Full text

(1)

F.3.S.

EXERCITAl IONEM ACADEMICAM

LIB RIS

VETERUM,

Ex 9

ConfenfuOrdinis& approbatione oAmplisfimi

(Pbilojophici in Muftri Academid ,

Upfalienft,

PRiESIDE

Maxime ^eVerendo &ArnplisßmoV1

Dn. JOHANNE ESBERGIO,

S. S. Theo!. Do£h & Gr. Lit. Prof. Ord.

In Auditorio Gußaviano majori, ad diem 9. Februarij,

ANNO AdDCCl,

Publico cxamini modlie fubmittit

NICOLAUS BYRELIUS, H. f.

Ulpianus Leg: 52, Digcft:Upi:de Leg: & fideicomm:

LIBRORUM appellatione continentur omnia volumina: fiveincharta,

five in membrana fint, five in guavis alia materia, fed & fi in philyra,

aut in tilia (utnonnuUi conficiunt , aut in quo alio corio, idem erit

dicendum. Quod fi in codicibusfint membraneis vel char- taceis vel etiam eboreis, vel alterius materise, vel in

ceratis codicillis, an debeantur, videamus.

iiwroüü^B;

Typis KEYSERIANIS.

(2)

REJ^ERENOIS-

PATRI ac

ν Ε R I C O

S.S.TheologiaeDodtoriCeleberrimo,

nentifiimo, ACADEMIiE Upfalienfis, Pro-

Ecclefiaftici Prxfidi

Dn. LAURENT: NORDMANNO,

S.S.Theologi^ProfeffonOrd^h.t.PveäoriMagnificOj

Academi# Upfalienfis Bibliothecario , nec non Paftori inWtyüfal adjiacentiumque Ecclefiarum Prjepofito

fideliftimo & digniffimo«

Dn.

ERICO%

U tft ® I

S. Theologie Profeflori Ordinario> & in Ecclefia,

qux®amia UpjalAvoeatur, Paftori meritiflfimo,

Exercitium hocce ACADEMICUM, tenue

aniim qualecunque pignus , ut & fpern

dedicat

Maxime Reverendis

Reverendlßmi

Maxime everendorum Jmplis-

Cultor de.

N,

(3)

SIMOin CHRISTO

DOMINO,

B ENZ Ε LI O

Regni Sveciae Archiepifcopo Emi-

Cancellario Magnificentiflimo, Sc Coniiilorii longe graviffimo.

fimis & CelebenimisDominis,

Dn. JESPERO

S.S. Thcologiac Profeffori Priroario, Templo¬

rumquc Upfa lie nfiutn Paftori graviffimo,

Dn. DA NIE LI

S. S. Theologise Profeffori Ordinalio, Sc in ©(Mt»

mavf Paftori Laudatiffimo«

licet ac exiguum, in fubmiffi Sc venerabundi

ulterioris favoris ac gratis revcrenter Sc offert >

Domini Patris,

ftmorumque Homlnum "veßrorum

^otisßmui,

Br

(4)

ttlurinium ^ei/erendit & Tradariißmk

D O Μ 1 K 1 S,

Dn HENRICO BYRELIO,

Paftori in Raasboo & Kyhl optime merito , Pa-

' renti fuo chariiTimo, omni filiali pietate per-

petim colendo·

Dn. Mag ERICO FRONDINO,

Paftori inWdhla Orientali, ejusque diftriäus Pras- pofito attentiifimö , Affini & Patrono , omni ftudio·

rum genere & obfervantise cultu fem- per adficiendo.

Dn. ANDRERE TOLSTADIO,

Paftori Almungenfium vigilantiflimo & fideliffimo5

Affini & Benefaäori, quovis honoris cultu aifidue profequendo.

Exiles hofee ingenii fui proventus , ob paterna & maxi¬

ma in fe coUata beneficia , in debiu pietatis Φ gra- titudinis quantulumcunque τίκμηξίον,Jactum ejfe Voluit y

A, & R.

(5)

Jm omnibus ere£Horis animi hominibus å natura infita fit glo¬

ria: & immortalitatis infatiabilis

cupido , dcque humano gcnere bene mcrendi pium atquc juftum

defiderium , nulla in re magis la-

boratum efife deprehendimus,quam

ut res praeclare geftae, & fapien-

tcr di&s , aliquo pa&o ab inte-

ritu & oblivione vindicarentur,

ut haberent quod & imitarentur & admirarentur poftcri.

Verum enimvero, optime fecum fapientes perpendebant

funcftam illam oblivionem , cui mortales nimium quan-

tum obnoxii fumus; ita quidem, ut quae vcl inträ aliquot

dicrum, immo horarum fpatium vidimus, audivimus, egi-

mus, nobis ex animo cxcidant. Et quamvis per tradirio-

ncs, a majoribus acccptas, rerum quarundam memoriam ad tempus bcne longum rctincre valeamus, tarnen , ut fieri confvevit, addcndo aut detrahcndo, fempcr aliquid ita fen- fim corrumpitur, ut tandem vix fidcm inveniens, vcluti

otiofum & vanum humani ecrebri figmentum abjiciatur <5c recidat in nihilum. Huic igitur malo obviam itures, mo- ratiores gentium inde ab ipfis gcncris fui initiis in co po-

A tifli-

(6)

««§ 2 S9w

tiffimum occupatos fuißfe credimiis , quemadmodum ful

rerumque a fe geftarum memoriam feris nepotibus fartam

tedamque communicarent, donee tandem varia in variis tcr-

rarum orbis partibus adinventa fuere chartarum genera, qua-

lum ufu, ut adcuratiftimus naturs rimator Piinius {a) ait,

maxime humanitas vita. conftat dr memoria„ Charts igitur

beneficio veluti fupra fortena fuam evedum genus humanum,

oblivioni frsna injicit, nomenque fuum apud pofteros vivere facit, & quantum poteft, immortalitatem übi conciliat: un-

de etiam Caftiodoro (b) bumanorum attutim [ervam fidele te-

ßimonium audit, pr&teritorum loquax, oblivionis tntmtca. Char¬

tas acceptum referendum eft, quodLeges, Plebifcita, fenatus

confulta, decrcta principum, refponfa prudentum}& id genus alia inviolate fuperfint, quorum dudu vitam in pace & tran- quilitate tranfigimus, qus alias nonnifi bellis, coedibus, aliis-

quc pacatam & bene conftitutam Remp:turbantibus procellis periciitaretur continuis,ac tandem penitusfubverteretur. Quo

ctiam refpexiffe modo laud: Plinium, non obfeure coarguunt

verba ipiius paullo inferius pofita: fr) Faciumque jam, inquit,

TiberioPrincipe^ ut e (enatu darerttur arbitri difpenfandi, alias m

iumaltu vita erat. Chartis denique tribuendum eftr qued fa- pientum reconditas & prsclaras animi meditationes, qus ad

crnditioncm comparandam, adque bene & honefte vivendum

ducunt, oculis contemplari poifimus, quod de origine re-

xum , de generis humani lapfu, reparatione, aliisque gemi-

nis Cognitionen! adepti iimus non contemnendam, & quod

earutn beneficio ( id quod palmarium eft ), ad falutem s-

ternam confequendam prsceptis ipfius DE1 fummorum ho¬

nainum exemplis abundemus. Hoc unum fi nobis non con- eeftiffet Coeleftis numinis gratia , memoria noftri iisdem,,

quibus fpatium vits, circumfcriberetur limitibus, nec pro- ibdo major poft modicum tempusdodi hominisquamplebejj,

Impe-

(a) (b) De Charta? (c) Cap\n>

(7)

^ 3 IP

Imperatoris quam fervi gloria eflet , fi idcm tumulus qui

corpus, nomeh etiam, nulla ejus apud pofteros fafta com-

mcmotatione, contegerer. At video heic mihi objici poiTc

mala illa , quae poft rcpertum Chartarum ufum quaii illu-

vione genus humanum immdarunt» Quid enim, inquies*

Chartis acceptum referri non debet? Unde in Rebus publi-

eis graviora bella, proditiones , feditiones & eaedes, noftra

patrumque memoria exort« ? In re familiari ftupra, furta,

famofi libelli , & id genus alia I Quas denique in Eccle-

iiam Haerefes , blasphemias in DEum , calumnias l Quas

non noxias pravasque de DEG & religione, opiniones alias

reftibilis illa Chartarum foecunditas invexit* Sed ut brevi-

bus rem agamus , refpondemus I;mo Opponendo malis in¬

gentia illa bona, qux modo a nobis enumerata, ex iisdem

provenerunt. 2:do Diftingvendum omnino efle interid, quod

Chartis convenit per ie & per accidens. 3-*tio Ufum ali-

cujus rei propter irrepentem aliquando abufum minime tol-

lendum elfe, Hujus itaque ego inventi utilitate motus,

cum variis induåus rationibus exercitium aliquod Acade-

miciim public« luci fiftere conftituerim ^ non potuit non mihi

pra:fens haec de Libris veterum materia magnoperc efle com-

mendata. Tuum eft B: L; mihi in ardua hac nobiliqne ma¬

teria difputanti , ftcubi erravero, quod ab homine non eft

alienum, ignofcere, atque in meliorem partem conatus meos

innoxios interpretari, Faveat interim & adfpiret coeptisille*

fine cujus numine irriti funt cuncti mortalium conatusl

§.π.

Hifec fgitur pnEmifiis, tandem inftituti ratio ad ca pcr-

texenda nos ducit, quae materiam, quam tra&andam fufee-

pimus, propius attingunt. In quorum confideratione, an- tiquiftimos mortalium , quantum quidem ex omnis sevi fcri-

ptoribus colligi poffe fufpicamur, literas SAXIS & LATE-

R1BU&

(8)

*\\.Μ2 £ BA/;/

T föT*

R.IBUS infculpfifte conftat. Et, ii modo Cl.Roberto Bai- lc (d) fides tribuenda (it, dicere neceflum habemus nullam literarum vel fcriptionem vel fculptiånem extitijje , antequam

digttm DetLegem fuam inTabulis lapideis exarajjet. Sic autem DEum Legem fuam fcribere placuiffe notiilimum eft &

nihil decantatius, exprefte enim legimusDEum Mofi in Ma¬

nus tradidifie pn nn? min nr6 \td td

PwN loxtta pana In mente Sinai, duos tabulat teßimonii, tabulas lapideas fcriptas digits DEI (e) inqua vero

lapidum fpecic deferiptae fucrant Lcges, in tanta difcre- pantium audorum varictate , ftatuere oppido difficile eft.

Alii enim ut Muhammedasi tabulas illas ex (maragdo (/),

quidam ex ligno fuifle edolatas autumant (g) ; quibus ob

didum modo allatum, album adijeere calculum nequimu*.

Alii itcrum Marmoreas eas fuifie volunt (/;), Hebraei autem tefte Cajetano , Legem 10 mandatorum in Tabulis fapphiri-

nU expreffam fuiife contcndunt(i), quam fententiamEpipha-

nius (/0 quoque ampleditur. Hoc fufpicandi anfam ipfis de-

dit locus ille, in quo legitur, cum Mofes, Nadab & Abihu,

una cumLXX fenioribusin monternafccndcrint, afpexifie eos TDon ruaV πψη» rton nnm ?tw» TIVN

DEum lfraelts & fub pedtbus ejus velut opus pavimentatumfap- fhiro C/3 &c. Sed nihil certi ex hoc loco elici pofie pro

fapphirinis Tabulis, non credo cuiquam obfeurum effe, a-

dcoque , tacente fcriptura, in genus filieis vel faxi hujus inqnircre velie fcrupulofum cflc magis quam utile arbitror.

Patet igitur, quid habendum de fententia Mofis Gerunden- fis &reliquorum Cabbalcorum aficrcntium DEum legemfuAm

in

(d)Op\Hiß\ &Cron:Lib:1.1. (e) Exod:31.18. (f) Vid: Cmp\Hiß\

de Chriß: kippend: Theol: Levin: Varner% Cg] Vid: eundem:

[h]Buxt: Syn.20. (i)Andr.VilletCommentiinE,xod\}1. ^k)7ract^

deμrGemm; V* defapph: {1) £x$d\ 14,9,

(9)

1A#@ C

in glo bo igneo defcripfijfe per ignem fufcum, fuper ignem can- didur». Utquc robur aliquod aficrtioni luae adijciant , in

fccnam didum illud ex Dcutcronomio Molls (m} producunt;

od1? rnjTN UÜÜ a dextra tjttt ignis edittalU fuit i-

ρ[is. A4o[en autem a Deo edottum, ex globo illo igneo Deca-

logarn exaratum , inque libros diftinttum in aream repofiiijfe

ajfervandam. (n) Sed fenfum verum & genuinum fp» San-

di non fuerc aflecuti, quippe qui legem appellavit igneam,

I:mo , quod eam in medio ignis icripfcrit. a:do populo

Ifraelitico per Mofen de igne dederit. Et 3:tio quod pal-

marium eft, in hominum animis fuorum peccatorum con-

fcicntia pavidis arque anxiis, exqui/itiflimos dolores & ar-

dens gratiae defideriurn excitct. Et denique 4:to quia igni

aflimilatur. (o) Haec ergo fomnia vigiiantium Hebraeorum

merito relinquentes,cum Greg: Nazianzeno(ρ) aliisque Deca-

logum a Deo Mofehi τζλαξί ftgeeZg λι$ικάς 7abulis foli-

dis Upidcisquc exhibitum ftatuimus. De Jofua memoriae

proditum eft, eum, poft cxcifam urbem Haji civesque ejus

internccioni datos, rwarrnn rutra m cz>\mn bv

Upidtbuu exemplar» legis Mofchis incidi curafie« (^)FinguntTal-

mudici hos ipfos eile lapides , qui e Jordanis alveo exfic-

cato afportati inque Gilgal ftatuti fuere. At illos ibidem

in fempiternam memoriam fuperati ab Ifraelitis fluvii ]or-

danis eredos atque exdtatos legimus. (r) Primos /Egyptios

ante ufum papyri, antiquifllmamomimenta memoriae huma¬

ns obelifcU fimilibusque faxis imprefifife Corn.-Tacitus (*) feri-

bit, & quidem notis hieroglyphicis per iiguras animalium,

ne a vulgo intelligerentur. Quo etiam allufitLucanus: £/]

ß iVö»-

(m)Cap*33.2. (n)Melch:GviUnd:Memb13«inPlin:Η:N:/.*13:11«

(o)]er: 23. 19. Vidi Matth: Ρii Syn♦ Crit* f\(eript\ inVeut:c./.

(p) Theol: l: (q) )ofi8.3 (r) Jof: 7. Vid.Matfb$w]of:S„

(s) K^dnnai-. hb:11.14. (t) Lib;3. p,m.64»

(10)

m*w

iSlondumfluminetä Memphis erntexere blihlos NoVerat, &faxis tantum Volucresque fer^eque SculptaqueferVabant magicas animalia terw

Tales Obelifci, pyramides, Cippi atque Golumns, vet Hegum eorum gloriam & nuneupara vota, («) vel divitias &c magnificentiam ,[x] vel alia quaevis oftendebant. Jambli-

eus (y) Dogrcata oeeuitae doärinas fe haufifie ait é Colti-

mnis Mercwü , quas AiTyriorum & /Egyptiorum difeiplinis

refertas fuiile fatetur. Tradit quoque Herodotus in libro*

(5Q qii Urania inferibitur i Cum Xerxes bellum univerfae

Graeciae. inferret , Themiftoclem , ut Jones , qui belli meta

Periis feie adjunxerant , ad deftituendas Barborum partes iollicitaret atque adducerct, a> dm Kijsm feripfiffe,,

quae poitero die Jones Artemifium venientes legerunt.

Scd quid tongiqua ex veterum annalihus exempla repeto*

cum adfint propinquiora, quas aetas noftra vidit ? Romanos praeclara veterum monimenrorum fuppelle£tili 5c copia a- bundare, adhuc refidui Obelifci , Pyramides , Cippi atque Columnas paflfim in urbe excitati fatis loquuntur. Unde Ho-

satius: (λ.)

Incifa notis mamma publick»

Hos aurem omnes in unum redegit Corpus Cl: Jannes

Gruterus in Immortali opere , cui titu-lum De Infiriptiombus antiquts totius orbU Romarn, fecit». Quid dicam de Majori»

bus noftris,. qui Saxen Cippis res a fe geftas, paucififimis li¬

cet verbis vermiculato emblemati inclufis, mandarunt f in quihus explanandis y präster alios ingens hujus Academiae

decus b. m, Olaus Verelius in Libro , quam Runographi-

am Sc&ndicam appellavik , fingularem operam & induftriam

collocavit*

III·

(u)Folyd*Γcrg\ deKerum Ιψν:lib:3.11. DO Strab; Geogr\Itbii3*

$$~\DeMyß:lib\ l [2Q 8.22. (a) LiblA* Ode

(11)

7 m

$. πι.

Quantum autem ad LATER ES, in quibus teta^

fÜsfimos hominum Iiteras infculpiißfe dixi, de Ncpoti-

bus Serhi narrat Fiav: Jofephus, (b) eos , res a fc inven-

tas duabtts infculpfifie Celumnü , uni Saxea2 & alteri Lateri»

tt£ , de quibus prseftat ipfum au&orem hunc in modum

dißerentem audire : Σοφία» , inquit, την w€l τα köptet, w

Την τέτων 2ΐ&ι&Γμη<ηρ im»öftrem, ύπτο ^ Χ μη Άΐμ<φνγαν τας tu»

Β'ξωπης rx ευξημίνα , μη y ττξ)ν 'εις γνώσιν ίλΒχν φ^αξηνομ,

j<9T^s» άφανκτμόν 'Α$άμχ τ όλων éor&zq , τ & ισχυν τινξος , Τ

εηξον q xpd βlav ödur®*9 ςη^αζ duo τηνησαμεροι, τηρ μζ9

cx v&JvS'a , την J" ίτίξα* οχ λί&ων, αμφοτιρμις ίνερξαψαν ταίυξημί*

να , iPi« tgc/ -7*Λίΐθϊί"7ί άφανι&ίίρης \ssro d ίτπμβζ/ας η λι&νη μ&ν&·

σα μαΒ'ει» τοις όίνΒ'ξωτρίς τα ίγγε^ξαμμίνα. θήλασα, ^ vzhiv*

•Sivjp /(,' οώτ itvATi&qvcti, μίνα cf\J α%ζ/§ £ευξοκ$α την Σνζ/α$α9

U c. Difctpltnam ver ο Rerum Ccsleflium & ornatum eatum, pri*

mittu invenerunt, £/ »i dtUberentur ab hominihua ,

inventa videbantur , λ»/ antequam ad notitiam venirent, de*

perirent, pradixijjet ^dam exterminationem rerum omnium*

unam tgnis virtute , alteram vera aquarum vi ac multitudine

fore venturam: facientes columnax , altam qttidem ex la*

teribus, d/idw ex lapidibua, m ambabm, 40« invenera»t9

infcr'tpferunt, «/ d* 7? conftrufla Lateribiu exterminarentur ab

imbribui , lapidea permanens pr&beret homtnibus feripta cogno*

feere fimul & quia lateralem aliam pofutjjent t qua tarnen l&-

pidea permanet haclenm in terra Syria, Ceterum,haec de Co

lumnis narratio quibusdam viris eruditis iufpe&a , nonrnuL-

Iis plane abfurda & fabulofa habetur» Confulantur Rive-

tus (c) Schsevius (d) Rob: Baille, (e) Sc praefertim Dn» joh»

Georg: Dorfchaeus,(/) quibus etiam addaturCl:Hornius,hanc

JoTe- (b) i^intiq:Jud:l*t 1. 3. (c)IniGeneftc:q Bxtr\49. (d)OijfJelingz

Lat* 7. [e] ft/pif;/: [T]Jbeol:Zoebar:f\iJ»Syd: ^}u,

(12)

δ

Jofephi rclationcm incredibilcm audaciam & futilem crcdu-

litatem appellans, (g) Nos non audemus in tam ardua qua>

ftione quidquam decerncre , praefertim cum hane Jofephi

traditioncm viris graviflimis ctiam probari videamus. Quic- quid autem fit de Columnis iftis, tamen Latcres icripturas

inferviifle fatis conftare arbitror, Nam Babylonios CotiÜibuA

Utercutis 710. annorum obfervationes infcripfifie exEpigone

Plinius (£) & Cleantem , quae a Zenone audierat in Te/lis

fiftilihns- annotafic, Alexander ab Alexandro C 3 tradunt.

$. IV.

Vetuiifiimum morem in Saxis & Lateribus literas fig-

nandi levi penicillo delineavimus. Pcdem ulterius promo- ventes, reperimus litoras GEMM1S pretiofisque Itptdtbw aliis,

nec non AURO fuifie incifas. Conferatur Exod: (£) &

Pfalm (/) quem EDJTDO h. e. ^Aureum καμηλιον infcri¬

pfifie Davidem nonnulli fufpicantur, ut oftenderet in auro

hunc Pfalmum, nec non feqq:yö, 5*7. 5*8. & 6o, qui eandem referunt, fuifie caelatos; quamvis etiam hac infcri- ptione Regius illePfaltes innuere videatur, eorum argumen¬

ta fummo in pretio habenda, & haud fecus ac aurum pu- riflimum inter divinse fapientiee thefauros & fuppelle&ilem fpiritualem efic rcponenda. Saspius tarnen ignobiliora we- UÜA fcribendi ufui inferviifie conftat. Gallos cnim monu- menta fua ^RGHNTO infcripfifie Tritthemius (w) au£tor

cft. Et Romanis tϊίλπις χαλκάς Τ ABULIS ZEREIS inci- -difle Foedus cum Judaeis inftauratum & fancitum legimus

i,Macchab: lib; (») Sitniliter Plato in Minoe refert, tempore Minois & Rhadamanti, Talum qucndam apud Cretenfes

per

(g)Orbt Pilii:p.3.p:m*U7. (h) H": iV:7.$6. (i)Gen:Dier:t\ 1.30, Ck3 Cap:18.9.10. & 36, Π3 16.1, [m] Frsml/;

Πη3 Capi 8,22. Confi 14.18·

(13)

to? Λ sta y sfr*

per totam infulam Tabulas o^Creas Legibus confignatås elf*

cumtuliffe , unde etiam iErei cognomen accepit. nAlnea

quoquc Columnx juxta decretum Cyri infcriptum erat, quid in prandium Coenamque Regis iingulis diebus infum*

rnendum efiet, ut fcribitPolyaenus, (0) quam Columnam Perfepoli cxcitatam fuifie Frcinshemius (p) exiftimar. Foedus

cum Latinis i&um Columna ejEnea infculptum T: Livius (q)

meraorat. Leges XII. Tabularum e Solonis & patriis Legi¬

bus defcriptas Deccmviri αις χαλκάς ίγχα&ίϊανης αώπϊς,

εφεξής éjyezw cv ayveß r ^τηφανί^χτεν όκλέζοί/ΛΕνοι τίπζν in ^Hreas

Colurrmas inciftts, deinde propefnerunt in Ißcofori maxime con- fficuo, uti ex Dyonyfio HalicarnaiTeo, (r) joi: Laurent. Lu-

cenfi CO aliisqueconltar. Foedera interRomanos & Carthagi-

nenfes χαλκάμασι i. e. opertbue ex ey£re fa&is perferipta apud

Jovem Capitolinum, in iEdilium aerario fervata fuifle Poiy- bius(*) teftatur, Tranquillus inJulio (u) annotat, M.Claud;

Marcellum Cof: de Jure Magiftratuum legem contra Cscfaris

dominationem ferentem , eam in cs&s incidifle , inque IE*

rarium condidiffe, nc poilea eam corrigerc liceret. Cicero

in C. verrem (a:) feribit, de meritis Sthcnii in RempjTher*

mitanorum Sicuiosque univerfos Alneam TabuUm Thermis in

Curia fixam fuiile, in qua publice de hu jus benefieiis icri-

ptum & ineifum fuir« UtMonumcnta antiqua, Leges, Foe¬

dera aliaque , Tabulis JEreis confignara inque Capitolio re- pofita, ut & tria millia IE.nearum Tabularum , quae una cum Capitolio conflagrarunt , nunc taceam , de quibus Hifto-

rici paflim. Unde morem quoque hunc Ovidius C?3 refpe-

xit:

C Nunc

(o)L: 4.3. [p]Not:adCur1:1: 5.6. (q)L·.2. 33. (r)i^AntiqiRom.

/: io. p\ 681. (s) Volymith\ l: (t; /.-3.16. [u]/:

[x]l; z. §.46, ty] OMetam\Iiι.fab:3.

(14)

J"v& TAΑυ gjjr*

* - IStec Verla minantia fixe

jSre ligabantur -

It Flinius ( Um Μ) is adperpetuitatern monumentorumjam foldern tramlatus eß, Tabulis Mreis^ in quibisspublicΛ conßitutto-

mciduntur.

ff. v.

Denique in PLUMBO fcriptitatum fuifle arguit illud

jobi: (λ) 1SD3 pi VS ?nn^1 IS« NT Ό

qnxm Ti's msun "?ro-\ih Din: ipm o/

daret utfcribercnturfermonesmei: 0fiquisdaret,ut inLibro cxfcul-

perentur : Styloferreo atque plumbo, perpetuurn inrupe incide-

rentur. Non me fugit avariis varie diftum hoccc exponi, &

a Celeberrimo D:no Sebaftiano Schmidio (b) tres omnino

hu;us di&i explicationcs rccenferi, quarum noviflimam, ut- pote tcxtui analogam , & gravitfimo Theologo probatam,

nec non noftro propofito accommodatam atquc aptam, etiam nos fequi & ra)ν άμφαϊ* ample&i convenit: juxta hanc

enim Sanftusjobus optat, ut fermones ejus plumbo & pctrae incifi , ab interitu & oblivione aeterna vindicentur. Si

prolixiorem hujus di&i interpretationer« defideras, adeas

fis laudatum auäorcm. Nos ne aåum agere videamur, ad

alia properamus. Georgius Fabricius & ex eo Franfcifcus

Valefius plumbea monumenta in antiquis juxta Neapolim fepulcris reperta fuifle teflatur. (c) Et Hefiodi ty* Φ

in plumbeis laminis exaratas meminit Paufanias inBoeoti-

cis. (d) Frontinus quoque lamedis plumbeis literas incifas do-

cet. Ce) Plinius yf) auftor eft, pofl: pugillares plumbeis volumi-

tiibus publica rnonumenta confici toepta. Qu# autem hic Volumi¬

na nonnifi improprie, alibi (g) eandem eorum , quam Chartis

ratio-

(ζ)Η:Nif: i4·* 9. (a) 19.^3.2-4» (b) Cemm: in ]ob:c:l\ (c) Vid*Μι

fol:in]obiatlMiLdlpW%ff,(c)éb;$:13,[f]//;!¥:/:13» i 4.18«

(15)

jjälffi v**t '9am 33^*

rationem frefefiux, docens, Uminat plttmbeas nominat. Svi¬

tonias Chartas pltirnbeas vocat , (h) ob aliquam quam

cum Chartis propric diåis fimilitudinem habent. Hunc vc-

ro audlorcm Rotnanum tam caftum & cruditum Melch:

Gvilandinus (/; fulpeélae latinitatis reum facit, fcribens χ β pro Charta dix'jjet plumbeam papyrurh , culpari jure non pojfet.

Sed immerito» nam non föfutn αναλόγως, fcd etiam elegan-

tiiiimc I.yfimachus quidam Alexandrinus, qui tcmpora Sve-

tonii longe ahteccffit, μολυβϋνας χαξβς dixerat, cujus frag-

mentum Jofephus tk) adducit; vcrba ejus funt: τ jj βοχοζ/ν

Tir? Χξηοτμ&ςXctßovfet, τχς $ Ιίξεϊς. vyy ό$ήβώμί&ς rcctXtmyavéty

KiÅfwåf οTdnteyqv miTjm^évag των kxctjd^ruν το\ς ςρατιωταις τύτϋς 70»-

(ptaxvctf Kjjafyiv αυιχς étg [ίολϋβ&ιίίς χάξτας CirJyaτοντας 'ίνα ΧΛ&ασι

τό 7ήλαγ&*. Ut nihil de Apollonio Tyrio& Galcno hic dicam,qui λί7η$ωνόκ μολ\>β$χ λ*τπων & Charta plumbea mentio·

nem fecerunt, quibus athletse utebantur. Sic etiam Medicis folcnne eft y partes, quamcumquc materiam ad modum pa-

num formatam appcllare , & paytna dicitur omnis *&λαζ lar- vigata , hsecque omnia propter figurx άναλαγιαν & fimilitudi¬

nem, quam cum iisdem communcm habent.f/) Dudum quo- que eruditis & hoc difplicuit, dum Iibros prifcorum plumbeös

laminü ptumbeü in fe convotutis confict fotiios i dem Gvilandinus (wjfcribir, quod ipfi impofuiife videturPlinius, (n) quiplum-

beorum voluminufn meminit , unde völumen nonnifi de cott- voluto libro dici credidit, cum vetetesIibros fuos ex quavis

materia fadlos ita nominarint, etiainfi non volübiles. (*)

?. VI.

Porro , prifcae illius setatis homines in ASSERIBUS fcu TABUL1SCERATlS anitni fenfa cxprcifitte legimus. Quos

ut

(h)In vitCt:Kerort. 20. (i) Tratt in Pltn\Üb. 13.12. (k) Lib:i.

tont.K^Appion: (1) Vid'-7^ot:CaJfaub:adSvettall: lac, [m] Memb. 3.

in Htm£13,1i»(n) ψiilsp/:Scaligfjikirnadv.p:14.inCvÜtstM*

(16)

it ufui ad fcribendum forent, tenuibus it ligno laminis

difiedis , dolabra & afcia limatis , accuratiusque cxpolitis,

ccram ad lsevigandam duritiem illcvcrant, quippé ad litcras recipiendas, casdemque, quando vifum efiet , rurfum abo-

Jendas alias tabulx inhabilis fuifientj plurcs deindcTabulas glutino junxere, quas, qaod Cera cffent obdudae , Cer& öc

Cerat&i ex Codice edolatae , CodictUt: ex complanatisaficri-

bus concinnatx, TabuU ieu TabtlU , & quod pundim in

eis fcriberetur, PugilUres feu PugilUria promifcue appellan-

tur. Quoad figuram , & externam lineamentorum deter-

minationem ac qualitatem , Pugillarcs iitos primitus trigo-

»«i, poftmodum vero quidratos Mattheus Raderus (ρ) de-

fcribit» In ejusmodi libris literas incifas fuifie , nullus vel

in latinorum audorum, in quibus Pugillarium, Cerarum &

Codicillorum paffim mentionem iieri inveniet , ledione

verfatus, ignorare poteft, ut nihil nifi inanem operam fufci-

percm, Γι exemplis & teftimoniis, in re liquida recenfendis

immorarer. Quod autem ad varia genera attinet, quibus a fe invicem diftindi erant Codices, eadem plurima fuifie cer- nimus , unde & varii illi variis diftindi fuere nominibus.

Alii namque Duplicej, Grarcis, Jimt/x*; alii Triplices, τξίπτνκα-,

alii Quintuplices, τηντάπτυκΛ fingul i a numero , qux conti-

ncbant foliorum , fic didi. In Ouplicibus , fi quid arcani

continebant, ignotis charadcribus & fignis perfcribi magis

receptum fuifie, idem Raderus (q) contendit. Triplicittm Vtigillaritiwmeminit Martialis ad Paullum: (r)

Nec vani triplices brevesque mappit

Item: (i)

Bis fenos triplices & dentifialpia feptem.

Quamquam verohscc pauperum dona erant, amatoriis ta¬

rnen literis inferviiflc, ex eodem Martiali colligitur: £/]

Tuftc

(ρ)cqvrnünCMayv. 1: 14. ερ: 3. (q) Antec*fl: (r) l:7, Epigr:71.

{s)L:7>Ep:$2. (t) L: 14, 6, *

Figur

Updating...

Referenser

Updating...

Relaterade ämnen :