Full text

(1)

rrrr cwn inry De_»

ANTA

CASA

Sive de CUBICULO LAURETANO Diflertatio. cquam>

Confenfu Ampliffimae

Eacult. Philof!

SUB PRaESIDIO

VIRI

Ampliffmi

atque

Celeberrim

)n.

JOHANNIS

A-BELLMANNI

Eloq* Prof.

Ord.

Publico bonorum examini

fubjicit

NICOLAUS JON#; FLUR

Stockholmienfis»

In Auäitorio Gußav.

Maj.

-D. -2/. Ottobris Auni M DCC III.

UPSALI.E,

^erJOHANNEM H. WERNER,

(2)

RETERENDISSIMO

IN CHRISTO RATRI

D

no

E

R I

C 0

BENZELIO,

S. S.

Theologie

Do<5tori,

Regni

Sveciae

Archi-Episcopo,

& Academia* Upfalieniis

Pro-Cancellario

Eminen-tifllmo

Mßcenatiac

Patrono,

Summa Pietate & Vcneratiotfe

(3)

REVERENDISSIME

PATER.

Qua divinls

mm

cumulata,

propemodum

in

Italico

enco-

folo

fplendet,

San&a

Cafa,

heic

adfciti-tio

fplendore

nudata*

comp

aret

:

cmacpue

infinitis

laudibus, ad

ccele-pia

ufcjue

habitacula,

eve&a fuit,

ventatis

jam

fulmine

dejella,

ocu-ks Tuis,

REVERENDISSIME

RATER,

fißitur.

Quanta

ve¬

rb cum arrogantia,

Aullores Pon~

tijicii,

materia

bujus

dignitate

crepaverunt,

eaj.^

etiam

coram

po¬

(4)

tentisßmis

Principibus fuperMtve*

runt, eorum^

ojuod

eam

ipßs

infen-berent-,

gratia certo

fibi

polhcentes:

tantacumammi

fubmtsßone vüem

hane

cafam^

ejusq^

qualescuncp

mi¬

nas,

ad

confjpe&um Tuum,

RE¬

GERENDISSIME PATER

defero.

Patcrnum

Tmm

favo-rem humillnne venerans,

dignerü

tenuehoc excrcitmm

fcrcno vultu

refpicere,

utcp

fpes

ac

fortunas

me¬

ns Tibi commendatum

eam^fimul

permittere.

ffhiodfnpereß,

utr

in

tamgram

QP

cana

fenedia,

etiam-numfirmrn

vigeas

diu,

longacpfelt-citatcfruaris

ßupremum

Numen,

asßduisj

dum

vixero,

precibm

fati-gabo-> ad

eineres usque man

furus

REVERENDISSIMI

NO-MINIS TUI

HumiUimusdevatijfimiiifc culto/ Nicolaus Flur.

(5)

Caput

Primum

UffsXiyOfJLVIOV^

§. I.

Ivini Numinis

cul-tum & religioncitL»

omnis human« feli»

citatis efte

fundamé-tum, veritatem

me-ritö adpellaveris

o-mni dubitatione majorem. Fruftrae-f nim mortales,morte deje<fto corpore,

autanimae fuae vitam, aut vitae

beati-tudinem, aut huic denique

perpetui-tatem promittuntj Ted &fruftra fibi,

quamdiu in terris vitam agunt,pacem

&fecuritatemj fruftraimperio, cui fub-funt, &focietati civili> cujus ipfipar-tem conftituunt, aetatem longam atqj

profperam

pollicentur:

nifi fummi

Nu¬

minis imbuti fenfti DEum Ter Maxi¬

mumfupremum omniumrerum&

(6)

ato-2

atorem & redorem agnofcant, ejus-que dudi amore pariter ac reverem tia 7 quod fui cujusque fuerit officii,

fedulo exfequantur.

$.11. Ceterum^ quam certutru eft huic live bafi, five fulcro, omnem inniti felicitatemhominum,

tamquo-quefirmum cenfendum eft, plurimum intereffe,quoanimo,quoveritu Deum

colas. Sanum atque unicé amplexan-dumcultus divinimodum exhibent

no-bis divina oracula,fcriptavidelicet

an-tiqui & novi foederis Qni-bustarnen, (lhiftoriam,praefertimeam

quae ab ecclefia nomen habet, Theo1

logiae, ceu herae fbae, ancillantem ad-junxerimus, nihil credo, quod a ve-ritate alienum fit, ftatuemus. Dolen-dum veto,quod haneipfam

hiftoriam, recentiorum imprimis feeulorum, au-dorum vel infcitia vel malitia adeö

fcedaverit., ut non alia magis reperia-tur figmentis Sc mendaciis referta atq;

vitiataj plerisque in gratiam vel pa¬

triaefaaefuorumquevel

magnorum

ho-minum, vel denique lucri caufa

mul-ta fingentibus.- Horumirt

numerofunt

Jefuita?, Monachi, aliique Pontificiae fedae

(7)

feds addidi: quorum

aliquibus

nihil

interdiu tam abfurdum occurrit, nihil

nodu per fomnia tam vanum

obftre-pit, quod ipfi provero

venditare

ve-reantur, modopaululumutilitatis

inde

redundet} faepiffimé adeö

ineptientes,

ütomnesverecundiae limites

transgref-ii videantur,

III. Tales etiam funt eorum.»

de Santa Cafa ineptiae &

ftultiloquia^,

quam fummis laudibus

extollunt,

vari-isque encomiis ornant,

cunabulacoe-leftis regins, Dei

concepti

veftigia_,,

facrarium Dei, fandum fandorum, o-mnisque fandimonis

receptaculurru

appellantes. Quam

verö

falfö

&imme-ritö, ex prsfenti

dififertatiuncula,

cujus

id argumentum,

Philofophicé

pertra-dandum eflfe voluimus, patebit:

aded

ut ex impudenti hac

fabula,

quid

do

ceteris eorum traditionibus

fentien-dum lit, intelligatur,

Caput

Secundum.

£)uce de Santa Cafa circumferuntur

brc-viffime narrans.

§. IV. Tria prscipue

funt

loca,

(8)

qus Pontificii, & in Iiis Monachi

po-tiffimum frequentant , cultuque

divi- ,

no profequuntur: Nazarethi domusS.

Maris, Betlilehemi prsfepe Chrifti, & Hierofolymis ejus

fepulcrum. Ho¬

rum autem primus quia

maximé apud

illos celebratur, cum tarnen

reapfe ce-teris longé inferior fit,

exercitio prs-fenti materiem luppeditabit. Initio

i-taque Sands Domushiftoriam breviter

exmente & narratione Pontificiorum

contexamj ut, quid de

eatradant

in-fulfi ejus defenfores, adpareat.

V. Fuit itaque Domus Iisc

a-lias dida Camera, Cella, Cubiculunu

S. Maris,Domicilium, TedumB.

Vir-ginis, sdes Lauretana, facellumde Lo-reto, Sands Maris domus natalis, o-lim fitain oppido Galilss Nazaretho, ubi concepta, nata & educata eft. Ibi etiam nunciante angelo Gabriele au-dorem & coniummatorem falutis

no-ftrs CHRISTUM JESUM

concepit, &

ad duodecimum

usq; annum nutrivit

§. VI.

PoftafcenfionemSalvato-ris&obitum Divs Maris, Apoftolicus

coetus Cameram hane ob varia ibi

fa-da miracula? fumme yenerabilem elfe

'

(9)

vo-voluit, eumque in finem in Ecclefiam

j confecravit. Et LucasEvangelifta

ima-d* ginem S. Marismanibus fuis formavit,

I

iisdemque pinxit

coloribus,

quibus

ad-I huc inftar folis nitet atque corufcat. $. VII. Infummadeinde

venera-I tione hsc domus apud populos

Chri-^

dianos fuit.

Cum

autem

invaluilTet

impoftura Muhammedis, & Suitanus

Rex dEgypti Palsftinam

invafiffet,

mox

anno M CC XCIvn Idus Majas,

Nico-lao IV Pontifice, sdes hsc fundamen-tis avulfa eft atque Angelorum mini-fterio é Galilsa pet nemora & maria_* in Dalmatiam translata, ubi cum iter

milliarium yoo confeciffet, circa

fe-il cundam nodis vigiliam

Terfadumin-rer&FlumenfoppidulaDalmatiae)

con-fedit.

§. VIII. Nec miraculofs

huictrans-lationi fides deeffe creditur.

Fuitnam-, que

eodemtempore Alexander

intern-ploS. GeorgiiTerfadenfis

Antiftes,qui

( Jam gravi ac diutina

laborabat

febri.

HuicB. Virgo Parens interfomnum

&

vigiliam divinis radiis fulgens, adpa-ruit: & dicendi genere prorfusorato-* rio hiftoriam aedis fuae> necnon ejus

' "

(10)

tram-6

translationis caufas criarrans, aegropri-ftinam valetudinem reftituit.

§. IX. Tuncomnes& fubitam An-tiftitis fanitatem & novam de recens

advecla aede revelationemädmirantes,

rem hanc Nicoiao Frangipanio illius regionis Praetor! Terfaclique domino

nunciarunt. Hic itaque iv, probatae

fi-dei & integritatis viros

? una cum ipfo

Antiftite Nazarethum mifit, miraculi veritatem exploraturos. Qui vifis

re-centibus avulfaedomus veftigiis,fuper-ficiem dimenfi Iongitudinem ulnarum

40, &latitudinemulnarum 20

deprae-lienderunt, cum adveda in Dalmatiä

aede exade convenientes.

§.X. Ceterumnon tarn domici-lium quam diverforiumibi

locorume-legiffe B.Virgo videtur: Nam

interje-dis tribus annis cum dimidio, anno

fcilicet M CC XCIV iv.Idus

Decem-breis, Bonifacio VIII Pontifxce, aedes

ab Angelis trans mare Adriaticum in

regionem Italiae Dalmatiae oppofitantj

Picenum transportatur

7 & in fylva_.

collocatur, quae erat Recanatenfis

cu-jusdam matronae, cui nomen Lauretae:

unde hodienum Domus haec Laureta¬

na audit.

(11)

$.XI. Cumautemfandam a?dem avolalle cognofcerent Palmatae,

Fran^

gipanius in memoriam

divini

hujus

pir

gnoris sedem

confimilem

in

eisdenu

veftigiis erexit, & Virgini

Chriftipa-ra; confecravit. Adventante auterrL»

hoc fanduario, omnes obviae arbores ad terram inclinatae veluti reverentiä

fuam D. Virgini teftatam

voluerunt.

Cumquenemus, cujus

medium

facrum

hoc cubiculum occupabat, fatis

elfet

opacum,radiis tarnen divinam

prsefen-tiam fpirantibus undique

corufcabat,

Jrubi ad inftar ardentis, nec combufti.

§. XII. Cum autem divinum hoc

habitaeulumrevifurasplurimae

conflue-rent gentes, neqtihTimi homines7

lo-cum latrociniis fatis commodum

arbi-trati, faltum occupaveruntj ubi pere-grinus quisquam veniret, ex

infidiis

profilientes, & veftibus, pecunia

pa-riter& vita fpoliantes.

Sanda

itaque

domus eodem veda curru fublimis ad

collem quendam

fertur?

qui

duorurm»

fuifle fratrum dicitur, urbique

Reca-natae Silva Lauretana paffibus millo

propior eft.

S.XIIL Adventum ccelcftis hujus

(12)

mu-8

muneris fratres hi primö quidem pia_» devotionecoluerunt; cum autem, plu-rimahominumcopia advolante,ex

prae-IentifacelIo,major in dies nummorum

vis ipfis rediret: religio abiit in

quae-flum5 quxftus in avaritiam, avaritia,

ut fölet, in dilfentiones, lites &

arma;

aded ut non multum deeffet,quin

fra¬

tres hi mutuo fangvine fanftos

afper-gerent parietes. Pacifici itaqueParens

cum paucos duntaxat menfes

apud

bi-nos hos fratres morata fuerat, federru

quartum mutat, vicinumque collem å colle iftoja&u fagittae diftantem,

atque in ipfa via,utvocant, militari 8c

adop-pidum ducente, fedem occupat,

uti

etiamnum hodie refidet.

$. XIV. Magnumhoc transvete

aedis erat miraculum, plura

veroin

ia-cro cubiculo in dies edebantur.

Po-pulus itaque undique concurrens

do-numhocdivinum vehementerfibi

gra-tulabatur. Et ne divinitus hoc miiium munusrueret,

utpotenullis nixum

fun-damentis, muro firmiffimo eam

circu-dedit.

§.XV. Populum autem adhuc

in-certum vari# trahebant

opiniones, de

(13)

cir-circumftantiis midiadeos facelli, aliis

aliafentientibus.Sandaitaque Deipara,

ut Dalmatis per Alexandrum

, ita

eti-amPicenisperPaulum Eremitam divini

hujusdonipraetium,modumque

migra-tionis ftupendumaperuit. Vir pietate &: fanditate fingulari infignis erat, in

nemore, xdt huic proximo, habitans.

Hic Virgini Dei Genitrici totumfe

de-voverat,ejusque facellum quotidié

fe-pipfrequentabat,exfandarei hujus

no-vitatempenitiusCognofcendi cupidine.

Necpiis ejus defideriisdefuitalmaMa¬

ter Maria. Nodu enim per fomnum adparebat, remque totam a capite

ad

calcemenarrabat. Quamrevelationem

vir fandus zelo convenienti inomnem

regionem divulgavit.

§. XVI. Narrata vifio dubia

qui-dem fide, atexploratutarnendigna vi-debatur. Eledi itaque funt fexdecim

ipedatae fidei & probitatis viri, qui ae-dem ipfam fecundum longitudinern & latitudinemdimenfi,primoadDalmatfe accefleruntoras: commonftratoqueab

incolis sedis loco priftino, cum allata uienfuraexade eum congruere

depre-henderunt. Deinde Nazarethum

(14)

gunt, domusque veftigia, fetis

obfcura

quidem,( vaftata enim a Barbaris erat

terra)veratarnen, inveniunt, eandem ;

menfiiram,itidem adungvem

adaequan-tia. His itaque reverfis , unanimiter

omnesfecrum Mariascubiculumpia

de-votione profecuti funt: ut defiderei,

tam evidentibus argumentis probatas, dubitare exinde ne ullus quidem aufus

fuerit.

§. XVII. Hasc omnia Teremanus a duobus viris relata audivit. Verba

ejus, poft recenfitam Cameras

hujushi-ftoriam, hasc habentur:In quorum

omni-timfide-m& tefiimonium, mihiPragofito

Te-^ remano&gubernatoriprcenuniiatce Ecclefidj

quidam duoboni viri, hujusvillahabitdto- • res, retuleruntacnunciaverunt&pluribus

vicibus dixerunt. Unus vocabaturPaulus

Renaldutius, & alius FrancifcusaliasPri¬

or. Ft dillus Paulus dixit mihi, quodd'

vusaviejus vidit,quando Angeli duxerunt

prcediffam Ecclefiampermare : &pofuerunt

illam in diblaJilva: & pluribus vicibusipfe

cum cateris perfonü , ipfam Ecclefiam in

prcelibata fy ha vifitavit. ItemdiffusFran'

cificusmnltoties retulitacdixit mihi quod

(15)

II

dixity quoct plurzhtu Vzczbus vlßt/tvh di¬

ttamEccleßam ineadem [yh/i&CHa&enus

Teremanus. Sed haec b mpofp §. XVIII. Crefcebat quotidie

multitudo novum hocDeiinter homi-neshabitaculumvifitantium: ut itaque

peregrinis effent

diverforia,

Recana-tenfes primocafas &

tuguria,

mox

do-mosfplendidiores circaaedem

exftruere

caperunt, pagumque effecerunt,

cui>

non aliter ac facrae Domui? a Laureta

Matrona,Lauretinomenimpofitum eft. XIX. Bonifacius VHI.tunc tem¬

porisliimusPontifex,annofc.MCCC. jubileum longa jam temporum

ferie

negle&um inftituit. Fefto hoc

loci

hu-jus celebritasnonparumaccrevit.

Sed

Papa infuperindulgentiis,

veniam

pec-catorum promittentibus,

liberahrfime

eam ornavit 5 unde tanta advenarum copia,munerumque Chriftiparae

obla-torumvis,utnec illis excipiendisvicus,

nechiscondendis aedesfufEceret. Pa¬

ri eti itaque lateritio ampla:

fatis

&

in-fignes adjungebantur porticus , ut

fic

donaria,quoponerentur,

hominesque,

quofe reciperent,haberent.

Varia

quo-quetemplifacerdotibus&miniftris

(16)

diafuntdomicilia. Nobilis fusequeartis

peritiftimus pidlorhiftoriamsedis in pa-rietis fuperficie expreftit, coloribufque

.v

adumbravit.

§, XX, Sed magis magisque

ad-venarumexcrefcebatfrequentia. Tem-fti enim ornatus iplendidior concurfus

lominum crebriores efFecit. Porticus nasnuperexftrudlas peregrinorum

mu-nerumque copiavicit,longeque exceft

fit. Epifcopus itaque hujus Dicecefeos, confenfu poftefTorum facile impetrato, agrum, cubiculoundiquaque

circumje-dlum, occupat,porticibusque dirutis,

templnm, nonminus altiffimis funda-mentis,quaminfigniamplitudine com-mendabile,facrx domuicircumdat. M* dificia quoque facrorumminiftris, ob- ! * latis donariis , variorumque ordinum

peregrinis infervientia , erigi curat,

prioribus multo ampliora.

§. XXI. Ut autemaedificiis, fic & jiovisin diesmiraculis,cubiculi

augeba-tur majeftas. Pium II, Pontificem

ar-densaffligebat febris,cumtufti

gravifti-ma,conjundla. Recuperanda;

valetu-dinisergo, plurimosconfulebat medi-cos,opemque utferrent fuperi,templa

(17)

faepius vifebat; fed fruftra, i£desautem

Lauretana eximia celebrabatur virtute

•'* morbos depellendi. JIluc itaque iter

dirigens, quopropioraedi facm

fädus

, eo meliorem experiebatur

valetudi-nem ; sedemque ubi ingreffus fuerat,

morbo non tantum convaluit, fed

in-folitisinfuperviribuscorpus, &morbo

& fenio jam pame deficiens,adaudum fuit.

§. XXII. Piceni terminis 'iuc

uf-quefe continebat fama (acratiflimae

cel-lae, jam autem Jtalias fines transgreila

inplurimas circumferpfit regiones

De-mortuopaulopofthoc PioII, cumque

utfölet, é numero

CardinaliumPonti-fex aliuseligendus eflet, comitia

Poriti-'

ficiaRomaeindidafunt:quibusuna cum

ceteris etiam Cardinalis Petrus Bardus

adeflfet. Diraautem tunc feviebat

pe-ftis, qua etiam hic correptus , exem-,

ploque Pii IL admonitus, ad

Cubicu-lum Lauretanumfe deferri curavit; ubi

fubito foporecaptus

praefentem

vidit B.

Virginem, &priftinam

valetudinem

&

fucceflionemPontificatusipfi

denunci-antem. Nec vanam fuifie fpeciem

e-ventusdemonftravit. Somnoftatim

(18)

vusfofpesque farrexit,

Romamque pro-fe&usexomniuravotisfumumEcclelias

Romans faftigium adeptus eft: indito

ipn Pauli II. nomine.

XXIII. Beneficii autem

recen-tis memorVirgineam fedem praeclaris

muneribusornavit & indulgentiis,

qui-busandern hane vifentes,diebus D.Ma¬

rias facris, Dominicis item, ab

omni-um generum fceleribus immunes

pro-nunciavit. Jngentem prasterea calcis

lapidum laterumquevim appararijuffit,

templo& ampliore & fplendidiore

fa-cellum includeremotiens. Quod

qui-% dem quo minus confummaret',

pras-maturus ejus obitus vetuit^

egregiam

tarnen ejus partemfexftruxit, Sixti IV.

Nepote Hieronymo casptum opus ab-folvente.

XXIV. Hane autem Dornum

eandem efie, quamNazarethi olim in-habitaveritB. Virgo,ipfietiam

Dsmo-nes profiteri coadi funt. Antoniam ?

&generis nobilitate &

cunjngio Petri

Orgentorigis infignemMatronam,

fe-ptemDiaboli obiidebant. Maritus

pro-bitate &prudentia clarus, nihilnonpro

uxoreliberandatentavit. Omnibus

(19)

r5

que Gallie templis fruftrå

rcvifis,

Di-vosJtaliaefiipplexfalutavit. Densautem

i Matroftam haneglorias Lauretanasaedis

materien!fieri voluit. Adfacrum

cubi-culum fe cumuxoreconfert^utS.Virgo

malo huic domeftico

occurreretpluri-mis precibus contendens. Ad

exorciF

mositaqueStephaniFrancigenas

faeelli

cuftodis,D.Virgo Daemonumfingulos

nomina edere , exque homine exire

compulit. Horumautem

quidam

ejecLi,

ingenti cum ejulatu presbyterum

in-clamarunt: Mariu nos ejicit, non tu.

liltimusautem, cui nomenArdo,

ex-pulfu omniumdifficilimuserat.

Hunc

itaquecumStephanus majorevi

adgref-fuseilet„ vehementer nimiam Marias

C potentiamquerebatur &ejulabat.

Ro-gantetuncStephano:quasnam

effethaec

domus, Cubiculum, refpondit^ eft B.

Virginis Dei Genetricis. Regerente

autemStephano : Tu

mendax

es

ab

i-nitio5jamqueetiammentiris?ille, Ma-v

ria,inquit,mejamveritatem

faten

coe-git. Cujusrei, prästeringentem, quas

tunc aderat, multitudinem , teftis &

auritus&oculatu£fuitFrancifcus

Ange-lita, ut affirmatFiliusejusFlieronymus

(20)

i6

$. XXV. llt autem obfefla? huie

mülieri, ita quoquelaboranti aliquan-do univerfae rei publica opemtulit D.

Chriftipara. Recanatenfes atrocififima

infeftabat peftis , extremam ruinairu reip: minitans. Omnes itaque &

fin-guliad templum Deiparx facratum

iup-plicibus fe

precibus

conferunt,

cohfe-mmque ( inauditum fåne) gravitflmä illalue liberantur.

§. XXVL Nechominibus ingra-tis ingenshoc beneficium obtigit. Re¬

canatenfes enim divino hoc munere

coronati, pro fua finguli facultate o-pes contulerunt,coronamqueex preti-olihimo auro confedam,

nitidimmif-quefulgentem gemmis, capiti

impofu-erunt Virginei iimulacri

, a Luca ut §. VI.diximus, fifti, pi&ique. Utque

heccCorona gratitudinis fuae perpetuum

exliaretmonumentum a Robureo

Car-dinale & deinceps Julio II. Pontifice obtinuerunt, neunquam a capite

Vir-ginis removeretur.

§. XXVII. Jdemhic JuliusII.

fa-cellumLauretanum, fui juris atque di-tionis fecit, &abomnibus tributis im-munitatemconceffit,adhsec

(21)

tiis variisque muneribus eam ornavit. Templum, adverfas injuriam militum

&exterorum , mcenibus & propugna*

culis cinxit. Sacrum Cubiculum

can-dido marmore extrinfecus incruftari,

marmorique hiftoriamcubiculi

Laure-tanipulcherrime infculpicuravit.

Can-toribus infuper,OrganisMuficis, Cam-panis, Canaelabris,aliisque

ornamen-tis, Julius II celebritatem Lauretanam

infigniter auxitj quae omnia> ut a pe-regrinis vifuntur, pertexere nec

volu-mus, brevitati quippe ftudentes ; nec

Valemus, remputa,ipfius etiam

Turfel-liniviribusmajorem: Pluribus, inquit,

defcrlbere pretiumopera nonduco, cum

[fe-Rare liceat. Opus omnino vifendum,

cu-jus eximiamptilcritudincm, nemo concipe*■

reanimopoteft,qui non oculis ante

fubje-terit. Hiftor. Lauret: lib: 3. cap; VI.

Caput

Tertium*

Ex §. XVII. hac omnia evertent,

§' XXVIII. Sed fatis de re

fabulo-filTimå, merisqueverborum lenociniis

adftru&a, quibus autem ut adftruatur

tantumabeft,iisdem etiam intotumde*

ftruatur. Quomajoreenimverborum

(22)

i8 , - .

atque fententiarum mole eam munirc

conantur ejus patroni 5 eo faciliorem

& vehementiorem ipfa fibi minitatur ruinam: ut fieri confvevit,ubi nuda

fo-•lummodo verba, non autem ipCx res

loqvuntur. Jpfe fåne Turfellinus, in

laudibus DomusLauretanzecelebrandis, omniumprofufiftimus eft, nullisquevi¬

detur pepercifte argumentis, quae,

ad

fidem fabulae huic faciendam,fpeiftare

poftent. Quod autem in praefatione IliftorisE Cux timuit, utfcillcetdifferendo

fieret minor vero,ipfietiamevenit. Ouia

namque resincredibiles( fubitoipfipag. I excefiit verbum hoc, in toto ejus

0-pere unice verum) tradere

aggreftus

eft, operampariter & oleumomne per-didit, aliudq; nihil eflecit, quam

quod

multis haclenus creditam rem,

omni-bus dein ftifpecftam reddiderit.

Sacel-lum itaque hoc penitius infpiciam,

&

in ejus principia & origines inquiram:

& deprehendetur, fundamentis Naza*

rethanis nunquam ftetifte: fed

Laureti

nudis figmentis & mendaciis efte

ni-xum, quod funditus evertere praeftat,

quampluribus praedicare.

XXIX, Utfabulac huicplus

hy

t

vo-f "

(23)

I

' ...

*9

vöris &gratis

conciliarent ejus

pleri-'

quefcriptores, idnon tantumegerunt, I utfloridiori orationis genere

eampro-I ponerent, fed etiamid

praecipue

curaf-fe videntur, ut principia fabulae>

ipfe-quedolusquammaximelaterent.

Tur-fellinus in libro fuo I:mo plurima nu-gatur, quseundehauferit,

(i

cognofce-retentes, inanemaggrederislaborerru

Teremanusprimus &pr<ecipuus

eftfa-bulae hujus audor, ad cujus

audorita-tem unice provocare

potuit

Turfelli-nus. Haec autemquia vilior

eft,

quam ut commentis hifce fidem facere

vale-at, acquiefcere ea

noluit:

&

ad

caput

ultimum lib: I:mi Teremanum rejecit, ibieumcitans, nonutaudorem,fedut

teftemduntaxat, reliquis

teftibus,ne-fcioquibus,

adjungendum.

§. XXX. Qupdautem

fabulahaec

Teremano luamdebeatoriginem,inde

non tantum apparet,

quod

ante dum,

de domo hac , apud omnes

fcriptores

altiflimum fueritfilentiü5quodqué

pri-orum temporum

fabulatores,

aliis

fig-mentis atqj

traditionibus vehementer

deledati, hacderenecogitaverint

qui-dem, ut infra dicetur. Sed etiam ex

(24)

?o

§.XVII. noftra(ententia evidenter col-Jigitur. Teremanus namque remhane

omniumprimus fcivit, fcriptoque man-davit,eamfe exduobusrufticisrelatam audivifle. Certe fi fabulofs Camers

hujus, e remotiffimis terris,

migratio-nes aliis unquam hominibus cognitse

fuiftent, pro rei evidentia, fide

digni-orum teftimonia adhibuiftet, nec

ho-minum , quos nec liters nec mores

commendant, inconcinnis relationibus

tantam rem fuperftruxiftet.

XXXI. Fuit autem hicTere¬

manus facelli hujus Antiftes &

Prspo-fitus,undequamobremtantopere hoc

commendatumvoluerit,neminem

late-repoteft, Eft

namque communis Mo-nachis, omniumque ordinum

presby-teris, conatus &labor, quod

Monafte-rium quiéque fuum , quocunque

de-mummodo^ celebrius eultiusque

red-dere ftudeat: utfcilicetconfluentema¬

jore hominum frequentia, major ipfi fit ditefcendi copia. Plurima itaquede facelliantiquitate & originefingit, va-riasja&at revelationes, peftimas dies & nottes molitur fraudes, quibusmagna

miracula fa&aeftehominibus

(25)

,21

at; nihilqtie prorfus inbuccam ipfi ve¬ nit, quodpro celebritate ejusauda&er

■i non evomat. Exempla hujus generis

referre, infiniti eftet tsedii, cumplura

fint, quam templa inPapatu. Extrema

horumimpudentia univerfo orbi

noti-or eft, quam ullo egeat teftimonio.

Nullus lanenoftratiumopificum ibi

lo-corum peregrinatus eft, qui inter

po-cula etiam taliainnumeranefciatrefer¬

re ,

atquefutilia hxc ridendototas ho¬

ras confumere. Quin & ipfePapa Pius II monafticamhane nequitiam admira-tus, diabolicålonge majorem pronun-ciavit, his verfieulis:

Non audet Stygius Pluto tentare quod

audet

Effr&nis Monachus, flenaquefraudis

anut.

§. XXXII. Eadem nefaria quae-ftus libidine du&us Teremanus puti-dam hane & deteftandam, quamcapite fuperiore propoluimus, fabulamdeCa-fa lua conlarcinavit. Plebejos pariter & eruditos adcredendumfacillimos

in-venit fabulator: illi liquidem talia

no-vaquotidie exfpe&abant

5hivero

pra-fientem opes corradendi occaftonem_»

non

(26)

22

non recufabant. Cöncurrente enim

maximaadvenarum copia, multos

fm-gnlarem munificentiam erga novam_>

hofpitem Deiparam declaraturos före

autumabant. Nec fruftra. Brevienim vilis pagus in oppidum firmis

propu-gnaculis munitifiimum excrevit.

Pon-tifici centena millia aureorum

quotan-nis inde redeunt: loci autem Antiftiti

tanta nummorumvis,utipfi etiam Car¬

dinales invicem contendant, quis

eo-rumsedi huicpraficiatur.

§. XXXIII. Quantijam Teremanurm

omnesque aedi huic Lauretanae

faven-tes7 faciamus, omnis aequus rerum

ae-Himatorfacile colligerepoteft. Eft

e-nimut canit Ovid: lib: 3trift: eleg:10 Cum funtpramiafaifi

Nulla5 ratAm debet teßis haberefidcm.

Hic autemfuntpraemia falfi multa,cum multos horumfeculorum non tantum

Monachos ? fed etiam Cardinales Sc

Pontifices unum hoc mendacium

alu-erit. Jnventum itaque über hoc pecu-nise aucupium curtam anxie inftituerit

Teremanus* quis nefcit? quodqueluc-ceffores,omnesqueejusafleclae,

lnftitu-to aucupio tam impenfe fint

(27)

23 nati, caufam quis ignorat?

idem

fcili-cet oleum & Quicunque ig:tur

novaqu<edäm lucripropriiquecommodigra~ tiafingitpopuloque commendat, is omnifi-deindignusefl. Atqui Teremanusomnesque

ejus fettatores &c. E.

§. XXXIV. Ut fabula quandam

veritatisipeciemprx

fe ferret,

eam

du-ösrufticos Tibiretuliffe dixit: fed & hoc euin finxiffe, inde luce meridiana

cla-rius patet,

quod

teftes hi

a

nemine

alio citati, auditi, examinati &

adpro-bati fint,quam aTeremano,

cui fabu¬

lahaecceprofuit.

Quod

fi talia

unquam narraverint hi agricola?3 ad Magiftra-tumutique civilemeos

ablegaffet,

ver-baqueillorum 3

fcribente

notario

? pro-tocollo, quod vocant,

mandari

cura-viflfet. Quo enim jure unquam

con-cefiumfuitj in propriacaula

teftes

con-vocare3 exaudire,probosque

&

genui-nos pronunciare>

quod

denique

men-dacium non veritas3 quidque fceleris

nonvirtus earatione cenferetur? §. XXXV. Quod Martinum Lu~ therum Beatorum Catalogo inferant

noftrates,aPontificiisaccuiamur: cum

nu vitaj nu mors Lutheri ufpiam a leg:-timis

(28)

24

tim isjudieibtafitexaminata:&fi eftya q

ui-bufjquandof ubi^quiby teftibp7 quoexamine?

quaefit Roeftius in pfeudojub: cap: 4.

art: z. Quafi vero integritas Lutheri

nonomnibusveritatisamantibp Jfit

pro-bata, hoftesque ejus acerrimi hocno¬

mine eum noncommendaverint. Jta

éhim ErafrnusRoterodamuslib: II ep:

I. Hominis vita magnoomniumconfenfupro¬

batur. jam id non leve prajudicium eft j tantamejfemorumintegritatem

y ut nec

hö-fies reperiant, quod calumnientur. Nillil prastereautilitatisexcanonizatione Lu¬

theri in nos redundat, cujus intuitu

injufte eumKalendario infcriberemus*

Notamautem hane Teremanusmerito

incurrit,

quod

figmentumhoc audo'

ri fuo maximeprofuturumviderit.

Po-tiore itaque jure noshac argumentan-di vi adverfus Teremanum, ejusquo commenti patronos, utimur, proprio

eos enfe jugulantes: Teremankafabula

nufpiam a legitimkjudicibus efi

examina-ta, &fi eft: a quibus, quandoy ubi,quibtis teftibus, quo examine ?

§. XXXVI. ConcefTo autem,quod

minime concedimus , Recanatenfes

(29)

ville, fides tarnen eorum & au&oritas

flocci omnino eft atquenihili.

Teftes-funt, nefcio quales, nec oculati, nec auriti. Dornum, dum per mare

ferre-tur, ajunt vilam elfe, non a fe ( tum

enim nulla föret fabulseantiquitas)fed ab avorum avis. Cameram per aéra

Tolafle} idqj fe audivifle dicit

Renaldu-tius. Sed a quo? ab eo, qui haec

vide-rit, avi fcilicet avo? Hoc afiererenon

audet alias extreme audax fabulator :

tunc enim Renaldutium hunc III fe-culorumNeftoremfuilTe fingeret:hoc

autemfifingeretjomnefuumcommen*

tum omnium fide privaret, illud con, firmans-Thaedrianum: Qui femel turfi fraude innotuit, amittit fidem. Neceffc

itaqueeft, affirmet Teremanus:

Aba-vumvifam hane cubiculi translationem

retuliflfe proavo j proavnm avo 5 avum patri; patrem filio Renaldutio.

Quid

vero fi Renaldutius deceptus fit a

pa-tre? vel pater äd avo?

vel

avus a pro¬

avo?vel proavusab

abavo

?

O

figmen-tum nive hybernafrigidius! Vel Tal»

pa coecior ht oportet, qui nonvideat, agrefteshos virosRenaldutium &

Fran-cifcum , haec Teremano mmciafie ( fi

(30)

26

modq unquamnunciaverint)non a

ma-joribus lins informatos,fed

aTerema-no paftore fuo mercede

corruptos, &

gratiam benevolentiamque ejus avide

captantes.

§. XXXVII. Quod fi & hoc

lar-giremur,quod a majoribus fais hxc

o-mnia relata habuerint:quodque Abavus Renaldutiihxcpofteris retuleritj eum

tamentalia, qualia retulit, vidilTe,

per-negamus.Domus enim hxc, Nazaretho per mareMediterraneum inJllyncum

& ex Jllyricoin Jtaliam translata, plu-res trajecit regiones , (patium emenfa

. fere po o milliar: Germ:

quam ab an-gelisportatam fiunushicagricola

con-fpexiflet,

multis

etiam aliis hominibus, fubdiovigilias habentibus,oportet ap-paruiffe : qui tunc fpe prxmii incitati,

de his Jtalos commonefacere non

ne-glexifTent. Cum autem totpopulorum

& gentium ne ullus quidem, qui talia

vel viderit, vel audiverit, compertus

fit, migrationibus Domus hujus

perfva-dendis, vix (ufficit una hxc hirundo.

§. XXXVIII. Quod fi domum An-gelis veélam videre, huic mortalium

<oli contigiflet: novum & ftupendum

(31)

hoc miraculum, efflagitante plebe,

re-rum novare-rumcupida, qua

circumflan-tias accuratius defcripfiflet: quot fci-licet Angeli, quo habitu, quo modo

domum hanc duxerint? humeris ne e~ am per aérabajulaverint: anremis

ve-lisque carentem per undas maris

tra-xerint?quce quoniam omifit?fidem quod amiferit, meruit. Fieri etiam hoc

po-tuit, quod navigium quoddam

fludi-bus jadatum aliquando e longinquo

confpexerit, idque deinde Cameram_.

Nazarethanam fuifle fibi perfvaferit :

atquefic ipfe primum fruftatus, eadem

opinione aliospluresfefellerit. Etquid,

ß avi ißifuerint non modo rußici rüdes,

deliriy fiupidi: fed nebulones etiam,

impo-ftores, furciferi?Ergofidemnon me rentur.

Bernegg : Jdol: Laur: p : m: $7.

Caput

Quartum.

Exßlentiofcriptorumfabulam ejje'

domonfirat.

f. XXXIX. Lauretanam, qua;

cif-Cümfertur,hiftoriam, nihil aliudquam

putidum Teremani commentum efife,

altiflimum etiam fcriptorum filentium

(32)

evi-28

evidenter arguit. Antiquitatem facelli

fui indeufque ab Apollo!orum

tempo-ribus repetit Teremanus, ejusque

ul-timam migrationem in finem

fecu-Ii XIII reponit. His feculis plurimi

vixerunt viri dodi & eruditi, qui

va-ria non tantum temporum luorum,

Ted etiamAntiquitatis monumenta

lite-ris confignarunt. Horum autem

o-mniumteftimonio,cumLauretanahasc

Cala penitus deftituatur, ipfo fole

da-rius eft eamprifcis temporibus

prorfus

incognitamfuiflfe;atqueSeculoaemum Decimo Quinto a Teremano fidam,'

ante quemCubiculi hujus teftem

pro-ducere Pontificii non valent, nec in

asternum valebunt.

§. XL. Dornum hanc ab

ipfisA-poftolisintemplum confecratam,atquc efligiemMarias a Luca formatam efle,

perhibet fabula: quae fi a vero

nonef-fet aliena, Lucas inAdis ea non

prae-teriiflet, qui etiam minora

Apoftolo-rumopera

prodidit:

Sednecin

Adis

a

Lucay nec inullo alio fcripto

Apollo-lorumPauli,Petri,Jacobi, Johanis. Jü'

das, quorumomnium epiftolas

polteri-tas fervaLunquamfunt commemorata.

(33)

29

Mera itaque Scvana funt

recentiorum

figmenta. Uno autem ore omnes

Je-luitae Sc facrificuli regerunt:

Quam-vis hxcApoftolorum alicui

fcripto

non

fint mandata:Apoftolicis tamen

tradi-tionibus, ad hasc noftra usque tempo-ra vere Sc fideliter transminaftint.

Be-ne, boni Viri! fi fcilicetTeremanum,

Angelitam & Turfellinum

Apoftolo-rum conftituatis decimumtertium,

de-cimum qüartum & decimum

quintum,

atque(icconfequenter alios, donec nu¬

merus Apoftolorum

ad

centenariunu

ufque excrefcat. Detraditionibus

enim

nihil hic attinet diflerere> cum eas ad

Jndos & Garamantesufque

profligave-ritCeleb: Chemnitius inExam:Conc: Trident: Nihil enim ifta controverfia

ad noftram fententiam deftruendanu

facit, qvoniam nos, ulla

Apoftolorum

traditionefundari hoc figmentum con-ftanter pernegamus.

XLI. Jpfos namque

Apofto-los exceperuntClemens

Dionysius,

Po-lycarpus, Jgnatius,

Jrenams,Quadratus>

Evodius, Hypolitus , quorum

fere

o-mnes fuareliquerunt fcripta,

quibus

vi-Sc operaApoftolorumpraecipue

(34)

tan-30

guntur. De hac autemCameras

inau-guratione & imaginis Collocationene verbulumquidem reperitur.Hosyinter-vallo quodam temporis interjedo,

fe-cutifuntj EufebiusEpifcopus

Casfarien-fis, Ruffinus Aquileienfis,

Theodore-tus Cyrenenfis,Sozomenus &Socrates,

&c.qui Cameramhane altoprastereunt filentioi cum tarnen de Chrifto &

A-poftolorum fadisnon pauca attigerint.

His fucceflit Hieronymus, qui

Palefti-nas loca, prscipuis Chrifti &

Apofto-lorum didis & fadis celebriora, ipfe

revifit, incoluit, memoriasque

prodi-dit, de hac autem B. Marias Cafa ne

li-teram quidem habet. Seculo denique

decimo quartofloruitNicephorus

Cal-liftus, icriptcr Grascus fatisque fabulo-fus. Hic varia de parentibus Chrifti* de Marias conceptione, nativitate, for¬

ma,ftatura, astate, morte, refurredio-rie& ad ccelos adfcenfione, fuperftitio-feconficfa, fabulatur. Hic certe

tali-bus deditus fabulis>fileviflima farna, de

Cameras hujusconfecratione, ad aures

ejus perveniftet, labori non

pepercif-fet fuo? cum autem hujus rei ipfi nec

in mentem venerit, evidenter

(35)

31

tur, fabulam"hane ejus a^tate,ne fabu¬

lam quidem fuifie.

§. XLII. Cubiculo autem huic

Lauretano faventes, cum, in fententiae

fuse patrocinium, neminem producere

queant, horum feculorum hiftoricum

in gratiam eoruniVenerabiiemBedam

adducamus, qui cap:6 de locisfandtis inter alia hxc habet: AlteraEccleßaeß,

tibi Domris erat, in qua Angelus ad

bea-tam Mariam venit. DickBeda:ubiDo¬

mus ERAT. Jtaque fi temporq Bedae feculo fcilicet 8:vo domus hxc prifeis

ftetillet fundamentis, dixiffetBeda: ti¬

bi domus JAM EST. Sed, ubi domus?

ERAT, dicit. Jtaque domum hane a

barbaris tunc disjedfam foloque

jequa-tam fuifie, indubitato poteft colligi.

§. XLIII. Sed & påvres alii hiftori-ographi feculoXIV. vixerunt>qui

fabu-huic auygpwM de aliis rebus plurima teliquerunt, hancautemCameram

fic-co, (quod ajunt) pede praterierunt.

Horum tarnen illos duntaxat

recenfe-ajnus,qui patriaJtali fuere:quibus, fi a-bquidde Domo hac, miraculofe

trans-Hta,fuboluerat, omiflum id minime

(36)

32

A:o Chrifti ndo, mortuus A:o 1311,

incujussetatisannumtrigefimum hifto-riå translationis incidit. Hunc excipit

DifcipulusejusFrancifcus Petrarcha na-tusA:o 1304, mortuusA:o 1374. Jo¬

annes denique Boccatius natus 13149

mortuus A:o 13 71. Quorum

pofterio-rumparentes, fi domumVirginis

adfu-am regionem advolaffe

animadvertif-fent, talium omnino cognitione

ani-mos imbuiflent pueriles. Viros autem omnes tres, ob eximiam eruditionem-»

Jjotentiffimis

laec nova minime

principibus cariflimos^

fugere poterantj u

cuidam mortaliumunquaminotuiifentJ

cum autem migrationum harum

pror-(usnefcii,interpraeclara(ua

monumen-ta, dehisne verbo quidem attigerint,

eas nunquam cognitas vel fa&as

fuifle

manifeftum eft.

XLIV. His autem quod repo* nat Turfellinus, praeter hominum

in-credulitatem, nihil habet3De tranfror*

tata autem dlvlnltus Lauretana domo id*

clrcofortaffe nullum verhum -pauloantiqui*

ores hlfioricl fecere, ne vana &

incredi-Lilla afferre vlderentur. lib : I cap 20. O excufationem calvam ! vix, cui

(37)

re-fpondeattir dignam.

Ne

tamen

deftt

Hiftoricus paulo recentior, S.

Vincen-tiumAro 1418 florentemadducam, x*

di Lauretanae aperte contradicentem, his verbis: Romines mulieres

peregri-tiandofrangunt fibi collum, & efficiuntuf

pejor es: quia aliquando vadun? caft<e>

£f

redeunt meretrices. JdeOfpiritualiterfat

peregrinatio. Hodie & qvolibet

die potcftis

ire INNAZJRETRadcameram, ubi Fi¬

lius bei fuit incarnatus: &fic de aliis lo¬

tts. Diftertis hic afterit verbis: Came¬ ram incarnationis Chrifti non Laureti

fedNazarethi quxrendam

efte. De fide

autem audoris, noneft, quoddubites,

DomineTurfel line3Eftnamqtie ex

ve-ftratibus,Monachus fcilicet

Dominica-nus, praeterea a Papa

Calixto III

in

nu-merum Sandorum relatus.

Caput

Quintum.

Singulares quasdam fabuU

inf

tas5

ab-furditates taxat.

§. XLV. Plura autem

foris

col-leda argumenta

hic

inferere

? e re

non

Videtur, cum infinitis fere

cqntradi-étionibus ipfa fe

fabula

deftruat.

(38)

cit fabulat aucdor7 quodSalvator no¬

der in hac Camera ad duodecimum

annum (it educatus. Sed Math: cap:I

verf: ult: exftat: o'iacwp iin roZ

tjzpvov 7rttpi^aC'! Iny yvycWféf,eiflcZ. Itaque Ma¬

ria poft fadtam Jofepho revelationem

in domo mariti manfit, ibique

enutri-vit puerum Jefum. Quod etiam vult

Nicephorus Calliftus lib: I cap: 8

in-qiliens : Itaque in Nazareth cum Jofepho

domicilium illa habens7 abArchangeloGa¬

briele,Utumaccepltnuncium,dicente: Ave

gratik plena. In hac autem Maria;

ejus-que parentum Camera , (i Redemtor

educatus eftet, fequeretur, Jofephum

ä Mariaaffumtum cflTej quod oraculo

huic divino é diametro opponitur, at-qneextrema! impietatisforetilatuere.

§. XLVI. Cameramhancin

tem-plum

ab Apoftolis confecratam effe ,

m fabula ftolide afferitur.

Apoftolie-nim certa quidem habueruntloca,

quo facra peradturi convenirent, qua? ta¬

rnen (ubinde mutare,

diffitasque

fkpif-fime occupare latebras & folitudines»

miferaillorum temporum conditio

co-egit. Ullaautemipfis fuifle templa

vel

(39)

nequeexA-dis Apoftolorum, nec

ullo prophano

fcriptore probari

poteft.

Contrarium

autem evincemus ex Jfidoro Pelufiota

Üb: i epift: Z4<5, Illudex me

difcatEu-[fbitis,quod Apoftolorumtempore, cum

Ec-clefia fpiritualibusgratIisabundaret> Nul~

Ltempla erant: Atnoftra tempeftate

tern-pla &c. Quod etiamconfirmat

Polydo-ras Vergilius de

inventoribus

rerum

lib: f cap : 6. Jftuofere toto temporum

intervallo (ab afcenfione fcilicet

Chri-ftiad tyrannidem

Diocletiani)

tantum eberat,ut aliquod templum a noftris Cbri-ftianispublice <ediftcaretur: utetiam

omni-iejftent occultaj tå facella potiuf , atque

tadem ab dita , tåplerumque fubterranea>

quam apertis atquepublicis inlocüfierent.

XLVII. Lucam Evangeliftam,

imaginem Marian, in

cubiculo hoc

po-fitam, fuis ipfius manibus

depinxine,

afTerit fabulator. Lucas autem non

pi-dor fed medicus fuit CoIoiT: IV. 4. Ars quoque pingendi

Judaeis

omnino

ignotafuit,utvultOrigenes

lib:

4.

Po-fito autemLucam pingendi artem

cal-luiile, vix tamen credibile eft, omne

otiumhuic operae

impendifle,

aut

(40)

gen-%6

dis fuffecifle. Tales eftirn, eadem for¬

ma, ftatura & coloribus, imagines

lon-gé plurimae iiodienum vifantur, mon-Itrantttrque, Ex:gr: Roms, in templo S. Maria? majoris; Florentia, in tem¬

ploVAnnonciada. Bonnonia?, intem¬

ploMadonna di San Luca, &

innume-risaliis. Sic etiam de monafterio

quo-damConftantmopolitano nugatur

Vin-centius: In Monafterio S. Dei gcnttrlcü

juxta palatlum,prope S. Sopblam} erat

t-mago B. Maria, qua tenebat Infantcm i* brachlo, quam deplnxlt in tabeüa S.

Lu-cas, cum adhuc vIveret S. Maria. Lib:

23,cap:i47. Ha?e itaque

fabulaLaure-tanam deftruit. Quod flve roLucas

plu-res formaverit imagines Idololatriam

promovere eum ftuduifte neceffe eft.

Quod quiafterit, in amanuenfem hunc

Sp:S:ti,optime de Ecclefiameritum ma-xime injurius& inipfum denique Deum

peftime blafphemus eft. Sed quid

mul-tis? Imagines illorum temporum Ec¬

clefiaprorfus ignoravit, adprseceptum Exod: XX: 4

H#rr>"

im) ?yDD DW3 nw

mibrrwi

srw? nnriD otn im) nnriD

§. XLVIII. Saceilum hoc

(41)

ta-taiium idem efle cum camera, quam

, B. Virgo Nazatethi olim

inhabitavit

■,

habetfabula. AdhabitaculumautemB.

Marian plura praeter

parietes

requirun-tur. Neceflaria enim ipii erant

men-fa> ledus &c. Haec autem ubi flint ?

fi ipfa Camera in

Jtaliam

unquam

ad-venerit, haec unå transportata efle de-bentj aeque acimago illa aS. Luca

de-pida. Sed fabula

inluper

addit

longi-tudinem latitudinemque facelli

Laure-tani cum fundamentis,Nazarethi

reli-dis, exade convenire; hac re

fcilicet

bis accurate explorata5 a

quinque

fpe-datae fidei & probitatis viris §.

IX.

&

a fedecim aliis prudentia

pariter

&

in-tegritateitidem

confpicuis

§.

XVI.

Dei

autem Genetrici pluribus praeter

uni-camhane cameram opus fuit manfio-nibus5 eulinå, cella, ftabulo

&c.

quae

fab eodem tedocommunibus

invicem

jungerentur

parietibus.

Solam

itaque

hane cameramcuminDalmatiam

mi-graret , a manfione

proxima

fepara-tam elfe5 qua ratione mente

concipi-am? Advenientibus autem his fede¬

cim, reliquas manfiones

ferro &

flam¬

madeletas fuifle, inde fequitur,

quod

(42)

ve-38.

.

veftigia reperta efient fatis obfcura §.

XVI. Cumque hi-menfuram admove-rint, fecum ex Jtaliå allat^m, aream

tuncfacelli.Lauretani,totiusseciificii

ve-ftigiaadungvem adasquafie, ei

perfva-deatur, qui nefcit, totum elfe majus

fua parte.

§. XLIX. Sed multa jam

fingen-do, adeo omnes ingenii viresexhaufit

Teremanus,utipfumetiamcerebellum

amififle videatur. Caufam enim

Virgi-nese Sedis in Illyricum translata?

afre-rensait:Sedpoftquamille populus

dimifttfi-demChrifii & recepit fidem Mahumeti,tunc

Dei Angeli abftulerunt pr<elibatam Ecclefi-am} (ftpcrtaveruut inpartesSclavonia&C.

Paulo inferius migrationem reponitin

annum circiterupo. Ubi jam finciput

tibieft, Teremane ?nefcis quidfcribis!

Initio enim feculi VII. Muhamedesfua

dogmata difibminavit: quomodo itaque

anno 1140? Sed forte legifti hiftoriam

quandam Mahometisnfi, non meliori

fidefcriptam, quamhaec tua: uno fcili-cetmendace alterumfallente. Siauteni

Mahometifmus migrationis caufa fuit>

quifactum eft, quod eandem ob caufam

cunabulaCIirifti>praefepe fciJicetBethle-

(43)

hemi-hemiticum , ejusque fepulcrum, ipfe

denique monsCalvariae fuis non

celle-rintlocis? cum tarnen veftigiis C'hrifti

^

atcj; acquifitisj ibi cceleftibus

beneficiis

aeque gloriantur acCamera

Nazaretha-na. Quanquam me nec praetereat?

quod Baroniusin Annalibus

Ecclefiafti-eis etiam huc impudentiae adduclus fit?

ut affirmärit fpeluncam

Beflilehemiti-cam Romam elfe translatam cit:

Ber-negg: P- 9h n ^

§. L. Sanaam Dei Gemtricem,

qua? ob varia fcelera , avaritiam,

di-fcordias, Iatrocinia, federnfubinde

mu-taverit, in Italiam fe contulilfe

mini-me credibile eil. Hanc enim antiqua

ejus impietas apud omnes

dilfamavit;

i Nufyiam minus vel pietatis vel religionisy

quam in Italia & hominibus Rom<e vicinis

?fij teile Macliiavello in Difput:

Üb:

I.

cap:ti.Bonifacio VIII.Pontibce B.

Vir-ginem in Italia concediüe volunt. Hic autefrifuitdequoproditumeil:Intravit,

ut

vulpesy regnavit ut leo, mortuus efi ut canü. Hujus itaque patrocinio D.

Vir-ginem fe

commifilfe

omnem

excedit

hdem. Hujus per IV jam fecula

fuc-celforesPontiäcesRomani? quibus

(44)

cu-ra Sacri Cubiculiconcredita fuit,

ma-ximam partemhomineshequam &

fla-gitiofi fuerunt, quorumtiirpihirnis fce-leribus complures paginae Icriptorum fcctent. Qupd etiam Pontificix fedae

addidus Georgius Gothardus afferit his

Verbist Luce clarius efl, plerosquePonti»

flcum, turpem atqueflAgitlofam vitam

tra-duxijfle. In apolog: con: Heerbrandum pag: 49. Cum itaque B. Maria talium

imperiotamdiujamfubdita fuetit?

me-lioresque Pontificum, totiusque Italias

mores fruftra exfpedentur, orbis enim

precfertim Pontificius in dies deterior

evadit: cur non quoque jam cameram fuam alio transferri curat? Videlicet,

ut aliis etiam,quamPapicolis tam

ftu-pendi miraculi fidem faciat: praefertim

cum tam avide & vehementer id

ur-ge antVergerius?Berneggerus,omnesq;

alii,qnae hadenus deCameraSanda tra-dita funt,non nifi rifu & fannis,idque

merito, excipientes. Sed manum de tabula.

Figur

Updating...

Referenser

Updating...

Relaterade ämnen :