Aphorismi de principio moralitatis ultimo. Quos cons. ampl. facult. philos. Ups. præside mag. Dan. Boëthio ... pro gradu philosophico p. p. Elavus Signeul, Gothoburg. In audit. Gust. maj. d. XIX Dec. MDCCLXXXIX. H. ante merid. s

Full text

(1)

Jl

O

01

DE

v £zr&mö,

•S5=W^^==»

quo s

CO NS.AMPL.FACULT. UPS.

Ρ RM SID Ε

Mag.OAN.

BOÉTHIO,

Eth. et Polit. PROF. Reg. et Orb,

%>RO GRADU PHILOSOPHICQ Ρ. Ρ.

EL

AVUS

SIGNEUE,

GOTHOBÜRG.

IN AUDITe GUST. MAJ. D. XIX DEC. MDCCLXXXlIc

H» ANTE MERIDa S„

V Ρ S A LI JE,

(2)

AP

HO

R IS

Ml

DE

PRINCIPIO

MORALITA TIS ULTIMO.

otisfimae funt qusefliones, imer

Philofophiae

moralis

Do&ores pasiim agiratae, de principio quodam ge¬

nerali, quod conftans & unicuique moralitati obnoxio domeßicum, fundamenti loco ponendum esfet in juribus

& officiis hominibus injun&is explicamdis , quodque

omnia eadem in fe contineret Notisfimum quoque ed bas quaeftiones pofteriori tempore inrer otiofas & nullius in moralitare defendenda momenti habiras fuisfe, quid ?

quod contendere hand dubitarunt nonnulii, ejusmodi prin¬

cipium nunquam. inveniri.

posfe..

Cum vel· féntentiärum divorria inrer illos, qui de ultimo moralitaris principio quscrendo folliciti fuere, & idem fe invenisfe putarunt, coniideramus; vel

propoiirio-nes illas generales, quibus ejusmodi principium

contine-ri perhibuerunt, examini fubjicimus, fruftraneos huc us^ que fuisfe eruditorum hac pro re labores, fateri cogi-mur; veremur ramen,, ne longius, quain par eft,

proce-dant illi , qui hinc concludunt, ejusmodi principium dari

non posfe. Nullam enim, in philofophia rem vires

inge-nii humani fuperare antea contendere, fas esfe puramus, quam causfae in ipfa rerum natura fundarae adferantnr ,

che eandem fcientia attingere. non posiirnus.

IT.

(3)

^ ) o {

jfr;

III.

Monuerimt quidern nonnulli , fe non videre , cur

Fhilofophia Moralis magis egeat

ejusmodi

principio, quam:

fcienriae

Phyficae,

quae cum

fuccesfu cultae funr,

quamvis

in illis quaeftio de unico & ultimo quodam principio nunquam inftituta fuerit. Sed magna forfan intercedit

differentia, inrer Scientias, quae naturam rerum, qualis

eft, perfcrutantur, & Moralem

philofophiam,quatenus

qua-les homines esfe deberent, monftrat. In Antropologia concedimus, principium unicum & ultimum non magis dari, quam in Scienria rerum phyficarum. Sed

moralita-tem abftrahendo> ab iis , quae homines movent, rebus

mente concipimus, nec facile nobis perfvademus,

ean-dem ita confideratam inter

figmenta

omni fundamenta deftiruta referendam esfe„

ΪΥ,

In dubium vocari posfet, an unquam morraTium

quis ex fola confideratione jufti redique a&ionem quan-dam patraverit, vel patrare potuerit, tarnen manent idese

jufti redique <Sc vis earum imperans humanis mentibus inftdet, Prototypen perfe&ionis moralis formamus & ad eundem adiones & defideria exigimus, quamvis in

concreto obfervationibus noftris pervius fifti nequeat. In explicanda & defendenda moralitate res ultimo eo redit, ut fciamus, quo jure id, quod experientia vel dubium

relinquit, vel extra illius limires pofitum esfe> agnofcere

cogimur, asfumferimus & pro vero habuerimus. Et hane

propter causfam principium generale moralitatis & queeri debere & inveniri posfe conrendimus.,

V.

Ce'eberrimus Kant, cui inter iagacisftmos &

maxi-mi nomaxi-minis

Philofophos

locum non

denegabic

pofteri-tas„

(4)

) O ( Jpr

tas, faculratem ipfam, quam rationem appellare folemus.» crifi fubjiciendo, formam generalem

Syntheticamque

uni-tatem , quam ratio dat rebus iive in fenfus incurrentibus

iive e materia fenfuali concreris felici fuccesfu enoda-vit. Hane vero eandem formam ad volendi facultatem

adplicatam ponere generale & ultimum monftrat

mora-iitatis principium his fere verbis

exprimendum: vmt

fecunduni eas unice vegulas, quas in leges univerfalcs träns

-formandas ipfe pvop&nere velies.

Ade'o

ut ratio ne

cogi-tatione quidem concipi queat, nifi ea conditione.,

ut hoc

quoque principium in fe contineat. VL

Vel nobis non monentibus patere arbitramur, non confundendum esfe boc principium cum triro iilo:

quod

fieri tibi non vis, alteri ne factas ; hoc enim fuam

ne-cesiitatem Sc exceptioni non obnoxiam veritatem ab illo

tnutuatur. Facili negotio monftrari poteft, nulla

non

officia hoc principio contineri. Quivero ejusdem in

ipfa

rationis necesfaria forma originem penitus cognofcere

volunt, adeant Philofophi a nobis laudati fcripta·. No-bis fufficiat, paucis indicasfe follieitudinem de

principio

ultimo moralitatis inter vanos ingenii humani conatus

Figur

Updating...

Referenser

Updating...

Relaterade ämnen :