G RA E C IS.

Full text

(1)

D. D.

J3ISSERTATI0 ACADEMICA,

C0NJUGÅT10N1BUS

G RA E C IS.

CUJOS

PARTEM TERTIAM,

CONS. AMPL. ORD. PH1LOS.

Doct.CHRISTOPH. DAHL,

Gr^c. Litt. Prof. Reg. et Ordin.

PRO GRADU PHILOSOPHICO

p. p.

JOHANNES ,

Stip. Ahilofv. fefitnannus.

IN AUD1T. GUST. MAJ. DIE XVIII MAJI MDCCCIII.

U p f a 1 i se

Litteris Joh. Fr. Edman, Reg. Acad. Typogr.

(2)

IN

SACRAM REGIAM MAJESTATEM MAGNAü FIDEI VIRO,

DIOECES. AROS. ORDINUMQUE REGIORUM

EPISCOPO,

REGII ORDINIS DE STELLA POLARI

COMMEND ATORI,

REVERENDISSIMO DOMINO DOCTORI,

MAECENATI MAXIMO

SACRUM.

(3)

*

j SP**Uwj3

m?M; illud uxortm in mafcrimonio ducere: itoiw Koyev fa-»

cere dicendi copiam alteri; itoieiouet] Koycv dicere: Seivctj voy.oy

ponere aliis legem; £W3■«/ vcycv legem accipsre: Koyi&tv sttiso- Åyjv ferre ad aliquem litteras; tcoy&aSui ezr/<?<?Åvjv accipere

litteras, cetera, quae quidem omnia, cum fimilium aliorum

magna cohorte, quontam non fatis ad vim, five AAivam

five Pasfivam, pertinere Verborum propriam, ?ta mnltis

neque ad Formam, nifi fuam ipforum Mediam quamdam,

funt vifa.

Nos quidem, licet vere exiftimemus, in multis etiåm his, fi poteftas eorum nofcior nobis efiet prima & pro- pria, reéto utique tramite, pronum & faciiem, a notione primigenia pasfiva, ad Acüivam fecundariam, futurum

fuifie decurfum; non tarnen ea, quac fupra disputavimus,

nnice repetenda, hoc loco, velimus. Fac enim, exem-

plis in proximis, haut eile, quod hane obtinere rationem putemus; obtinuifie-tarnen in aliis, modo quo indicavi-

mus, erit fatis, fi ex antecedentibus conftat. Namque, poftquam nonnullis in Verbis, quemadmodum in Verbo

KC7TTcyoLj vidimus, femel atque iternm Forma Graecorum

Pasfiva eoepit quodammodo Aftive cogitari; nunc eft mo- nendum, lenfim fenfimque ad eamdem improprietatem

condocefa&as ita Graecorum aures efle,ut ad alia quoque Verba, per omnem latisfime linguam, more hoc propå- gafco, Pasfiva tantum non omnia, plenioremne nefcimus

ob fonum, fvadentibus etiamfi non femper rationibus E- tymologicis, jufla fint Adtivörurri vices obire, id quod

ufus Formarum fynonymus G^%a> & cteifw &

cteigoyuf) éhat & sAcp.cu, StooKoo & hooKoyoq, egva & t^vopclf,

<pvÅcucTtToo & (pvAxaaojjiocf, aliarumque infinitarum abunde

tefiatur Neque aliam rationem Adtivam horum, quae

C ex*

*) Sk TSKOi & rtKoyoy apud Homkrum, loco feraie eodem£:

Of 7rquics Mivc*)(%.f.eK6

M/väjs- Pav ferMo vtov — I], XIII. 450, 451V

(4)

f£jp5ircsf!r| I 6

exci vim«s,Pasfivorurn , ayeeSetf) TrcteiaSctj, SecrScti, xa/uigevBaf,.

opus fuiilet expofuifle, nifi, quas in ipfis elucet maxi-

nie, non prsetereundam hoc loco obfervationein illam,, quod, fi adhsereat poteftati illi Aétivse reflexivum nonni- hil five Reciprocutn, tuin vero, ut ab A<fiivo fimplici

> internofcatur, notionem hane pleniorem A&ivam forma inprimis Pasfiva foleat ferre, coronidis inftar eilet, quod

adderemus. Atque fic, quando reftriclius quidetn pr i - inuni, mox vero eifufius licentiusque, confvecudo dicen- di Graeca id generatim , quod demon fixavimus, femei in- vexerat, ut A&ive Forma efiam Pasfiva ufurparetur, . haec

itidem verba, aysaScq, 7rct?xr$aj, Setj&c&t, Kopi£s<r&cif, acceden-

te inprimis notione reeiproea, cujus nulluni compos eit Adlivum, eo, neceiTe eit, videantur facilius euindem 1110- retn fecuta, quo luculentius inde, quantum Formge, tan- tum quoque Notionis ipfius discrimen ita pofiet conftitui,

ut eilet ccyeiv ywarnet, ducere mulierem; ccysSctf, duoeré fibi

mulierem, domiim, i. e. uxorem: öeivcy vo/uov, porierc aliis legem; SserBcq vofÅof> ponere fibi legem f. ponendat» fibi cu¬

rare, accipere: 7iotsiv Xoyov, fsrmonem zYiifacere, fermonis

habendi facuitatem; ttcifkt&ä/ Koyov, faccre fibi ferrncncm 3

habere: xo-pu&t v e7ti~oXrft, epiftolam al ii ferre; y.cfAi&Beef stti-

&Å7JV, ferre fibi epiflolam, reportare, cetera : quorum tarnen,

ne fenfum quid em Reciprocuni eile^ qui novam videatur formam creare, quod reliquurn efir, fatis indicat Foripae

eidem nonnumquam additus Accufativus ipfe Reciprocus, éccvlov, quem, ii forma adeilet pecuiiaris, quae vi propria effecifiet, miraremur, frequentntum fuiile in di&ionibus v

Grsecis, gverctarSoq io&vlcv, XvcctaScq eöevjse, (pv?\a^cca-Sty ekv-

r8f i cc7ro7:viy?(T^oei ekulov, & iimilibjis aliis, apud fcripco-

i'es , cum, Profanes tum Sacros,, fuhinde confgiculs.

§.. Vi;

(5)

gyoTTTr^ A ^ {jgfairrxgg

* '

V

§• VI.

Quae quum ifca fint, evicimus ha&enus, nihil cerfcé

in Significatione eftb Verborum, quod obfit, quominns for¬

mam, quam vocant, Mediam effe nuliam, nullaque di- fiiinguendam a Pasfiva, exiftimemus: argumentum, quod fupereft aiterum, fumique a Temporibus fölet, ut ad neu-

-

tram , neque Aftivam neque Pasfivam, ita ad Mediam utique Formam creditis perfcinere, fequitur examinandum.

Qua in re, quod eft omnium primum, Pra/ens &C Imperfettum, quod Medium föret, nihil moramur: ipfi eniui utrique Formam patere Pasfivam, nemo negat: quibus

vero neque Aétiva neque Pasfiva Forma refiduutn ab or~

dinariis Temporibus locum ullum putatur relinque-re, funt,

relata inde ad Mediam, Perfe<5tum, Plusquamperfektum*

Aorifli bini & bina Futura. Ipfa vero fingula, quomodö posfint rite disponi, ut ad fuam quaeqne Formam, five Activam, five Pasfivam, videantur reétisfime pertinere,

id explicandi ulterior erit campus, ubi ad inftruendam Temporibus fuis Conjugationem Graecam mox generatim procedimus. Sunt interea tamen confiderandae rationeS

eae, quibus nifcuntur, qui referri haec Tempora non ad

Aktivam Pasfivamque, fed ad Mediam Formam, ma- gnopere velint.

§. VII.

Präteritum igitur, quod Medium vocant, PerfeBum

& Plusquamperfettum, rerv7icc, srerv7?etv, ut Uno hoc inftar

omnium utamur exemplo, negant exiftiinari Aktivum pos*

fe, duabus-ex, caufis: prima, quod fuum jamjatn Praete-

ritum Formae Aktivae obtigit, rervCpct, sreruCfiew; altera, quod

huicce ineffe Praeterito fignificatus haut raro aiius at-

que Aécivus, ut in i.Tetfctioi perfvafus fum> cåooXcc perditus

Jum, perii, wsxya cpcrtus /um, ceteris, obfervatur. Ad

(6)

18

alterum hoc quod attinet, ut ordiamur ab eo, licet vere

posfimus reponere, fignificatum hujus Praefceriti, exce»

ptis fex, feptem exemplis, aJiorfurn trabentibns, ceterum reperiri nusquam, per linguam omnem , nifi Ä&ivum |

haut quidem infitiamur, in allatis his, aliisque, fi qua

fuerint, rarioribus, pro mera Aftiva, Pasfivam, pro trans¬

itiva, intransitivarn fubiisfe notionem: nemo tarnen, qui linguas, cujatiscumque fit, genium qnadamtenus obfer»

varit, ignorat, non infolentein Formae ipfius Adh'vse haue,

Verbis in nonnuliis, indolein efie. Ita certe in Latino Ihrmone, ut nihil adferam ex nofirate, terra movit pro

mota eft, res moventes pro mobiles, mores mutant pro mu¬

tant ur, legati reverterunt pro reverß funt, loca, ferme pueris intelle&a, apud Ciceronem & JLivium, frequen»

tantur, ne hujnsmodi alia, multo Romanis, quam Grse- cis, tritiora, addamus. Vellemus autem nunc illum vi-

dere Grammaticum, cui veniret in mentem, eum ob fi¬

gnificatum, Latina hsec movit, moventes, mutant, reverte^

runt, non Aktiva efie, fed ableganda ad Formam aliam,

nefcio quam, vel fibi vel aliis perfvadere: qui vero in Graecis, itnpenfius, uti placet, infaniatur, parum videmus.

Sied alterum erat, quod rsrvTioc, e-tervTrsiv efie Verbiru7flco

non posfit Perfeétum & Piusquaniperfedlum, quia gau-

deat forma iiiius A&iva jam dudurn füo, rervCpcc-, ersrv-

tysiv, Perfeélo & Plusquamperfeéto alio. At tbtvttix , ere-

rv7tsiv neque noS quidem, ad formam nimiri\m tvtjI®, ve- lirnus relatum : namque adfuifie in veteri faitem lingua

formam Prsefentis äiiam, tvttoo, licet extrivlsfe eaindem, pofimodum obsolefcentem, frequentativuni rviflou fit vi- fum, dubitare neminem fiuunt vel fuperflifeum *deriväto-

rum exemplä perfpicua, roitos, rv7rxsr cetera,, vel rationes aliae nebis infra dicendse. Quare, qui rem vellet brevi praecidere, nihil didrurus aliud eilet, nifiq quod o nan es infceliigant,/nihil per rsroCpa,, eréfaiQsiv., Per¬

le-

'/ •' i >■;" v , ■- ■ • ' ,v. ■

,

-

(7)

IQ

fe&um & Flusquamperfedbum formae rvtfla obfrare m)f quominus for m se åkeri tuttoo aliud item fit fuum, rervmoc,

«T«rti7ré'iv>'PerfeÄum & Flusqunmperfeétum A&ivum. Sed,

ut verum dicatur 5 neque illnd TsrvCpce., ersrvcpetv ad ruv/Y, cujus exftare cjredimus, nifi Prsefens cz Imperfektum, nul¬

luni omnino Tempus; Praeterita vero illa, five t£tW<k,

ersTV7reiv, five rsrvCjpoi, eretvCßeiv ipfa pronuncientur, ad u-

num idemque rvrrca referimus, Namque, ut nihil non ti-

roui fit fixum definitumqne, ecce reguiam, pro termi-

natione Adtiva Perfeéti & Plusquamperfekt omnis, hane

Unat»: ''Prafentis oo five y.i aut in ay aut in köo\

xeiv, augmento -pr av i o, abit." Qui auteiu fiat, ut unius

ejtÉdemque Temporis, praeter morem, fit ratio termi«

nationis duplex, . id vero ita, novimus quidem, in fola

diaiekorum varietate, folere Grammaticos ponere, ut prio»

rem, cc, s/v, Atticam dialekurn, alteram na, khv, diale¬

kurn Communera, interpretentur. Cui quidem fententiaSp quippe qua nihil turbantur rationes noftrae, adquiefcere,

in re praefentä, tuto pofiemus; fed, ut obftat, quod tri-

tam uni eidemque dialeko terminationem obfervemus utramque, ita, caufam varietatis veram, nondum, ut cre- dimüs, fat is expofitam, nos quidem, non in magno po»

nentes discriuiine, ad ea potius nunc adtendatur, hoc lo-

co, velimus, ut, qnemadmodum, regula praeeunte, a Pr af, zcc-Qo fit Perf\ (V)s#-<e, Plusqu. (Y) %cc-stv,

ti-oo (rs)rt'cc (jri)rbeiv,

jisvB a (KS^ksv^'CC ( sxs^KevB- siv,

C 3 fi c

*n) Ihimo vero, quod irulto firnplicifiimum eftet,ad exetnplum Prss- teritonmyeyguQ#, eysygoctpstv a atque fimilium, ni¬

hil eft, quod jtnpediret ma gno per c, quominus hoc TSTvCpoc fkts- TuCpeiv ex forma quadam fua Prseféntis peculiari, Tvipca, credere-

tur prcfeélutr.: neqce enim formae TvtPIm cognatum aliter rvCpe*

poffit inteJiigi, atqne ygct(pa> exiifle a y^cC7f]oof derivata ygotTpcf,.

yqct7rrrfü, ygemns & aiia fatig teftantur»

(8)

fic non Fieri pofie, inteliigstur, quin, iisdem omninoTem- poribus, regula manen te eadem, a

Preef. ruTTo) fit Perf. (V/)tu/T-«, Plusqu. (sri)rv7i-nv.

Jam vero, quod alterurn efi, uti, volenfce id ufu, ab

eodem

Pr af. scc-cti Fifc Perf. v.ct, Plusqu. (V)^«~kf/v,

t t-co (jrefri-xcc, (jrejTt-Y.etv,

lta etiam föret, necefie eft, a

Prerf. TV77-CO Perf. (rs~)rv7T-Yc6 Plusqu. ferP)rv7i-xeN fed, nifi duriori pronunciatione pk Q7?*) aheunte in mol-

liorem afp iration em ph (<£>}> nihil inde differre, enatum faciilime ab eodem

Praf. TV7T-CO Perf. reTv<p-&y Plusqu. sTSTv(p-eiv,

nemo non videat. Sumus autem nunc in eo articulo,

ut, nifi omnis & regula pereat & analogia, ad unum i- demque Präteritum Aétivum juffi referre cum T£rv7rct, srerv7seiv y tum rsTvCpa , srervCpsiv , confideremus, quantaS palpando tenebras, ad perfpic ^ndam Mediam illam For-

wam, aberravifle Grasci videantur Grammatici, qui, fi

Latini fuifient, non lafcis fcimus, laturine audivi, audive-

ram ad Formani nimirum aiiam , atque au di i, audieram,

eodem certe jure, fuifient, ac rsrv(pc6} ersrvcpsw, relato ad A&ivam, pro tftvtt«, ererv7reiv 3 aliam quamdarn, ducunt fibi necefie, ut comminifcantur, Mediam. Ceterum, de va- nitate Prseteriti hujus Medii, miramur, non animadvér- fum, quod Tempora quidem reliqva omnia omnes habe-

ant Conjugationes eadem, illud vero non item: fi vero pro fua vel notione vel terminatione peculiari Ternpus legitknum & neceflarium efiefc, ab illis profe&o, quibus

hsec ftat fenfeentia, naagnopere veliemus doceri, qui fa¬

ctum putetur, ut neque Ttaeoo, neque ßcacoy neque

croft», neque, praeter primam Conjugationem rtmJto., ulla fit reliquarum, in quibus adparere hscc tanta necefiltas

hujus Prasteriti obfervetur.

§. VIII.

(9)

Cl T

JfStaiiQgj -*A gjöanz^jg.

§- via.

Fötitq , quod erat fiium, Aétiva, lequitur nunc, ut»

qui.l Paffivae debeafc Forma Media, videamus. Namque,

fj demonftravimus in fuperioribus, ut fumus (altem an-

nifi, nullam elTe Notionern, iive Reciprocam five Adti-

vam, quam defreélare Forma Paffiva videatur, ad hane ipfmi referre Tempora reliqua, quae Mediam haétenus effecere, nihil eft.quod dubitemus. Superfunt quafcfcuor

ea, binorum Fufcarorum rvxpcpoq & tv?Tspctf, binorumque stv^uvw &i €TV7xouyiv Aoriftorum exempla, quse, quippe jam aliis Fnturis binis rvCpBttaofxcer.&c TV7rtja-cjAcci, Aoriftis-

que totidem erv<pSrjv atque ert&rqv adfumtis, negant Gram- iivatici, Formam (atis refértam pridem Paffivam capere po (le.

Enimvero his i Iiis, vel Futuris rv(p§yvcy.cu ^ Zk rvrtvi- cc/u«y, vel Aoriffis ervCpBtjv & erv?rqv, locum Iegitimum, apud formam nempe rv^fiopotj^ efie, fuiiTet id ipfum, quod,

quanam doceant autoritäre, oinnium prim o, oportuiflet Gramroaticos, Fe nos eruditum. SubeH: enim vereri,n@

contra, fl fuis ipforum prseceptis fatis fidilTent, haec ea

Futur a Tv(p§7i<Tev<zj & TVTTnvouoij-) ad Formam Paffivam,

non ntiqiivytijfofuccf-, (ed rvCpBecjuoq & tutreo//«/, Aoriftos

au tern nrvQ&rp & ertmnv ad formam rv^Br^i & TvrtJj/xb per—

tinere non dubitafi$pt..

Scilicet ea quldem nobis fententia fedet, ut regulae agnofcantur in lingua qnacumque omnes, aut petpetuse

aut nullae: quare, in fpeciatun nunc de Futuro primum dicamus, pro eo- omni non nifi unam & immutabilem retinere volunius hane; " Forr/tatur ex Prcefenti Futu¬

rum, nihilquequod irtdc discrepcit, pratet* litteram cha~

raiüeriflicam et, habetA Sic a Praefenti Åv® Futurum

eftb

(10)

_JjiK55ÄI— A A -*r

Af

eft: ÅvZoc f a rutrtw tuttZw (Vu\p&>), a Aryco XeyTx (Ae-^oo), c et.

quod valere in omnibus arbitramur n). Atque hoc nihil

«ft aliud, nifi quod re<5tiffime prascepififie Grammaticos jegimus ipfos: iidem tameu, qui praeter litteram cbaradfce-

rifticam <r, nihil neque additum neque grata tum, quod

diffonefc a Praefenti, docent Futurum habere» quid eft:, quod fui adeo videantur immémores, ut, quemadmodum

in Forma Adtiva, a Praefenti two Futurum eft tuttö-oj

(rtnpo>), fic etiam in Pasfiva F'orma, a Praefenti rv7fcpcy

efife Futurum rv7rc-opaj (rvxbcpocf), non eadem lege exifti-

mare, fed hoc rejeéto ad aliam prorfus Formam, Pasfivm rwflcfxoif fubftituere, per iucrementum integrae fyllabae Stj,

ut mutatum nihil notemus aliud, Futurum TvipS-yvopocj ma¬

lint, quam regulariter idern ab alio Verbo rvipSecpctf vi-

dere

«) Loquimur vero de Lingua Procfenti: namque ab initio, ron da- bitamus, s adfuifle tum Futuro, tum Perfeéto & Aorifto, ut a

PrceJ. TV7T- co FuU tutt-E£<w , Per/, rftutt-EKc^ , /kriß. ervrt- EXc« fuiffe antiquitus, fed, extrufo per ufum ? denique, ru7r-2w (rv\pco), reruir-Ka {rerv(px) , ervcr-Za Qsrv\l/cc) reroanfiffa

credatur. Atque hinc videmus, quid caufe fit, cur Secunda &

Tertia Conjugatio y, Quarta o» in his Temporibus habeat: eft enim

a Pres/. 7tots-ca p\ 7Ta-Hcca, P. Ttetitoi-Hxca A. e7Toi-H<rcc pro

Ttcie-Evco, 7TS7roie-EKoi, s7ToiS'E<rcc : neque alster a ßccc-at F.ßo-

H aoo, P, ßeßc-Hxc&, A. sßo-Hax, pro/5ctf-E<ro, ßeßocc-Eux,

sßoct-Eß-a: a ^vcro-co autem P. cc-Xlcro?, P. Ke%(jvcr-£h<,tx,

A. e%fvcr-XIrcc, pro %§V(ro-E&x, xeygvero-Ex«, «%£ua-e>-E<r« ,

cet. Scilicet obfervandum eft, neque y, neque a> Jocum habuiiTe

in lingua primaeva, fed utruraque non nifi ferioris inventi feriptio-

nem compendiariam efie duarum Vocalium, atque adeo id, quod

elatum per y legimus, ccs, e«, ai, id vero, quod expres-

fum per « videmus, os3 sof ex, ao, a, oo, elemeutis fingulis ,

drsecos Vete res extulüTe. 1

Figur

Updating...

Referenser

Updating...

Relaterade ämnen :