfcqita-

n. tär. Obfervntum enimednotntumfc

n. λmedicuflcrtsq?, tiomtnatoshumores

χ- fucicßivedominium exercei cinhemi-

jr? »i. Tum demum in facminisquam 4,ScxnDrJ

maribus, ob natur« forte frigidita-

ex tem picuitofiac melanchoiici hu-

φ mores magiscumulantur. Deniq§ Regi»-*

qui inauftralibus habitant regioni- nemfj Φ bus,longé femdiorifeiTeingenio,

id vegetioriqi corpore ils, qui magis

nf (éptentrionales incoluntterras, ex-

em perientia teftatur. Verum ha&e-

•rit nusaliquanto generali«.

■f{£ §. 4. Adreincujus cauiä,h*c

exorfi iumus,nosaceingamus, me-

thodiivadetratio.Conabimurcnim ScflPc"n-j

j , 111· · propofc*

dehumorcmelancholico, materia

ardua,multiplicibusq}involuta ne·

xibus,ob uiumtarnenin arte,prae-

jc_ cipue in borealibus hiiccregioni-

(ni bus,fingularemi enedatione maxi-

snédigna; deq*ejusincorpore no-

Å ι ftte

(14)

Uroongine,caufis, cfFcÄis&que iunt alia| <}wa: inferius patebunt, praeraiÜa,prornore philofophajiri-

um^brevi confideratione nominal^

provirili nodulos quofdam,nogdi"

cam»folvcre, icd indicare.

▼ocisEty· §t y. Μελαγχολία* natales

inologia. £jasGraeciadebere,eorum qui vci primas in lingva libarunt, nefcie

nemo:iignificare verovi vocis ni-

grum iangvinis noftfi hümorem»

atrameffraenamq, bilemlatinis vui-

go didlum, pariter probabilis

Sjus fatio copjeiiura eflv Idqj non taut um

duplex obnigrqjtn fubnigrumq; quo gaa-

det, humor ifte, colorenijverum etiamiimui denominationeabtefFc-

&ispetitaj quod hommem,incu¬

jusfangvineimperium obtinet, in cogitationesgraves,iubtiles, unde

Arifl.(h) meiancholicos vocatin-

genioibsf deprejßäs, ftoiidas faeps atqifuneftaspraecipitet. Quareet«

iam Cicero atram bilem homines

iäepé in furoremagere,(quodquo- modo ftat, tnfia fatebit) ailerir,

Hinc & noftrateSi dicunt: Jpm (b) Probl,i,f€ß,jQ, åt

(15)

i

»e ärffletinMfl/ futi mtty (tom

it, όφ tiocg&toty/ $är altijbfymebfy

ti- . tiupa%attcftö. Dicituralias limas lis chyli, craiTämentum fäsguinis:

Ii- Succuspancreaticus ccleberr: Sylv. Synono.

iäepius,quodinpancreate Carnofomi3|

•g humorem hunc praecipuc conhci

c| exiftimet> humor\melancholicus,

;ic aufterus, glutino\u$·,pituhojus,acidm*

ii. ptuitatenax: vere nantfc (a) pttuit*

n9 ' tenaxeftmelancboliaj Pars (imilaris Averroi, referenteBarthoL

is §, 6» JloXvsnifAQV inartecft Homoao®

514 vocabulum melancholiae» Äcci- mis»

a- piturvero praecipué pro humorc

134 fangvinisatro,craiTo,terreo,tenaci,

c- auftero, acido, ad varios Craiiitiei,

u. hxitatis&acredinis progreiTogra- ir» dusi undéetiamdivcrfimodé cor- le pusnoftrumafficit^proindeq>clive2>

a- iasfortiturappedlationcs, Sicut ο¬

ι® ϊΐΐιηin artiftcialibusChymicisprx*

g. cipue, qui Fermentation! iubj-iciun-

»s turLiquores,proutvelfermentatio

q. iilorumfupprimitnr,adeoq» rudi»

r> sUörum falia nonfuf&cientériubi-

511 gumur:Velcontra eorundem Fer-

λ 4- merna-

(*) 5ylr,prj,«.',3*S-53·B·»*

(16)

f t

inenfatio nimiumaugetur, bt^älß t iao volatili Scolco molli fpolicn- c

tur, evadunt plus minusacresSc v

corroiivii Itaetiam incorporeno- q ftro huhiores per eafdem fermen- η

tationisjveliuppreifar,velnimiurrL* ti eu&«legesevaduntmitioresvcl ru- ti

diores&acrcs. Hinc ipfa bilis cl

deodiverfosprorationefuae acredi« u aais,inducitcolores>ut nunc flava, «ι

nuncporracea, nunc praffina, imo c<

nigrafeu adufta dicatur. Nos enim al nullamaliamincorporenoftroadu« q

ilionemagnofcimus, quamdtver- ti fos iäpOrum ac acredinisgradus; fe

mdeoqs nec foiambilem,necalium d quemquam certum humorem tali fo aduftjoni cum veteribus fubjici- cc

mus: Sed quicquid fangvinem-, nc

conftituit , exiftimamus poile pi concurrere ad humorem melan- di cholicum componendurn, prouc i fangvinismi/cell* diverioscrafliti ei Sc acredinis gradus indücit, t

iJnde in fequcntibus ob uiuminu>

praxifacienda, humoris acidi,aut- ρ

fteri, glutinofiiéutenacisarq;acris li

naturamprimaria·»undé iccundario ρ

relique

(17)

reiiqu« acmcermedi* quafiratesfae

céliigi aliqua ratione pocerunr, videbimus. Deindé haud infrc- quensdl:apud Medicos, afre&us mclancholicos ; utpote cacocby-

wiam mclancholicam/phrcneiin,

triftitiam, mclancholiam , hypo-

chondriacam μίλύγχάλιαχ no¬

mine venire. Quadere qui vclint,

trtemquotidianamq, experiencianx

coniulere poilint. Quod facianc

alii eiiam melancholiaEipccicmL-,, quaeconiiftatincotocorporis habl-

tu,aliam, quae inprimaria cerebri

iéderefideat, aliamflatulentam>&c,

devario humoris éffedUi intelligi

fortedebet, cum nullus proprer continuam vaiorum conjun&io-

nem, Sc circulationem iänguinis, propriefic didfcas humor,iit in ie->

decerebri, diveriusab eo, qui eft

intoto corpore <Sc vice veria.

§. 7' PraemiiTispaucis, quaead

tradbatiouem nominalem maxime

ipc&arcnobisvifa iunt,adremipfa

properamus. Definitio nielancho- lias, quae hic praehabenda eft, vel poticsdderiptio,åvariisproratio»

A f »·

(18)

ίο

nctra£htioms exhiberi fpletvaiu.

Nos noftrum reipicicnces propofi·

tumbrevem ejufmodi damus:Me*

lancholia eftfangvis craflus, gluti-

nofus, aufterus veiacidus ac plu$

irninusaccr, cx alimentis terroifuc-

ci &creliquisnonnaturalibusortus;

qui inftatu naturali conftitutus,ilias corporipraeftat utilitates,quantitä-

tc v,vclqualitatepeccans,variosin

eo morbosmorborumq? iympto-

maca excitat,

, §. g. Datam melancholias de-

I)Ui de- r r . ...

claratie# icnprioncm,qua potewimus,brcvi«

bus dsciarabimus. Ex Hippocra-

te 6c aliisfencmfeqvutis,conftatj Inter partes, corpusjioftruminte-

grantes pcrficientesqj , numerari

eliam ivi^/o^eu contenta»*

iéuhumores, quorum non mini-

tnarapartem, uti diximus,inme- lancholicis abfolvit melancholia, CrafTuscft humor melancholicus, quiatcrreus&praeteraliaexahmen-

«isterrciiuccigenitusj id eft ejus- modi, quae optirao praeftantiffi-

moqj nutrimento, rdiqvum in_>

icrm eatitione tempcraiuro, parti»

(19)

. f SJ

ciilis icilicec valacilib. remanenr©

partecrafla,terreaac glutinofa, vel

te* perdiuturnam ccniervationem, vei

ti- pracparationemvitiofam,vel ob ni-

u$ miamfuiinnonnuilisvolatilitatem,

ic- iantipoliata. Talis cibus å nobis

is; aiiumptus,magna cumdiificultatei

ias ob rüdes fuasparticulas ac tcnacita-·

ta- temdigcriatqj fermenwri potcft.

in Hincnonfolum magismagisq;ob

co- moram,quam trax'it in ventricul©

ad aciditatem inclinando chylui

ie- cumfanguineconjunftus, cum co«

vi« agulat:verumetiamcirculandoper

:ra· tocumcorpus, particulas rüdes &

atj . tenaces in venarura anaitoraoib

te· umφ anguftiis, infeniibilem trän»

ari Ipitationemimpedientes obftru&i-

JL» ones^parientcs, relinquit; quaea ni- calorenoftro ailse, avolantibus, &

ne- quaeadhucrefiduae fuerint, parti-

lia, culisvolatilibus,adhuculterius in^

us, anguftiasviarum & pororum im»

en· pelluntur haerentes, obftru&i»

us- ones efficiunt longe quam antea iili* pertinaciores. Haecpraeterexperi«

ixL> cmiam,abundehac de re unurn- rti» qucmq>,quiealnconfuiere volue-

alis m9

(20)

11

rk,erudientem>vifis, quaefnelan*

choliam generare poffint, alimen-

tis,melius fortepatebunt.

§. 9. Complexionem Melam

.Melan- chölicaraaliamconnaram5aliamac- -shoiiaort-

quifitam diximusj illaexfimilipa-

gmem<le-

rcntumconftitutione: hscveroex

«juibus fuftentamur, rebus, origi-

nsmduck. Materiamicatpmelan-

eholiae pracbent res inedicisnonL.

naturalesdi<itee,utpote aer, alimcn-

ta, labor, fomnus cum oppofita v^mft^cxcrementa acanimiäfFe&*i

juxtaaliosvulgo fex, ab expcrien-

tilT.v.D. Hoffw. (i) cibumacpo-

tum,fomnumac quiccem atq; re*

tinendaöc excernenda diviiim nu-

jaerando , decem poiitae. Nom»

naturales «Ücuntur,non quod imr|

«|ualisfolus morbus eft, contra na-

turami naturales quippcf«nt, Sc

ejuaein naturam noftram ex parte converticjueant, apta:: verumad

eifferentiamab elementis, tempe-

ramentis, humoribus, membris, facultatibus,ipiritibus,öperationi-

bus, qute res naturales antiquis

Vocatse, corpushoftrumprimaria perfi·

(i) intab,oied»desU;etap,#,341,

(21)

perficere dieebamur. Ex rerum-»

nonnaturalium quavis,prodiverii

conditione atq>variocarumufu ve!

abuiu, corpus noftrum varia pati cumconftctjillarum nacuram pc#

nitius intuentes,quidcxillis,adme- lanchoiiciincorporenoftrohumo-

risgenerationem concurrat, cur*· t tius,utresipiäclariorevadat,per- ipicicmus, modurnq,quogenera*

turisfuccus,*Bcfcribcmus.

§. 10. Inter res nonnaturales

di&as, primum iibi locumapud

_, r j. c , .r nuspuro»

Medicos venaicare ioier, qui k ambitaer»primarium prseftantmft

mumq»vitaenoftrar, fmc quo na perhorulamquidcra in vivisconti-

neripoiTumus,fulcimcntum. Me»

lancholicumveroiuccum producic

aerventusqjomnisncbulofus,craC

ius,^um pluvia mixtus,continu- isq;mutadonibusobnoxius,crudi-

tatesin nobiscumulans. An erlffr

im.aicJoh.BaptiihMont. (k)&ne-

bulofw &venu Auftrales &loca hu~

9fiid* reddttntfpiritus craßiores, ad- ßwiguntweamcutis, prohibentevλ¬

αuathnm & dijflationm vajorum*

(22)

WikimäfJnesbumerum meUmboU.

€orum multiplkamur. Huc facit frigus] inceniam, nimiuscp licet

diverio agendi modocalo'r:aven¬

te boreAliaerisfa incpiit No-

biliii.Sylvins (1) tumbunteres fitm- tofireddiü Cuntvifcofiores, tumfuutts fznereath'*factusacidiorhabaerüver9

aßu fummo bilis evtfit, tum acrier9

tumvelatilitr5abeodegt vere aerebti-

widiore(oluti junthumores emnesde·

duftigin aäumritiofum. Nec mi«

siimamfibi partemtribmmthabita-

«Vöries circapaludes, lacus, aejuas

fhgnmtes5praeeipuead iblem me-

ridianiamfpe&antes&montibusac

coliibusad boreasοπεηϋ«ηφclau-

fae. Quippe faetor, quemadi&is

jplagis furgentesventi depellerenr,

inaeredetentus,iängvini ipiritibus.

•quenoftrisie infinuans , eosinficit,

Οεηίφnontaminreliquisannipar»

tibus, Qjuam praefertim tempore autumnali humores melancholict propter abitufn per aeilatcm feri, cnmulanturi firum enim ubi di- rninuitur, melancholiaaugeturSc

Viceveriä»

$ AfF&d,m&f frf,jrf p,6i0j

(23)

if

»· § π» Alimentahuichumor!in

w ,

,-t ferviuntcraffi, ati di&um eft, ac iaudab/-^

ec eerreiihcci: Carnesbovin®,fSngi-Iis fucci

ferin®, uriinar,caprin®,aiinin®,ca- alimentii

Q- tnelin®, luiliac hne praeparatione

cumiif, <ju® concodltionem adju-

γίί varepoflint, nimium ingeft®, Ma-

r9 ximé nocent di&orum aliorumq;

^' animaliumcarnes,ii vel illafucrinc

macilenta,parummatura,aut.admo-

^ dumantiqua, velhne iålibuscondi-

^ atqj perfongura tempusailerva-

t®,fumisexiiccat® induratxqj, ol-

lisapertis nimiumcoüxacelixat®,

inverubusplus £ms aiTat®, arto-

creatibus*immift®, aiiisq> vitiofis niodisprxparat®. Pr®reliquis

animalium partibus, huc faciunc mernbra, melancholico forte,dum

'9 ipfain vivis fucre,fanguineex parts ." nutrita > cjuali» putantur pul- moncs,hepar, renes, fplen,cere-

ir brum, teftes &reliqu® glandul®a

. fibr®, membran®, vak cju®vis tendines, ligamenta cartilagines

^ alia» Idcm efficiunt avium

veterum tammanfyetarum,quarnL»

immanivewruinj c^uas yelipacrc,

(24)

ύ

velaquis,vel utrobiq; rerfåri docme

natura,diu refervataecarnes. Pilces*-

balaertae,det«,dclphines,cabaliones, fquammiscarentes.ac forteomnes*

etiamquiapudnosinufu iunt, vi-

tioiim de quain carniumconiidera-

tionediximus, praeparationcm na-

&i, atq> in magna copia fsepius

devorati. Huc etiam non du*

bitamus referre omne legumi-

num genus, vel ante debitam^

maturitatem excerptum,velmans*

rumquidem, ied tempsftatibus diu*

tiusexpoiitum,denovo virefcendo

rruiinas producens,veixa^moduKi

antiquum. Simiiem redolentna«

turamexejusmodi frumento,aliaq;

materia parum' iucci nutritii gau*

dente:ntfurfure,palcis,excremen·

tis cerevifiarum, corticibus abieti·

nis,&iiquaealia fuerint, å plebeis aliisque iive iponté ob iorditiem,

iivecoa&e propter annonae carita-

tem quacunqué demum ratione;

ac ex materiavel laudabili iinefer- tnentationc praeparati, atqué idee poftpraeparationcmobtenacespar- ticulamdurati paaej, idem effi-

Figur

Updating...

Referenser

Updating...

Relaterade ämnen :