Full text

(1)

ULULIXL* ?

Moral. et Polit. PROFESSORE Reg. et Örd_

l'UBLICO EXAMINI MODESTE

Alumnus Regius.

FRIDERICUS MELLIN,

VESmO-GOTHUS.

IN AUDIT. CAROL. MAJ. D. XII. DECEMB.

A. O. R. MDCCLXI.

ff,A.

fei UPSALI iE.

(2)

t

MONSIEUR

GEORGE TILLMUS, 1

£uré & Ρtxvot des Paroifes de SIMTUNE &

d7ALTUNEj 8P a

MADAME

SARA CORNEILLE

DE MEVYDEN.y

JedenefuisVosqueamitie.tropPendantperfvadé,PefpacequeVous rrPavezde presque dehonoretrois

ans, quePeducation de Votre eherfils m7a ete co-nfiée,

felonlepeu de connoiflance, quej7aifurunfujetii deli-

cat, Vous lPavez pas moins temoigné pardes realités,

que par des paroles, que ma fortune Yous a eté extre-

mement chere. JTaiPhonneur deVous ailurer, que je

reconiToisparfaitementVos bienfaits,&quejene ceilerai Jamals de faire des voeux ardents auCieipourVos pro-

fperites. Ce petit ouvrage doft a Vos boittés, comme

,vousn'ignorezpas7Pavantage deparoitreau·Jour. J7 ai crtrdonc, quela tendrefle, dontVous irPävéz favorifé,

permet, quej7ofe honnörercetteDiiTcrtation deVosrer ipeclables noms. }'ai Ρhonneur de me recommander dans la continuatjon deVosbonnes graces,&;d7etre tou-

joursayec une ibumiilioninexprimable MONSIEUR & MADAME

Vitrefres falftihfc ifftresobsißan'tferviteury fKIDRIC MEIXIR

(3)

VIRIS

Athnciå. Rev. o~ Praclarlfl.

DinoMag*ANDR. H. FORSSENIO,

In P.eg. GymnaC Scarenii S. S. Theol. LECTORI Prima¬

rio, Vener.ConfiftoriiADSESSORIyEquiiTimo, PR./E-

POSITO & PASTORIinGjothenedGraviilimo.

Admod'. Rev. Pveeclarifjymn,

D:no Mag. OLAVO LIDBORG,

PRAiPOSITO&PASTORI in Segerilad AdciiratiilLno.

Plwhnwn Rev. & Clnrifjimo,

D:no OLAVO KINDELIO,

PASTORI in Valöra Vigilantiillmo.

Ρlur. Rev. atque DoBtßimo,

D:no OLAVO HERNBLAD,

COMMINISTRO m Valöra Laudatiilimo.

VIROGonfuttiffimo atqve SpeEiata Fidei,

D:no ANDRÉN WENNERBERG,

Soc. Stockh., ciidEae Lotz-Contoir,INSPECT.AdcuratiiK

PATRONIS & EAUTORIBUS PROPENSISSIMIS.

StV"ita,PatroniFaventii!irni, anod mihicertumes tenet»adeo firfincera,ut memoria,quseineilmeratumque,utcontuliftis,meritorumjivirtusyqusc

V.obiJ exftinfcdaJ facialistarnen,precorhumillimusjutnon cred»tjs,ean- demdemeoabolitampeftore. Vixitprofe&oinmehucusque# vivit, vireC quoad vixeroipfe, Quid rnirum ? Ipfeexpertusnovi, hautaljo amoriiafFe-

6uVos memefexcepiiT#FosmeapromovifTeJludia, Vosrebusmeisceteris confuluifle, Vosmeatriftia exhilaraite, ac, quoparentesindulgentiifimi fi-

liumprofequanterprobum. i^edubitetisitaque,fubmifTus effiagito,quinve»

nerer, veneräturusomnitempore, quse, Veftrofavofi#Veftroamori# in me

lanefingulBrfjpignorajdebeo. Hocpaupertinomodo Veßratot mihitanta- queprscfiitabenefieia remunetariaudeo*. Amplus enimVefter,ergame^tavor

poiiiceturmihi# haut Vos#nifigratumanimunljamerepofcere» Rt fi vel aB»

ecI amequaereretis#tarnennihilmtreniefis# ut Ipfi fcifisjpraiter fo/umam- mum,Vobrsteiiificandumgrati/Smum. Idem inpromtumihi erif# quocunque

me mea fata feränt i Ideiri# Patroni benigniifimi# additis iniuper vo«

iis,properenniVeßrafel/cicate# calidiftimiSjnulIo# nullo# iiiquffffij tempore;

Weftraίπme fiieritareticebit. Permanfurus

NOMfflVM yESTRÖWM

cultor fitimillimulF

FRlDgRICUS MEL,LIN.

(4)

A MONSIEUR cetteL'ÄUTEUR -de belle

Diffemtioa, -

eflundevoir imprimé dans lanaturemtme, dP etrerecon-

^ noijfant, principalemenp envers ccnx, quiprennentjoin

de noiis. Plus lefoin efl grand, plus notr.e obligationT efl auffi, C eflpoiirquol que tes enfansnepxenventjamaisajfeζ

honorer 1-eursparens, qui ontpris leplus grandßoin de.te'uf

éducatioii, Efparconfeqiient, ils peuvent ajfe% \eχprimer

kurreconnoijfance. Ilenefl de meme deselévesenvers les com ducl.eurs de leursétudes, carlilstiennent lieu des parens·, ψ

enfdis aVouslf.aindi Ρ applicathn, Monfieur. . Ptäsqve:i pendant lefems, queJaiJeulebonheurdejouirdeVotre fide-

le information dans mes études> Vous iiave-zepargneaucum

foin, Ρefl aujjiicequimefaßregretterlemanque demoyens deVousen marquer ma vräie reconnoijfance. Recévls dåbon-

nepari,je Vousprie, mes voeux commeun temoignagein~

faillihledemon amitié, Que le Gel Vous dorne un heiireux fucces dans toutes,Vos entreprifes, Efunetiche EP abondän»

te moijfon de Vis frävaux; 1 Sojez perfuadé quetefont tet

voeuxfinceresdecelui, qui[eratoutela vie

MONSIEUR

Vdre trés-humble Ef trls-affe-

. · ^ clionnéferviteur,

PIERRE CORNEILLE TILLiEUS»

MON CHER AMI!

prmettezmoi, moneher Ami, d3exprimer iattachemeni

^ Ef l'amour, dont Vous me rende% redevablepar Votre dijfertation, c3efl ä dire; quej3aime tont ce quipeut Vous procttrer de ΐhonneur Ef de profperité comme Vitarrivoit å

moimeme.

JAQUES FjELLSKOa Γ

(5)

?uppotiente$ex.Tbeologianaturali, Deum exifiere, cf φιϊ-

dem ita, ut per fe fit, venerahundi afferimus, eumopus

creationisdecementcni profinebabuiffe ultimo, w?β redde-

ret copnitum.

tenim, cum fit Deus abfolute per-

fe£bilimus; quatnteliécfum, fe &

queecunque adextra graducog;*>

feit difrinctiilimo. Sicfemetipium

eile fummum bouum videt: Sic Ejusattributafuppeζιιηίilli motiva

fortiiTima ad ha:c vel illa agenda.

Ergo, cumDeus creaverit, & con- fequenter crearevoluerit; ipfa attributa Dei voluntatem

Ejus ad mundum creandnm permoveruiit.- Ergo, ante

omnia refpexit Deus ad fuas perfediones: h. e. proqtd:

easdem prteomnibusaliis, Deuscreavit. Continent ita-

queattributaDivinaultimumfinem, cur creare incepe-

rit. Quare, cum nihil fiat fine ratione fufficiente; aut

creationem Deus voluit propter perfeclionum iiiarum

confervationem, aut propter earum incrementum, aut

A ' mani-

(6)

» ) a ( »

manifeftationem, quarmm non dator. Atqui, qunm DF.us, velqnodidem eil, Ipfius pertecliones, fint abfo-

lute neceilariae & immntabiies| lic nequé ob prinss ne- que ob iecundum, ergofoinm ob tertiana, h. e. propter

manifeftationem attributorum iuorum, vel, quod eil idem, ur lemetipium redderet cognitum, Dens opus creationis mchoäré decrevit.

Sel), Perfedtionesvelattribntadiyinajundtimfnmta, ipfiim confiituunt Détini, & complexus perfedtionum

divmarum, quatenus a creatura rationaU cognofcimtur, gloriam Delaöfolvit. Quare, live dicanius, IDeumvel¬

ie fnam gloriam, fivefiias perfedfiones irimanifeftatuiiV,

five fe fiericognitum, idem lentimus.

§· 1L.

Hane mamieilationem Dei, cum infe fit fioias infi-

nitus; &.duo Vel piura iiatuere entia infinita involvat

conträdiciionemj perfinita creanda fatnram, neeefiario

yidemos.

Quåre, cuméjfusmodientiaDens voluerit exilitura;

nop potnitnon, per qutepofient exifterp, eilentias, iliis conferre, utquéereconilituunturab efiéntialibus, atque

exeorundem Cönienfuin eo, oritnridea rerfedtionises-

féntialis, eandem iingnlis Deum concem&e entibus ap- paretr UberiiB, quumeilentidéo entia,· ut perillaper¬

fedfionesDeiilluflrarentur, utflipra,*patet, eisdem fuiile"

potentinm ad idem neceilariam. Quemadmodiim itaque

nullumens concibipotefifinéeHentia,nec hcecfiné eden- tialibus, utantea; Idens poteniiam ad cognitas redden-

da4 perfedtiones finas, efientiälibus entium iingulorum

necefiarioindidifi Porro, cum Deusanteomniavolue¬

rit manifefiationem fiui ι §. ant.); apparet, F.i piacuifle,

uteademintantum fieret, in quantumperfiapienfiam II-

lius fieri ppfiet. Atqui, quidquid Deus viilt ordinaria

fua yoluntate, idemaecernit? nemo yeropoteitfegare,

(7)

j| ) 3 c ρ

quin illa Dei yoluntas, hoc in cafu, loctfrnhabeat, ae-

tentionefafia adremipfam, ergo Dens decrévit, ut e:c- iliura omnern adimpleturaeilent numerum,perfapienti-

amEjuspoilibilem, &deinde, ut tan tum, ie interagni-

turaeilent fingula,variationis,quagradusinferiores fqb- Hmioresquein papefaciendo Deo,quantumfapieiitiaper-

mint Iliius. Qnx tarnen yariatio eominuspotuerit eile confufa, cum Dens tunc argueretur imperfeclionis, 8z -ficfimulinteftdiifet fe manifeilare, qiialisper fe fit, h. e.

perfecli hinaus, & fimul hoc non vOluiüet., Qute, ut a- perta eil contradiclio, prius vero in antecedentibus de-

moniiratum; non- potuit 11011 idemperfectiiTimus Crea¬

toradcuratiifimediilinguere inter vires cujuscunque eli¬

tis, quousquequodlibet yolueritprogreffurum in mani-

feilando Auflore.

I. CoroIJ. F.. quo plures & quomajores eilentialibus

funt potentias ad ilfuflräöas perfefliones divinas, hoc

eminentius entiagloriam Dei loquuiitur.

II. E. ofipntialia entium fant apta media glorite

Dei illuilranax, fen, quatenus ex confpiratione eilen-

tiälium in confrituendis eflentiis, oritur perfeclio effen- tiali's, utantea, ppflumusetjam dicere, eilentialemper- feflionem entiumeile mediumaptumgloriasdivinasma- nifeilandar.

§'· πτ.

Attendentes adnosmetipfos &ceteraextranos,pro- babiliter }udicamus, dari poile medium Deum inter &

homines, h. e. fubilantiasfolum fpirituales &tarnennon divinas, feinterdifFerentes, acperfe, absque ulla con- junclionematerias, fubfiilentes. Quibus, argumentantes apoflro fpiritn,eoprarilanrioranoflris,adjudicamusmen- tiseffentialia, quo, utcorpore cärentes, emineneiffimas concipiantur omnium finitarum. Corroborati yero ul-

terius biac in mente? manuquafiilipulata Spiritus Sanfli,

A 2 de

(8)

& WC £

'•■V ι deexiftentiaartgelorum, deqae lllorum perfe Aione, ma-

'

xima omnium creatararum, haut dubitamus aflerere, t

ipibrumeflentiaiiahabere maximas potentias ad gloriam

Dei,gradu eminenftiffimo, patefacieudam» (ContiCor. L

§. IL ) Ätquiintelleflus noher refleflens ad nosmetipfos,

i cumnulladetegere queat creatorum eflentiaiia, propius angeflcis, quamhumana, accedentia, firmiteripondet,

animam rationalem & corpus organicum, partes noftras

eflentiales, creberrimis non minus, ac fortiflimis gau- ?

dere potentüs, cetera inter entia, puta materialia, &

, A.ßmplicia a) admanifeflandumDeum. Etenim, nec de-

y Jtituti ßiftiiismaßria, necCmphcttateßh..e. intelleflu, ut- ιβιΖ*pote potentia cognoicendi bonum diAinfle, &liberavo-

1 luntate, utpötefpontanea facultate, iinealiorumprinci- piormn eflicientium externorum concurfu völendi ex

plurib.us contingentibus cognitum bonumpra?malo,ma-

jusbonum pra?minori&maximum orermajori. Quares

ut icimus, cunfla extra nos, Deo angeüsque exceptis, -

exmateria& flmpiicitateconflare, eflentialibusvero en¬

ttarn inefle demonftravimus, (§. II.) potentiasadfinem

Delexiequendum; videmus,humana eflentiaiiafuperbi- -

re non iliis tan t um, quibus ifta iingula pra?dita funtpo¬

tentüs ad Deumilluftrandum, Ted etjam, iisdem,'multo praecelléutioribus,q uaIntelleflum&Jiberamvoluntatem.

I. Cor. E. per Cor. I. §. ILpofluntrationales, utpo-

teangelihominesqueiiiis excellentiflimis viribus, gradu eminentiflimo, reuquasinter creaturas, gloriam Dei iflu-

flrare.

IL E. per Cor.IL §.II. efl: rationalium,&coniequen-

terhominum oerfeflioeflenüalis,mediumpotentiflirnum

finis ultimiDeiexiequendi. . y

V *- 1111 " "■ 1 U !■■■«'■*■/ »■. -

a) Inteliigimus per encia iTmplicia^ anjrnas brutorum* iisdemadfcri»

benti} facuicatesßntiendi> iiiiaginandi, TCCordan.<ii» ' k

(9)

» ) Ϊ c $

§. ιν. _

Medium, praeterpotentiam, fimulgaudefis habitti]

h.e. promptitudinefinis obtinendi, eiTeei, qui inténdit

finem, majusbonum, quam, fi prior fola prarogativa

ädeflet, quisnonvideti Quarepatet, eilentialia entium,

quippe qua: media (Cor. II. §. II.) fcopi ultimiDivini

exfequendi, inftrudapromptitudine fimulcum potentia,

eile Deomajus bonum (pernot. boni relat. adDeum ),

quam, fi ibla potentia eilent ornata. Deusvult omne bonum, &quomajus, hoc libentius, ergo Deus inten-

iiusvult, ellentialibus entium fimül eiTe habitumad glo-

riam fuam illuilrandam, quam fi fola potentiapollerent

adeandem. Per hunc habitumnon intelligitur, nifiper- fedio accidentalis, h. e. confenfus accidentalium entis

cumejusdemeftentia-ibus in fine Dei ultimopromte ex-

fequendo. Quidquid Deusabfoluta fuavoluntate vult,

id fit, atnemopotefl inficias ire, quin I )eusabfolutafua

voluntate creaverit omnia; ergo [Deusperfedione acci-

dentali entiumeilentialia fimul ornavit.

Atqui, cumdifferant feinter eilentialia entium, in gradibus, qua potentias perfediqnum divinarum mani-

lefiandarurp, ut, &apriori r CIL ) & a pofteriori (§.

III.) indicatumelf·> fic, ratione habita ad eosdem, per juftitiam, Dens aüis majorem, minorem äliis, aliis lte-

rümmaximam attribuitperfejfctonemaccidentalem.

L Cor. F.. ( per Cor. I.§. III.) rationa'ium, &con- jfequenter hominumeilentialia, eixcelientiffima Deusat-

fecit perfedioneaccidentali.

IL E. confpiraturam, vult Dens, perfedionem ac¬

cidentalem entiumcumeorundem efientialibus, vei per¬

fedioneeiTentiali, ingloria Deipatefacienda.

III. E. eilperfedioaccidentalis, proqterconjundi-

onem cum eflentiali, quoque medium finis obtinendi

Conf. Cor.II. §. II..

A 3

(10)

r&-')

δ C '·5Κ

/TriCor. Ε.eilgerfeßiöacbidentalis homintimprom-

dflimum medium-maniieilandi Deura. ,

F. E. inteniius- Ileus vult hörmnuni perfefüonero accidentälera, quamceierorurn·1

FL E. <per not. boa. j eil noftra -perfe£tio hséc,

confentiens cumeflentkü in gloria Dei promte manife-

ftanda nobis bona.

<

. - §· ·

Tria, amma rationaiis, corpusorganicum & flatus

externus, füllt cujuseis hominis -propria. Sic, qua ani-

mam, per ctamonftrata (§. ar,t. ) prcmtifilmum Deus

creavit intellerium noilrurri in periioicendis, qua: con-

fpirant cumnoflris eiientialihus 111gloria.E)ei illuflranda,

h. e. nobisEunt bona (pernot.,Conf. def. int.§.II.): fic

voluntateni fecit promtiillmam ad appetehdum judica-

tum abintelleffu bonum (Cond. not.VoL.'§·.II.): Tic cor-

i>usimum infurt&iönibus.noilrum,cum fmgulis ihis orgaais,·eefcruxit expeditis-ammas obcündis, tendeatibusin

gloriamDei patefaciendam: Sic denique, quascunque ad

ltatum fpeclant externum, & fub nominejucunditatis &

commoditatis veniant^ utpote reftcientia &refocillantia

ίο tum noilrum, fvayiilime nobiscum confbiratiira or- dinayit.

' §· VI.

•Atqui, quod ad hanc inteileclus perfeSionem atti-

net, certum quidem eft, nos pofle vielem, qute nobis profint, fedprimo, hoc priusnonfit, quamad aliquam

annorurti pervenerimusmaturitatem,deinde,attendamus,

oportet, ad conferiaria rerum; tum adcuratiffimi &

tiiligentiilimiin eoverfabimur, acdenique, ipfa noflra

naturanobis eritexplorata, quamtarnen, fateamur, ne- ceßumeft,nosiero plerumquepernofcere-ergo,utomit-

tamus,nosfepius,immovel faspiilimemalum haberepro

fepno, δζ yiceyeria, haudobicure cernimus, noilroin-r

teile-

(11)

£ ) 7 ( £ , ; tefie&iupinpradenti, biullam eilepromtitudinem in cc^

gnofcendobono. Quod ad voluntatem,perfpicuum eil,

eandem'confideratam, utfequetiteminteileelum, neque gaudere habitn ad appetendum boniim. Quod ad cor¬

pus, fcimus, iliüd quidempoile tüentialjteraiilmtejiiila exfequi, aft, quam innumeris idemne expofitüm eil mortis, quibus, teflatur ufüs, iilud multoties impediri

inadlionibusperagendis? Quod tandemad ilatum exter-

num, eheu! quot& qüantama'a, inde a' cunabulis, ad.

rogum usque nos obüdent, premunt? Sive qnemque

noilrünl, per ief, extraconjuhdlionem cum hcminibus,

iivein foci'etate cum aliis, confideras; vides tarnen, m

numquemcrue fua trahere incommoda, animi vigorem

tollentia, cörnus enervantia, immoveinon raro deiiru-

e'nt-iaidem. Quare, cuminteileåtii in obfervando bo¬

no, cumvolüntatiindefiderändö eodem, dent promtitu- do, cum corpus haud'careat obllncuUsin fliis expedien- dis, 'cumque'rec externe res animum corpusque deii-

nant turbare, mo" eftiis gravare; at ad perfedlionem,

quam dedimus (■'§,IV.).pequiritur, utfingülaaccidentia

horum tn'norum ('§. V.) in üno eodemque cum noftris eilentialibus, gloria divina promtiiTime manifeilanda,

concurrant; vielemus>; prctientemnoflram conditionem

eiusmodicarere perfedlione.

§. VIT.

Quid igitn-r? Aut peiß nös creavit fme habitu in

pesfectionibus fuis patefaziendis, aut perfedlio, (Cor.

§. IV.\ abiit & peniiutatäeilinipurium quid, remoram nobis injiciens in fine Déi e fequendo, tertium nonda¬

für. Siiilud, tunt, contra ij, quoddemonilratum eil

f §. IVY, promtitudinem fei ltetme Iii, conjundlam cum potent® ejilsdem, finis Afciüeodiergo, eile majusbo-

num intendenti irnem, quam fölam potentiam divifim' iumtamj fequeretur primo,.Deum reipupre majus bq-

(12)

« ) -8 ( »

flum prce niinofi, ex eo, quod non attendiilet ad habi-

. tum, corijunclum cum potentia medii, üt majus, Ted

tantum ad ipiam potentiam, ut minus ilbi bonura, re-

fpectu finis obtinendi. Deinde confequenseilet imme- üiatum, Deum el'igere malum pro bono, ex eo, quod ejosmodi noilram perfe3ionem, quae habitu inftrir£la3

poilet promtiilime Ejus gioriam reddere 'cognitam, Sc

ideoEibona, averfatusfuiilet, aclocoiilius, talia apud

nosEiarriilflient aceidentia, q ineimpedirent glorianiiiius

majorem manifeftationem, &confequenter Eidem eflent

mala.· Quod utrumqué, ut Deo eil moraliterimpofl-

biie, fic, ut prétereamusaliafcediillmamaximeque im- piajudicia, ex quibus, perabfurdum eandemrem ρolle-

musexponere, patet, Deum non potuiile nondåreno-

bis habitum in gloria iua illuilranda. Ergo, fequitur, genuinam noilram perfeftionem accidentalem eile per-

mutatam inaliudquid contrarium. Immo funfcaceiden¬

tia, exquibus coniiat hecc perteclio, mutabilia. E. con- fenfus eorum cum eilentialibus mutabiiis, Ε. ipfa ha?c perfectio quoque mutabiiis. Gum itaque perfectio 110- ftra Vera permutata iit in contrarium quid.; aut Deus,

aut homines ipfi, aut aliud quid extra Deum, eandem commutavit, quartum non aatur. Si ilfud, itidem fe- quentur,Deumvelie mälumprobono, quod tarnen, ut Ei eil möraliterimpoiTibile, perfupra; néquepotuic ]De¬

nsmatareveramnoilramperfeélioneminfpurium quid. . Ergo apparet, aut homines ipfos , vel aliud quidpiam '

extra Deum, permutaile noilram perfectionem acciden¬

talemgenuinamin contrarium quid.

Sch. Hinc non fequitur, nos naufragium quoque tuliife perfeHionis eilentialis, ut enim ufus proditjaau-

ram perfedlionis accidentalis, iic idem docet nos perfe^

ttionemeilentialemfartameile teclamque. Q uis inteta- te difcretionis, ibit inficiasp noilram animam gaudere potentia

(13)

«5? )?( S

potentla recipiendiCognitionen bom &inålli Q uis nos aclualiterpoile malairitfer & bonadiillngu ere,at teηdencio

ad ea, qua? natural! nexu res fequuntür? Q uis nos con-

cuplicere bonum & averfari malum ? Quis nobis eile corpus, ex carne, oflibus, fangvine conflans, organis

ίυdispr.eeditum: Prqfecto hatcnegans, hömines nos eile

femegat.onum& contra.Sed dicis,Itanoseil, hocia?piilime agnofcereveronondebemusmalumeilen-ut

iaalibus mentis, verum fpuriis accidentalibus, qua?, a~

miilisvérx perfeAionis accidentalibus, in eorumiubre-

pferuntlöca. Suntprartetea eilentiälla entlom immutå- bilk, K. confeniu.s eorum in conilituendis entibus im- mutabilis, E. perfectio eilentialis immutäbilis.

§.: VIII.

Cum Ileus libcntius velie perfeclione m accidenta- lem'liominum, utrationalium (pcrCor.V, §.IV), quam

ceterorum, puta irrationaüum,& eandem intendat con- fpiraturam cumnoflra eilendaii, ingloriafuai11 u(Iranda

(per Cor. t §. IV.), fedopeexperientia? &ianorumra- äociniorum ( § §. VI. Sc VIL ), videmus, genuinam no-

bisinprimacreatione datam perfeclionemaccidentalem,

eile inipurium quid permutatam, impediens manifefta-

tionern gloria? divina?; patet I)el eile voluntatem, ut','

ha?c perverfa, quo? nos preniunt, accidentia,'iterum mutenturinverä,h.e.ingenuinam noflram perfeclionem.

I, Sch. Accidentium coexiflentia cum eilcntiaiibus diciturflatus; mutatione (latus permutantur accidentia,

mutatio veroflatuseil allia

L Cor." Ε. cum Ileus velit, ut perverfa accidentia

mutentur in vera, per iupra demonflrata,' vult etiam medium, h. e, ut mutatio eorundem hat agendo, vel

aflionibus.

IL Quurnfint accidentia mutabilia (§. VIL ) h.e.

talia.· ut oppofkum cujusque fit poilibijei contingentia

quoque funt. B UL \

(14)

SK ) ro ( ψί

TILCor. Ε.&flatusillorum, & mutatiofllorum fla¬

tus, eil contingens.

IF. E. quoqiie lunt aä:iones contingentes, qulbus

Deus vult amiilarn·perfedionemutadquiraniiiS..

F. E, cum perfediode qua agimiis, fit noftrcr»

η o(Iris adibnibus contingentlbus adquirendam yult

Deus.

//■ Sch. Satisparet, haud xnteiiigi per Iianc perfedl-

onem, nifi externam, quam, ufu dodl,. novimus actio-

nibus ρolle adquiri,& nonillam perfedionemaccidenta- lem,quae·iacri'siniitteris fpecialiterImago dxcitur divina.

§. IX..

Cum fapienti', quo majorem ihteiidit finem, hoc aptiöra, fitahimus, reddere media, fipaflititreddi; fic Dens,- utpote: Ensfapientifilmum, quum omnium raa- xliixumhabeat finem, gloriamfiuamillufirandam (§. L);

nonρ oteil nonveKe media magismagisqueredderecon-

yenientiaficopo exfiequendo. Suntvero mediaejusdem, perfedibnescreaturarum (Cor.IL §.,IL &Cor. III. §. IV.)

ergo eilDeo ftudium proniifimum perfectiones entium

promovendi.

Ätqiu, eilperfedio, aHa.eflentialis, aceidentalis a- lia, per antecedentia,, ergo, aut iilam, aut hanc, aut ntramque Deus yult augendam, corroborandam. Sed

nonpriorein, etenirn, cum illa fitimmutabius ( Sch. §.

VII.); neque eademaptior, nec deterior, quam per&

fit, fieri poteft in fine exfiequendo-; E..pofteriorem, ut¬

potemutablem (§. VII. ) Dens vult promoyendam, E.

nonutramque./ Aftpropterfuamjuftltiam, tantumDe-

tis vult eandem penes fingulas creaturaseilepromoyen¬

dam, quantum qua eam, de ihter diixerant. Quare»

cumrationaliiim Scc'oniequenterdominumperfedio ac- eidentalis fit e-xceilentiilima {Cor. I. §. IV. ); Optima®

peusfkgrantius appetit hominum, Ut rationalium, per¬

fedionem promovendam. Sehr,

(15)

·£ J « ( $

Sel·. Intelliglmus, ut patet ex antecedentlbus; per

promotionem perfedtionis accidentalis, quod eadem a-

ptiorflat, fen, quod conienfus accidentium cum eilen- tiaiibusinfine Det promte exfequendo, in .quo confiftit

hxc perfectio, augeatur, corroboretur. Quaré vide-

mus, haneperfeftionem perpromotionemmutari, non

vero ita, ut totaliter defmat eile, quod antea -fult, fed

quagradusexcellendoreslusevirtutis, adéöutmagisma-

gisque-promta, poftpromotionem, quam anteeandem,

officium obirequeatfuum.

Cor. Ergo, cum ita fit, eft Dei voluntas, per" de-

monftrata proxime prtecedenti §:o, perfeftionem no- itramaccidentalem prornotanliri aciionibus noftris com

tingentibus. -

§. X.

AStio hominis eil alia libera, alla neceftaria. lUa,

eft mutatio ftatusaccidentalis, cujus oppofitumeftpoffi- bile, falva manente eilentia fubjecti, träbensrationem,

curnunc, &nonalias, curhoc nonallo exiftat modo,

aliberavoluntate, confiderata accidentaliter. Con£ not.

lib.Vol. Heecefl0 cujusoppofitum nonpoteft iieri, fub conditione, ii eilentia agentis , talis, qualis eft, per¬

maniuraüt, rationem iliteexiftentia:habensnonin libe¬

ravoluntate, fpeflata accidentaliter, fed in ipla eilentia

humana. - ,

I. Cqv. Ergoeft actio libera contingens, altera vero

hypothetice neceftaria (pernot.J.

IL E. per Corollaria §:iYIII. & Corollarium J.IX.,

funt a&iones nofteliberte, advoluntatemDei, media

&adquirenda: &promovendte uoftrte perfeftionis.

Diximus, noftra eflentialiä eile infaivo (Sch. ad §.

VII.).

L Cor. Ε.quaintellecijum poilumus cognofcere no-

B 2, ftraiu

(16)

JS ) ii C; -K

fframperfectiäpem, utpotenobis bonam, & qtta voiun-

tatemappetere eandem. (Co-nf.Cor. VI. §. IV* cum tief.

intelL & vol. §. III.)

IL E. poiltnnus videre qimiam abtiones nofira: Η- Λ berrediiie nobis bonå^ qiumam mala*, attendentes ad

natarälia earundem/ conie>taria. '

iIL E. illis, quas perciplmus nobis bonas, efl Del

voluntas ( Cor. II. §. X.), utnöfiramperfectionemreftl-

tuamns jk,promo veamus..

Sep. Periplcuiimefl, Deum velienolcamus bonum qua.elTentiamintellectus, &non qua aecidentia per Ver¬

la, coexiilentia intelleftiii, tunc enim habitum forec a

nobis maluiil. Conf.. Sch. ad §..VIL

I XII. ^

Conceilb, Deum velie (§ §.. VII1J&IX. ), nofiram

perfeflionem rehiti.il & promoveri, fequitur, Ejus in-

tentionem eile, ut quatenus rationales, hoc, agämus ra- tionalitervolentes. Quare, ut nullus appetitus raclona-

Iisniii in bonum cognitum; vult Deus omnium primo,,

cognotcamushane periebtiohem, &quiäem per efienti- ani intellectus (Sch..f. ant..) quaiis iciiicet illa fit nobis,:

b.e. bona (Cor. VI. §. IV. v, atque deincepseandemap~

pelarnas per eilentiani voluntatis.. v

§. XI1L

JTolaßtas eltcognitio intuitiva boni.

I. Cor» Ε. (perCor.,I. §.)\I.) poteft nobis Herl vo- luptasexnoitra, perfectioce..

IL.. E. (per§.XII.) vult Dens, ut.nobisfitvoluptas

exeadem. /

1. Sch.. Voluptatem, utpotecogmtionem intuitivam boni, & antccedenter ad ob;eetum bonum appetendum obtinendumque, & confequenter ad dudum obtentum·,.

poile coniiderari, ex Iba quisque experientiapiycholo-

\ - gica

Figur

Updating...

Referenser

Updating...

Relaterade ämnen :