Dissertatio mythologico-historica de primis musicæ inventoribus, quam cum consensu amplissimi Senatus Philosoph. in illustri Upsal. lycæo, sub præsidio ... Laurentii Arrhenii, ... publicæ censuræ modeste subjicit Johannes Christiern. Duræus, Ostrogothus.

Full text

(1)

I £. Λ *

»issertatio mvtholoqico-historica

Do

Ρ R I Μ I S

MUSIC/E

INVENTORIBUS)

Quam

Cum Confenfu Amplifftmi Senatus Philo- foph. in lllußri Upfal. LycäO,

SUB PRJESIDIO, yimphJJ. atfy Celeberr. VIRI,

Dn. laurentii AR.RHEN II,

Hiftor. Profess. Reg. & Ord.

h. t. Rectoris Magnifici>

Public* cenfur* modefle [ubjicit

S:je R :r M:tis Alumnus

JOHANNES CHR1STIERN.

DURiEUS

OSTR O GOTHÜS.

InAudit. Guft. Maj d. iz.Junii

anni mdcc xxix.

Horis ante meridiem coniuetis,

I

(2)

s:^ r:ä m:tis

Μ AGN AL FIDH VIRO,

Reverendi/firno PATRl ac DOMINO,

Dn. torstano

f RUDEEN,

S. S. Thcologiae DOCTORI,

fifclnfé LincopenfisDicecefeos EPI-

SCOPÖ Eminentiflimo, Ven. Con- fift. PRiESlDI Graviffimo , Rcgii

Ibidem Gymnaiii Scholarumqj

EPHORO Accuratiilimo,

M/ECEN/lTl SVΜ MO.

\Z)as Tibi ReverendiilT

jne Pater, dcbeam gr&m

tiM , njerbU condigntA

nuncjuam exprnnere vafco. cIanU

emm junt illa beneficia, φ& tn me

contuhßi, quanta unquamet M&-

cenate

(3)

ccnate in ciientem redundare por-

fint. Ne autem me beneficiorum

pr or fm immemovem deprebendas, Adufa mea ad Tu u mjamfefiinat limen,chartaceum boccemunufcu-

lum oblatura. Quod omni licet ni-

tore deßitutum, gratiam tarnen

©* patrocinium ex Reverendiifi-

mo Tuo Nomineßbi conciliabit certisßmum. Serena itaquefronte accipias, tenuis Altnervameafce*

tum bumilltme contendo. Quod reltquum eH DEum fupplex vene¬

ror, velit Te in Ecclefia emolumen-

tum, Nobiliflim^TuaeFamilise fulcrum, Gf clientum Tuorum

pmfiaium , quam diutisfime fal·

vum Gf incolumen Jervare.

Reverendiflimi PATRIS

& EPJSCOPI

clie»t bumiilimm

JOH CHR. DUR/EUS.

(4)

<

Admodum Rev er endo atque Am- plißimo V I R O,

Mag ANDRERE OL

RHYZELIO,

ARCHI-PIUEPOSITO Liticopen-

fisDioecefeos meritifiimo, Confift.

ibidem ADSESSORI Primario, Macenati venerabunda mente

femper profequendo.

Admodum Reverendis atque Pra·

clarißtmk

Dnn. MAG1STR1S,

Regii, quod Lincopia? floret, Gy-

mnafii, Theo). & Philos.LECTO·

RIBUS dexrerrimis, Confiftorii

ADSESSORIBUS iEquiffimis.

Fmtorilm &

Omni animi venerati-

(5)

Admoä. Reverendo atque Praclariflimo

V I R O,

Mag. Ρ Ε T R O

»ÖDl8®9te/

Wadftenenfis PASTORI & PRffi- POSITO vigilantiflimo,c^#w/i

/Eftumatiflimo,

Tlurimum Reverendo <&· Pracldriijimo

V I R O,

Mag. ANDREA DURiEO,

Ecclefiarum in Sjung & $Kjfia&

PASTORI longe digniffimo,

Fratri cariflimo.

Patronis

one aetatem colendis.

(6)

Ob.

Pluriina.

In. mc.

Collata. bcneßcta.

In.

Gratisßmi. animi. pgnns.

Hm.

Qmlcscunpe. lucubrationes»

HcademicM.

Tuo. Ampliffimo. atque. Adm.

*

Revcrendo.

ut.

Veftris.

Plurimum. Äeverendis.

&. PraeclariiTimis.

Nominibus.

ConfecratM ejje. volui.

JOH. CHR. DURJEUS.

(7)

ι Ν. y.

Se<Stio Proemialis

s. i.

Ufica, divina bonita«

tc hornini conceffa*

omnium rerum ju.

cundiffima, teftc A- riftotele α), merito cenfeatur: nihil tnim

t/1fn facile in animos teneros atque wolle s

inßuere, Cicero afTerit Å), quam varios

canendi fonos, quoruw dici vixpotefi quan·

t a & in citat fit vis in utramque partew : namque

languenteis, & languefdcit ex-

citatos, Ö* tum remittit antmos■> tum con-

irahit. Ad omnes majoris momcnti res, Mufica, tanquam divinum quid) ad«

hibetur. Si facra inftituenda > ii divi«

nus cultus aufpicandus, infignem in.,

üobisreligionis ac pietatis affe&um ex-

A citat;

(8)

citat harmonia, ut vere χςόσεοv illud τόμο, Chryfoitomus dicit c). Nihilani-

mam aque erigit eT alatam quodammodo efficitj & a terra liberaty (f a vinculis cor¬

poris exjolvit , 6T amore fapientia aßcit,

er, ut res omnes ad hane vitam pertincn-

tes irrideat, perficit, ut verfus modulatu!)

& divinum c an t ic um numer o compoßcum,

Hane ob cauflam Megalander i!le , D.

Lutherus, pueros in Muficis informar]'

dos efle monet^j. te SWttb |οίί un&

mu§ m Der Mufica unbanDem redeten 5vün#

jlen flogen werben. In praliis, quando

cum hofte dimicandurn, ha:ceft, qu£

militibus animum addit, ut pericula

imperterrite fubeuntes , ipfam mortem haud recufent; unde apud Romanos*

tanto eorum gloriam in bellis ceteris praeftare, quanto vehementior concerv

tus eorum fuit, ut ex Quintiliano pa*

tet *)» creditum effc. Si nuptiar feu coiv

vivia celebranda, maximo gaudio &

iaefitia nos afficit Mufica: fi funera mor- tuorum obeunda, eadem triftes & lugU' bres affedus movere valet. Philofo- phorum vetuftifiimi, quanti Muficam

&ejus eultores fecerunt? Graeci eam li'

teris fociabant: Sic Terentius fj*

(9)

I)o('i i

- - -

fac periculum in literis f

Fac in paUflra-i in Mujicis-s cjua liberum

Scire <equum eß aåolefcentem, /olertem

dabo.

Quapropter Themiftocles Lyrae im-

pentiam confedus, indodior habitus

eft z)» Mudces autem peritos vätes

& fapientes praidicabant. Apud Ar- cades ne tntpe quidem habebatur, fl quis ceterarum difciplinarum imperi-

tiam fateretur, modo calleret Mufi-

cam

>

ut habet Polybius b). Pythago-

ras cceleftium orbium concitatidimo

motu fonum cieri fvaviffimum puta- bat: fed quem aures noftra non per-

cipiunt, quia ab initio advefada:, tan- quam accolae Cataduporum Nili nonu

audiunt fluminis perpetuum fonunuj

quam fententiam nee Cicero impro- bavit i). Plato* Muficam omne ge¬

nus Deorum opus arbitrabatur ^).

Hinc Mudci Celeberrimi , aut Dii, aut eorum filii , aut ab iis edodi crede- bantur. Lqngum edet ejusmodi ve¬

terum eximia elogia recenfere; qua- propter plura omittentes, viam n-obis

ad illud j quod noftri ed: inftituti, pan- derc conabimur. Cum itaque Mufica

A ζ vel

(10)

vel voce vel inßrumentis exerce.atur:

illam, a primis hominibus procul du-

bio haud ncgledam, hane autem pofl:

aliquod tempus inventam ehe fufpica-

mur. De hujus origine feu primis in- ventoribus ·, quoniam animus mihi eft

quecdam e rudis meae Minervae fupel-

leftile TuisC. L. fubjicere oculis, eum expeto favorem* ut ii opella mea mi¬

nus Tibi placuerit, conatus tamen in- noxios éequi bonique confulas.

a) lib. 8* folit. C/ip. j. pag. 836. b)

Üb. 2. de leg. />. «7* <$$8· ht. b. c) in Ffal. 4u d) Tom. 8■ dit. pag* 370. e)

inflit. Or ät. Hb. i.fol. 17, Ut. i. f) Eu¬

nuch. att.j.fc.2. lin* 23. g) Cicero Tufc.

Ub. i. p. m. 433. Ut. a. h) lib. 4. pag. 290, fomn. fcip. Cap· 3, k) lib. 7. leg.

§. Ii.

Quemadmodum omnis Scientia-«

& ars circa primordia rudis eil & im- politaj ita quoque Mufica, primunu inventa, non ftatim illud, quod ho-

die obtinet, attigit faftigium. Omnes

cnim fere (criptores profani, homi-

primum avena aut arundine cecl·

(11)

nifTe affirmant: cui opinioni Kirkerus adihpulatur eosexavena, arundme^

tibiü gruum > alitsque cavis plantaruw-»

thyrfii tibiai efformaJ]e-> exiftimans. Ly-

ricorum illc princeps Horatius has in

libro de arte poética depingit b).

Tibla non ut nunc 5 orichalco juntta

tubaque

jEmula f fed tenuu fimplexque forami-

ne pauco.

Ventos & animalium fibila occafio-

nem hifce inventis praebuiiTe j atque

concavorum corporum fonitum, ftre- pitumque variam pulfatilium inftru-

mentorum fupelledtilem peperiiie, lo-

co citato Kierkerus oftendit. Eandem fere fententiam G. J. Voflius fovens c)y haud magis abfurdum putat, aves o-

fcines hominibus ad cantum praciviiTe,

quam quod ab hirundine artem acdifi-

candi , & ab aranea artem texendidi- diciflfe ferantur. Egregii funt verfus Lucretii, qui apud Voffium extant d), primum Mufices initium pulcherrime exprimentes:

At liquidas avium voces imitarter ere Ante fult muito > quam It via c ar min Λ

cant.it

A 4 Concete*

(12)

6 ü ) o ( $$

Concelebrare bommes poßent , aurisque jti-

vare,

Et Zphyri t ava per talamorum fibila pri-

mum

Agreft'S docuere cavas inflare cicutas

Inde minut mm dulcés diduere querelas , Tibia quas fundit digitis puh.ita canemum >

Per loca Ρ.ißorum de'erta) atque otiadiA.

Sic unum juodque ρ auU.it.m protrahit atas in mt dium , rat oqåe in iummis eruit or as,

Quqniam id profanos inter & fa-

cros fcriptures, fiomines primis tern*

p.oribus, aut pailores, aur agricolas fuifTe, convenit; nulluni eft dubiurrü?

quin antequam alia inftrumenta Mufi'

ca traftare dtdicerint, eos fiftulis pa*

ftoraiibus cecinjfiej quas Dionyf Ha-

Jicarn prius etiam in Italia ufu rece·

ptas fuifiedicit e), quam Lyra?,Trigo-

na, aliaque inftrumenta Mufica fabri-

carentur. Eft it3que Mufica omniurru in litens ftudiorum antiquiffima, ut teftatnr Fahrns f) , quod ille Timage-

nem d ι χ ι iTe refert: & Meibomius iru

praef vet. fcr. Mufices Gnecorum ad ierenili Reginam Chriftinam, Mufi-

cam appellat antiquißimam difciplinam%

qua m*rtalum inge nia primis mundi fe-

(13)

culis äd virtutem & humanitatem ex etta.·

vit. Immo & hoc evidens antiquica-

tis ejus argumentum , quod quaelibet

gens antiquitatem fuam oflentatura_j,

Muiicae originem iibi vindicarelaboret,

& eum, qui apud fe primus aliquid

modulatus eft* in veniorem Muficesfa- lutaverit,

a) Mujurg. lib< z. cap. i. pag. 44. b) lin*

*02. c) de Mujice cap. 4. par. 4 pag 38.

d) Nat. & Conftit.peef. pag. 14. e) Antiq.

Rom. lib. i.pag.z6.par% zp. f)iib, i.cap.ij^

Seftio Mythologica

§. i.

GRaeci, tonée Apollini filio, primum 5 Jovis Mufices tertii & La- in-

ventum aifignaruntj fuffragante Ovi-

dio a).

Jupiter efl genitor ζ per me quod eritque, fuitque ,

R(tque patet : per me concordartt carmi-

na ner vis.

Is e ccelo deje&us fuiffe traditur, pro., pter eaedem Cyclopum, Jovis fabro-

rum, qui fulmina ad necem filii fui

Aifculapii j confecerant 5 poftea vero

Adme«.

(14)

8

#

» ) O ί 81

Admeti, Theffaliac regis armenta pa- viflTe fertur, ut ex verfibus Orphei in Argonauticis conftat b)

Ut inde Pberis Admetus (fl : fervivit ApoUo

Huic elim> cuperet vitare is cum Jovii

tram

Cyclopas quoniam confecerat iUe fagittis9 Atque neci dederat Afclepi pignoris ergo.

Inter ferviendum autem otii pertaefus

citharam invenit, ut ait Paufanias c).

Diverfum vero hunc Mufices inven- torem eiTe ab eo, quem e ccelo pul-

fum fingunt, ego quidem exiftimave- rim. Öeus enim il le profugus, Oii-

ridis regis ^Egypti filius fuit, quem O- firidem , Alftedius etjam Dionyfium, Apim & Serapim appellat d). Eun- dem practerea Pharaonis fecundi, Ori

& Appollonis quoque nomine infi- gnit; qua vero ratione fubnixus, non facile intelligere pofium : quoniarru Herodotus in Euterpe e) dick: poßre-

mus omnium, inter reges illos Aigy- ptiorum, qui ab iis Dii habitifunt, 0-

rus regnavit, quem Graci Apollinem v o*

earunt, Ofiridem eum eiTe, quem fa-

crae paginac Pbaraonem nominant, vel inde evinci videtur > quod Helvicus

eum

(15)

Μ)ο (Μ 9

cum Joiephi acqualem faciat f)· Hinc

apparet aiifa fingendi, Apollinem ad

vindicandam mortem filii AEfculapii >

Cyclopas> fabros Fulminis Jovis , oc-

cidiße, ideoque e coelo ejeftum eile.

Nimirum heic , quamvis tenebris e- thnicorum involuta ipfa veritas Ja-

teat: haec enim P'naraoni Secundo &

populo Dei apprime conveniunt: I- fraelit<e videlicet in ybgypto fervien-

tes fulmina precibus fuis ad interitumj filii Pharaonis fabricarunt g). Illiita-

que Cyclopes funt, quos Pharao vel Apollo perfecutus efi: b)t Objici au- tem nobis poteft, Apollinem tunc non potuiffe in ThefTaliam ad fervien- dum regi Admeto abire: fed refpon- demus, alium eile Apollinem AEgy-

ptiorum, alium Graecorum 5 cui fen-

tentiae Cicero favet *): horum res ge- ftas faepius confundunt Gra?ci, ut fu-

um celebriorem faciant. Alii, cuttL»

Schaevio k) & Natah Comite l), Apol¬

linem Arcadiac regem fuifle, & ob fe- veritatem ab incolis pulfum, ab Ad¬

meto fum Fluvium quosdam populos regendos accepiflie ad Amphry- in- quiunt. Huicj cum aliarum artium, .*

A y et-

(16)

j° Κ ) 0 ( 3S

etjam Mufices inventum tribuitur. Po*

lydorus Vergilius m) eum trium in- ftrumentorum inventorem eflfe narrat:

»iw fimulacrum ejus·, quod Dell erat t dextra manu arcumy Uva gratias tenuit>

qua β^gula y ßngula Muße* inftrumentA

manibus gerebant : una Lyram, altera

Tibias -y qua autem media erat Fißulanu

tenebat. Ex hoc autem ne quidemj

concludi poteft, eum horum omnium inftrumentorum vel peritiam faltenu

habuifle: liquidem PJutarchus »)> pri-

fcos theologos, philofophorum vetu- iiifllmos, Mufica inftrumenta manibus Deorum appoiuiiTe nos docet : ηοη~>

quod eos Lyra aut Citharα ludere putarent:

fed quod nuUum Studium Tills convenien-

tius ejße judicarent, quam confonantlam

& harmonlam. Citharae tarnen inven¬

tum a Diodoro ficulo o) ceterisque Scriptoribus Graecis Apollini plerum-

que tribuitur, quam, primum ad nu-

merum feptem plenetarum , chordisj

inftruxifle fertur. Hac, tam fva v i ter modulatus eil ^ utprimum viceritMar- fyam Phrygium, tibiis cum eocertan-

tem: deinde Linum Amphimari & U·

faniat filium, canendo ie ei parenu

often-

(17)

ü ) O ( Μ Ii oftentantém : & denique Pan,filveilrem

Deu n , fiftularum peritiam jaftantem :

Vide fis Theodorum Zvingerum />), Nat. Com. & Ovidium r). Hinc pa- tet, Muiices primordium nequaquam .Apollini tribuendum efle, licet hac ar¬

te fuo aevo apud Grascos maxime in- claruerit.

ä) Met dm Hb. /. fab. ρ Un» //7. b) vid.

Nat. Com. Myt b lib. 4, c dp. jo. pag. 343.

c) in prior Elegiacis vid Nat. Com. p. 336.

d) Tbefaur. Chronolog.pag. 21p, 461. e)

l b i. cap. 144. pag. 143* f)in Cbronol. 4.

g) Exod 12. v. ip. b) Exod. 14. v. p. 1) Nat.

De or. Ub. 3. ρ. m yi4dit.b. k) Mytbol. p. 6g.

I Mytbol lib. 4. cap, 10· pag. 34^. m) de

inventor. verum lib i,cap.i4»fol.p. n) de proer. amm<e e Timao Tom. z.p. 1031. o) Ub.

y V MS» Ut. d. p) Vol» 3* lib» 3. pag. 2S4. q) Mytb. lib. 4. cap 10. pag. 346. v) Met. lib.

ti. fab. 4»lin. ipz.

§. II.

./Egyptii Mercurio fuö primam ori- ginem Muiices adfcribunt, dicentes,

tum poft refluxum Nili fiuminis teftu- dinem inveniiTe , cujus nervi, carno

jam abfumta, cum fuperftites eflent, percuflTu fonum excitarunt. Ex qua,

deinceps

(18)

ι* Μ ) ° ( gg

deinceps Lyram fabrefadam vult Nf-

comacbus /1): At Polyd. Vergib b) ad hujus fimilitudinem Lyrarn ex ligno

fadam eiTe contendit. Kirckerus c) iEgyptios primos Muficz poft diluvmm

inrtauratores facit: verba ejushaccfunt:

Ht a Chamo & Mifraimo filto ejus inßrutti) Muße am in tantum iüuftrarunt, ut ab uEgyptiaco verbo Mout, quod aquam fi- gniheat , Muße a etymon fuum fumferst, eo

quod ad ftagndntes Nili paludes , oceaßo·

ne arundine#, papyraceaque fobolis (ex

qua lituos fuos formabant) ibidem copioft repullulafcentis, inventa ac inßaurata fit*

Mercurii autem Aigyptiorum Cicero

quoque inter reliquos ejusdem nomi-

nis, meminit d), eumque yEgyptiis prae-

fuiite, atque leges & Iiteras dediffe dicit<

Eorum vero inventa, fi quac fint, eo-

dem modo ac ApoIIinum, Gracci illa

omnia ad fuum, exjovetertio & Ma¬

ja Atlantis filia natum, referunt: qua- renobis eonfultiifimum eft cumNatali

Com. e) circa ea , quac propria fingu-

lis, quaeve illorum inventa, aut edu- cationes, minime effe follicitos; quia

id negotium ob antiquitatem omni-

um eilet difficillimum. Praetereajo-

fephus

(19)

fg ) o ( 2i π

fephus/), hiftoriam antiquifiimorum temporum ex Graecis non fumendam efle declarac: quoniam literasnon ntfi poft bellum Trojanum didicerint An-

tea enim Deorum & heroum res ge- ftas literis non tradentes, cantibus

tantum illorum memoriam coluerunc:

quare haud mirum, quod multa, par¬

tim memoria? defedu» partim licentia quadam, vana fabulofaque carminibus fuis rnfperfere. Dicunt Graeci, cum pax, Mercurium inter & Apoliinem >

poft furtum boum, quod commiferat Mercurius, fada eiTet j Mercurium A-

pollini Lyram Iargitum efte: unde Ly¬

ra quaii λΰτζβί dida eft. De hujus Ly¬

ra? chordis omnes fere diiTentiunt;Nam Diodorus g) τξΐκοξ^ον fuifte dicit j anni

enim t

empor a imitatus Mercurius t tres tonos fecit, acutum ab ceßate^ gravem ab hieme

,

medium a vere defumfit. Abi Lyram τήξαχο^ον faciunt.* alii Ιζττλ-

%οξ}ον) qua? chorda? fingula? eranr pla¬

netts confecrata?: alii iterumcrys«^e^.

$ov Lyram Mercurium tradaffe docent;

de quibus confulantur Natal. Comes b), Nicomachus i)» & Schaevius k). Quare

autera non omnes eundemcfiordarum

öumerum

t

(20)

Ϊ4 fM ) ο ( ϋ

numerum ftatuant, audiendus eft Kir- *

kerus /) Mercurius irismegiftus curtofiffi'

mus rerum inveftigator , utomnibus recon- dttioribus artibus fcientiis,

communi emolumentt aliquid adferre pot-

rjvf»/ , ßngulari cur a & fiudio eruendis incubuit; ita quoque Mußcam tanquara mortalium animis placandis t fupcmisque contemplationibus pr* c eter is aptamt eX' colendam duxit. Hinc omni um fere My- tbologorum calculo eidem Lyra multiforme

inventio attribuitur.

a) ex edit· Me i Som ii lib. ζ pag. 2g. b)

tnventor, rerum lib„ /. Cap. iy fol g. c) JMufurg. //'£. 2. Cap, λ pag. 44. d) di ^ Nat. Be or. Hb. 3. p. m 324. 11, c. e) Myt hol*

f. C<r»p. dnt'q. Jud. contra Λρρ'ιΟ.

Gramm. Epapbrod, hb. /. g) li '. y. pag*

to. lit. b. h) ρ, 4jS, i) edit Mtib. hb, 2»

pag, zg. k) Mytb.pag fog. i) tv Aldipo

Tom. i, part, ζ, Cl äff, 7, Cap, 1, pag, ny·

£. III.

Amphionem Jovis & Äntiopar fi- Üum, primum excogitaffe Citharae can«

tum & Muficam , perhibent Plinius d)

& Plutarchus by: Lyram autem a Mer-

suric) acceptam Paufanias e) adiiruir »

(21)

ü ) O ( ^ Il quod ci primus omnium aram dedica-

vit Amphion; a quox& edoftus puta¬

tur. Unde Horatius d).

Mercuri, nam te docilis Magifiro

Movit Amphion lapides canendo:

Tuque teßudo rejonare feptem

Callida nervis.

Alii ab ApoIIine, aliiaMuiis Lyrarci ipii datam ferunt. Grarcii apud quos natum eiTe Amphionem conftat, lapi¬

des, qui tnmulo ejus fubjacent, eos-

dem eiTe, qui cantum fecuti Tunt 5 te¬

ile Paufania e ,) fabulofe divulgaruntr

Ceterum quam incongrnum hoc fit>

nemo non perfpicit: idem enim Ho¬

ratius , cujus verba attulimus, alio quodam loco^), quid intellexerint

vereres dicendo faxa ad fonum Lyrac

mota fuiflfe, explicat.

Difius Amphion Theban<e conditor ur b ii Saxa movere fono teftudims & prece

blanda

tiucere quo vellet. Fult b<ec fapientlå quondam. &C„

h.e.ex fententia Voffii f) Saxeos durosqj Thebanos vehemenrer oppugnatosci»

thara & precibus fuis ita permuIiiiTe, ut

Hrbem turribus,& moenibus munirent,

ae foiia

(22)

'/

16 Μ } o ( &>

ac fofia cingerent. Thebas fcilicet irt

Bceotia condidit oiim Cadmus Phce- nicia ortus quemadmodum Ovidius/6)

docet. Hunc , Amphion & Zethus Fratres, regno privarunt. Amphion

autem regno pratfuit & matrimonio

fibi junxit Nioben t), regis Lydorum

Tantali filiam, cujus cauiTa a Lydis mo<

dulos didicifle a Paufania k) fertur$ id-

que faftigium in Muficis confecutumj efife, ut primus tres chordas ad qua-

tuor a fuperioribus inventas addiderir.

Idem apud Aigyptios obtinuiile Paufa-

nias nobis fidem facit /): videlicet Amphionem jFgyptium fuiife» a qua v fententia calculum noftrum non abdu- cimus; narrant enim Natal, Com.m)

& Faber ») Lycum Fratrem , vel ut incer plurimos convenit, maritum an»

tiopae, infeftum ob adulterii fufpicio-

flem eam repudiaife; quae ad urbem Peloponneii Sicyonem ex fuga veni-

ens: Zethum & Amphionem peperit, qui poftea poenas a Lyco illo, Theba-

rum in dEgypto Rege, repetiverunt.

a) Hiß. Na t. lib. 7 Cap. j6. b) de Mu¬

fft a pag, /75/. c) t η Betor, fine lib. 9. Cap,

pag. pil, d) lib.j. Carrn. ode 9· e)

Bocot»

(23)

in O ( ü *7 Bceot. Cap. 77. pag. 74p. f) Art. Poetm

lin. 3p4% g) Mtifice Cap* 4. par.14. pag%

44> h) Met am. Hb. 3. fab. 1. i) Ovid%

Biet. Hb. 6. fab. 4. k) 2?ä?0/·. f. pag.

Ίΐο. I) Eleg. poßer. Cap. zo. pag\

») Hb. 8. Cap. lg. pag. 879. η) a Gefn%

iocupl. ζ» 4r»pb. & Anti. Lipßa a 17z6 Hnpreff.

§. IV.

Orpheum Jovis, vel, ut aliis pla-

cet, Oeagri & Calliopes filium Thra-

cia ortum , poetac primum Muficae Lyricac audiorem faciunt, qui tanta canendi peritia excelluiflfe fertur > ut fiuvii ad ejus cantum firmarentur, fe-

rae, filvae, faxa & venti eundem co-

mitarentur & infequerentur ; undo Horatius cecinita):

Aut in umbrofis Heliconis oris ?

Au t fuper Ptndo 9 gelidove in Hämo **

Unde vocalem fernere infecuta

Orphea filva ,

Arte matema rApidos morantem Iluminum lapfus, celeresque ventos J

Blandum & auritas fidibus conorts

hticere quercus.

Quod ita in Iibro de arte poetica ex*

plicat b);

B Stift*

(24)

18 H ) O ( H

Stlveftres homines facer tnterpresque De-

orum

C<edibus & v i flu foedo dfterruit Or- pheus & C.

& Benjam. Hederich. O (£r bracf)fe burcj) fetne ^erebfamfeit Die barbaren t>a^in/

t>a£ (te i()r roilDeg S^Befen abgelegten / im folaeten/ unt)|tcj) einer gejtemenben huma-

nité befltftett. Praeterquam vero-quod

arte Mufica inclaruerit, dicunt Sand«

fordus d), Plutarchus e), aliiqueeuni infignem Poetam atque bonumTheo- logum fuifle, abiEgyptiis, ut quidam

volunt, informatum; cujus carmina^»

ii modo fint genuina, & non fuppofi*

ti cujusdam Orphei, etjamnum magno in pretio habentur. Vixit fecundum Helvicum /), & Vofiium ^), trigin-

ta circiter annis ante excidium Trojae.

DcOrpheo, hoc praecipue traditun quod defunélae Eurydicis caufia ad in¬

feros defcendens» eorum peitora Ja-

mentatione vel Lyra fua adeo permul·

ferit , ut eam fecum ad fuperos redu-

cere, permittere coaéfi fint; hoc ta¬

rnen paélo, eumuxorem redufturum>

fi modo oculos, ab ea poft tergum-»

infequente, abftjneret: ilk vero a-

'

·'<· ·» mori$

(25)

ü } ° (Μ

_

ip

moris impatiens fimul ac refpexit, eam amiiit. Spreto itaqj deinceps conjugio, popularibus quoque ut nuptias aver-

farentur ,perfvafit :quod cum fecerunt, Orpheumque comitati funt, feminae,

mero Iargius haufto, eum interfece-

runt. Adeoque eorum fententiac, qui Orpheum a Bacchis dilaniatum vel ful- mine idtum fomniant, huc redeunt.

Conferantur Ovidius b), Virgilius*),

Schaevius & Natal. Comes. Hoc fcelus, Thraces adeoindigne tulifle dicuntur k), ut in hunc usque dicm uxores fuat ,

Orphei ulcifcendi caujja ·, compungant. O- bitum ejus Mufae defleviflfe narrantur;

quac, ne memoria ejus apud pofteros evanefceret, Lyram ejus in coelum de- tulerunt & novem infignibus ftellis or- narunt. Hoc quoque addere Thraces, Paufanias afferit l) 5 lufciniar 5 qu<e circa Orphei fepulcrum nidos habentf fvaviores

quam ceteras & vocaliores cantus edere.

Cupientes autem uberiorem Orphei

notitiam , coniulant imprimis Biblio- thecam Graecam Fabricii & auftores»

qui ab eo enumerantur. Brevitati li- taturus inventa fciens Mufices practereo tribmiatiir. alios, quibus

B 1 a) Hb,

(26)

*ö ϋ) ° ( Η

a) Μ.'» Carnt. Ode 12. b) lin*$9L c)

notirtautl, ant. med. pag. 2/. d) de*

Jceus. Chr. aä inferos Hb.r. cap 30. pag>

679 e) Mufica pag. 1/32, /) Chrono/. X

g) orig. Idoi.i. IQ.fol. 14s. h) Met am. lib>

to fab.i. i) lib. 4. Georg, k) Ρ lut ar. dt

hts qui fero a num, pun. pag. fjf. 1) Bet·

o t. cap $0 pag, 7 69,

Seftio Hiftorica

I.

APollinem Mercurium & Amphionem Aigyptii, Orpheunu Grafci»

Thraces,aIiosque alii laudent,quosMu'

Cicae mventores falutare geftiuor 5 nosv

aurem e facro Codice melius edodi) Jubalem trinepotem Adami multis £·

tatibus ceteros omnes prarcedenterri) prinmm Muiices inventorem fuiiTo

credimus. Jubalem enim Lamechi

ex Hada filium, audorem vel patretf omnium, tradantium Citharam & Or'

ganum ? extitifie , &Μπνευς·ος ille vir

Mo fes 4) luculenter teftatur. Hebracii

tefte Matthaeo Polo b) &Peringfchiöi'

dto c), Jabalem tentoria ad poneo·

sföm idola feciffe 8c Jtibatem inßrw

(27)

β

8 ) ° ( S

#

mentis Muficis coram idol is cedniiTo dicunt, Qualia vero vel quce inftru-

menta illa fuerint» Hebraeis ^up &

dida, cum nullus fcriptor άυ]οπ*

tw aut profanus aut facer illa delcri- pleric, ftudiofe invcftigare fuperva-

caneum eifet. Vanas ergo difTentien-

tium fententias, iicco, ut ajunt, pede

practereuntes, folummodo verba K.

P.D. Auguftini Calmetis addimus d).

Le Terme Hebreu Kinnor, eft ordinarie*

ment traduit par Cithara, matt on crott

qidil eft mit tcy pour tous let inftrumens Λ

tordes, que Von touche avec les doigts ou

avec V archet. Be meme que Hugab >

Tympanum ou Organum ou Tibia y eft mit four les inftrumens de Mufique avent y

comme la Flute , POrgue.

a) Genef, 4, v. ιρ. 21% b) in eundem verfum. c) Geanol, hörni, $ag. f« d) in

vr zi, c, 4% Gen.

§. II.

Muficam cum diluvio perditanu effe, haud facile crediderim; licet e- nim Noachus & ejus filii eam non di- diciflent, fufpicamur tamen eos for-

mam & ftrufturam inftrumentorunij, quac viderant, pofterii fuis iodicaflo *

fiqui*

(28)

21 I )of ^

fiquidem poil odlingentos & quinqua·

ginta circiter annos, Mirjam fororem

Moßs & feminas Hebrajas ex jEgypto egreilas Tympanis, Fiftulis & hymnis

Deum IaudaiTe conftar a). Ipfum quo- que Mofen ab ^Egyptiis in Muficis e- dodlum Hederich ex probatiilimis au- dluribus adftruit b). Hebracos ma*

gnum Mufica: dedifle incrementum>

eo minus dubitamus, quo David &

Salomo , Jfraelitarum incliti reges»

eam ftudiofius excoluerunt: Davidem

triginta fex inftrumentorum pulfando*

rum notitiam habuiiTe, diveriaque Or¬

gana , ut Canora, Nabla & Cymbala

acrea feciflfe, au&ores Schilte haggib-

borim c) & Jofephus ä) memorant:

Salomonemque quadraginta millia in*

ftrumenta Mufica, quae Nabla & Cin-

nira dicuntur in ufum hymnodiarum

ex ele&ro confeciffe, idem quoquo Jofephus afferere haud ambigit e). U-

trjque autem Muikos fuos in choros diftribuerunt, cum Mufica facra pera- geretur. Memorabilis certe eft copi-

ofus ille numerus Muficorum, cirea_, inaugurationem Templi Salomonis, Cymbalis, Nabliis> Citharis & Tubis

elan-

(29)

SS ) ° c- ι η

clangentium, quorum concentum Ser.

Sac, eximium fuifie contendit 2 pariter clangentibus & Muficis edentibus con¬

centum unum laudando & celebrän- do Jehovam/). Dolendum vero Mil- fices illorurn veftigia apud nullos au- (Ttores, qui ex profefio eam comme- morant, deprehendi» präster id quod colligit Plebejus cum aliis quibusdam $ videlicet accentus illos HebracorurrL·,

a Muficis inventos, ad fimplicem pro- nunciationem poftea tradu&os fuifto:

ideoque hos accentus Muficos in folis

Bibliis inveniri ajunt. Sed & hoc ar¬

gumentum lubrico ftattalo, ignoran-

v tibus nobis, an Judaei ante natum Chri- ftum iis ufi fint. Plura de his Mari-

nus Merfennus g). Ab Hebraris, Kir- kerus afferit h)> Muficam ad AEgypti-

os, poftea vero ad Graecos , & deinde

ad alias gentes translatam efte; qua-

rum nonnullac ita eam excoluerunt2ut

varia inftrumenta invenerint & The·

oreticae Muficae inventores exiftima-

rentur.

a) Exod. i?, 20. b) notit. Auft. ant.

p. 20. c) vid. Kirk. Mufurg. lib. 2· Cap. 4*

tag\ 48· d) Antiq. Jud* lib, 7. Cap. /2.

By e) lib·

(30)

*4 o ( H &)

é) libt g. Cdp. 3. f) 2 Paralip« /. v. ti*

13. g) in Gen. pag. ιγοο. h) Μ ti fur ζ, üb, 2. Cap. ö. pag. ép*

§. I".

Hadlenus in memorandis Muficac

pra&icac inventoribus verfati fumns»

nunc & aliquid de Theoreticac feu

harmonicac auftoribus dieendum. Ho¬

rum praecipui funt Pythagorei, har-

moniam omnem ratione dijudican-

tes a). Pythagoras, cujus fe&atores fünf, fexto fere feculo ante natumfal·

vatorem mundi, fecundum HeJvicum b) & Alftedium c) vixit, patre Mnefar-

cho & ma tre Pythaide, ta Samo,ut ple- \ rique exiftimant, natus: a fapientifli*

mis , tunc temporis Graeciae Philo- fophis inftruftus ; quorum duftu

ita in Matheit & reliquis fcientiis profecit, ut ipfe multa ad ufum pofte-

rorum adinvenerit. Hujus haud ex-

iguum putatur inventum, harmoniae Muficac ad regulas Mathematicas appli-

catio, quam aliquando meditabundus reperit. vSentiens enim vifumjuvari

circino, regula & perfpicillo, tadlum«

que trutina & menfura, reputavit aru etjam auditus, mftrumento quodam,er-

roris

(31)

SE) ° C S 2?

roris cxperte fublevari,poffet'.Id animo

volvens, forte, ad officinam fabri cu- jusdamj ferrum fuper incude emolli-

entis, ofFendit. d^nofcebat enim,funt

VCrba Jamblici d) in malieis concentum

dia pafon , itemqne dia pente , & dia tes- faron: iUum vero^ qui tnter dia teffaron

& dia pente medius eß, vidi t int er fe

quidem Symphonia expertem e[fe> fupplere

autem-f quod in Ulis exuber at. LcEtUS, mal·

leorum ponderibus exploratis, domum

fe contulit: ubi chordis, quibus pon- dera sequipollentia alligavit, & Fiftu-

lis rem accuracius exquiiivit. Confer

Nicomachum e), Jamblicum/j, Ma*·

crobium g) & Cenforinum h) , qui prolixe hanc hiftoriam traftanr. To-

tum hoc Pythagorac commentum ex Nicomacho, horum antiquiflimo, Am- plifiT. atque Celeber. Rrofeff Mag. E.

Burman in DifTertationis fuat parte pri¬

ori de Proportione Harmonica addu-

citj cui circa initium §. 7. art.' 2.

hanc fuam fententiam anneftit: valde

vereor, ut omnia hifloria hujus moment A

fatis (ibi conßent : occurrunt enitn aliqua

intelleblu dijficiliorai occurrunt quofo cum rei veritate minus confona &C. fqq. Et

B j Matthe-

(32)

ι6 St ) 0 C SS

Matthefon i) steine Meinung ifl/ e§ fct>

eine Fabel/ ta£ Pvtagoras biß SDhiftc bet) »'

ten ©d)miben g'efunten f>abe 5 aber ιφ flreiie beßmegen mit ηίφίεη / Daß er baber αηίαβ genommen ten Proportio-

nibus nad^ubeneben. Non ignoro quos<

dam Theologos, quorum in numero Marinus Merfennus k) hoc inventum potius Jubali adferibere, dicendo eum ad officinam Tubalcaini, qui Vulca-

nus creditur, harmonias obfervafle;

ex eo forte fedufti, quod Pvthagoras

ad officinam Vulcani harmonias audi«

viiTe feratur: hoc autem cum fiåum fit» fententia; eorum adhacrere non_»

fuftinemus.

a) Voßlru Jeu Math, Cap. 19. par. 6. pag,

Sz* b) XVI. c)inCbronol. pag, q8\.

d) de vita Pythag. Cap. z6. pag, 11 j. e)

ex edit, Meibomii pag. 10. fqq. f)

loco litat0 fqq. g) in fotnn. Sctp. lib. 2.

Cap. i. pag. 27. Jqq. h) de die Na t all Cap. 10 pag. 42. ϊ) Oreheftre Tom. 2. pag*

I094 k) ad verf. 11. Cap. 4. Gen.p. fj/q.

§. IV.

Pythagora:, pofl: annos fere CCXXX

fucceilit Ariftoxenus filius Spinthari ,

Tarento;

(33)

H) ° ( ίϋ 17 0 Tarento, Italiac urbe, ortus λ), vir,

ty f teftimonio Geliii b), literarum veterum

J) dihgentiflimtu, Ariftotelis auditorj ve-

* rum Tbeophrafti caufla, (hunc enim

'* Ariiloteies fcholae fax fucceiTorem con- s· ftituit, quod indigne tulit Ariftoxenus),

0 peflimus ejus diffamator *■)♦ Senfibus

n in dijudicando Harmoniä potius, quam

a rationi fidebat *f';quod rationes aPytha-

gora inventas ab iis maxime alienas,

ί immo adverfas eile judicaret; ut ipfe

s Ariftoxenus inlibro, quem infcribit Elementa Harmonicorum e) , profite-

1 tur. Hon ficut Mi, ait, qui ante nos

» fuere : quorum a Iii nihil ad rem pertinen-

'

tia profecerunt, dum fenfum , t an quam-»

,

minime accuratum , devitant; caujfas ve¬

to quasdam, ex ratione depromtas , te-

I xerunt'y dicentes, in numerorum qutbus-

dam proportionibus, Jecundum quas ö*

acutum & grave fiat, celeritas inter /c*

tnutuo (peftari 5 orationem certe iis% qu<e apparent , quam maxime contrartam Hanc autem priusobtinuifTe5& Arifto-

xenum tantum poft Pythagoram pri-

mum eandem renovatfe, literisque-»

mandafle, Voflius etjam adftruere vi-

detur /). a) Hede«

(34)

*8 ü ) o ( ϋ

α) Hederich in notit. zgo, (ff Voß\fc. Mat, cap. zz.par.4 pag. <?4% b)

noPt. Atti. lib. 4. cap. z.pag.m. 4p, c) He¬

der, ioco citato. d) Vofß. ibid, cap. 19. par.

é. pag. gz. e) pag. jz. ex edit. Meibomt«

f ) Voff.de Mufice cap 4.par,ρ pag.gp.(fffe.

Math. ae. par. 4*Pag'94·

§. V.

Hunc denique Claudius Ptolemac

ms, in urbe Aigypti Peluiio natus,ex-

cepit, Alexandrinus appellatus, quia

Alexandra aliquid temporis commo- rabatur : non rex, ut exiftimat Gyral*

dus, & alii nonnulli, Ålbumazarem feeuti a) ; fed philoiophus, velutCa:-

lio Rhodigino placet £), Aßrologorum princeps (ff in Mathematicis vir ing en ti eminentifimi , qui feculo fecundo poft

natum Chriftum, temporibus Marci

Aurelii imperatoris vixit c). Pythago*

ricos inter & Ariftoxenicos litescom- ponere hic ftuduit, ut habet Barypho-

hus d). Ptolemaus, feIi χ hu jus diffidii

ar biter , media inceffit via, (ff duos ju åt'

ces > rationem (ff fenfum conjunxit t (ff pro lege jußitia dißributiva tant um tribuit fenfui, quantum Arißoxenici, (ff rationi

tantum

(35)

SS ) ° ( SS *9

tåntum y quantum Pythagoficl. "Et fie

nihil fenfut contrarium ratio approbaty ni»

bil rationi confentaneum Jenfits improbat«

Hi funt tres illi praecipui Mufici Har¬

monie! ? praeter quos, alios quoque^»

producit Voffius e); plures vero irL*

fcenam producere nunc fuperfedemus.

a) Vojf fc.Matb, cap.33. par.14. Pag. 16ti b) Le ti. Anttq lib. /. cap. 16. c) Vo(f. de

Philol cap. 11. par, 7% pag. g 6. d) Ρ lej ad*

pag. 3. LS" 4. é) Sc. Matth, cap. ip.par. j*

?aS>SS>

§. VI,

Haud paucis dici poteft, quaeMil-

nca deinceps incrementa ceperit. Am¬

brosius enim, Mediolanenfis Epifco-

pus, Cantum Ftguralem, & Grego¬

rius Magnus Cantum Choralem, pri¬

or circa annum Chr, CCCLXXX» po¬

sterior circa DXC in Ecclefias indux-

erunt a). Ita Mufica horum operaJ

accrevit, & qui eam didicerunt, ipfi

deinde tra&andi compendia excogita-

re coeperunt Hos inter anno Chr.

MLXX eminuit Gvido Aretinus, mo<

nachus Crucis Heftoris, five S. Leuk

fredi apud Ebriocepfef Norniannos b)j

(36)

3° ^ ) o ( H

qui multum Moficx profuit Scala fua

Diatonica ut, re, wi, fa, foly la, ver·

fibus hifce a D* Johanne ante com-

prehenfa:

UT queant laxia RSfonare fibris

Mira geßorum TAmuli ttiorum SOLve follutis LAbiis reatum c) Ad hane Scalarn facilioris canentium compendii ergo, Erycius Puteanu*

cx verfu iequenti

Sanfle Johannes

Septimam SI addidit ä) Admoduno

brevis hacc erat via, qua puerosGvi-

do inftituebat , fine anfra&u illo>

per copiofum Chara&erum vel Al¬

phabet! numerum a Graecis inven-

tum , huc usque ufitatum * queiro apud Meibomium videas. Potuit quidem Scala ut, re t mi, &c. pro¬

be cantui Chorali infervire, at Figu-

rali non item, ob defe&um femitO'

niorum \ recentiores itaque potius li'

teras Λ, b, c, d, e, f, g, & h femito-

öium fupra b > vocatum veteribus ob

fcribendi rationem (b) B quådratum-o

»mmo & B durum, refpe&n (b) B ro-

(37)

ι) o c i 31 tundi feu mollis; additis Chromaticis

tonis eis , dis, fis, gis, receperunt.

Videatur Diiiert. de Triade Harmonica SedL i. /»rop. 1. §. i. Poftremo notas vel charaderes moram cantus defi- gnantes, quibus hodie utimur, Johan desMursl.de Muris, Dodor Pariii- enfis» anno fere MCCCXXX excogi-

tavit. vid. Broflardi Didiooairede Mu-

iique pag. 80. Optime autem de Mu'

fica mereri videtur Ludovicus Viada- na, qui BaiTum Continuum invenit&

anno circiter MDC in ufum mißt. Ab hifce initiis, variorum inftrumento-

rum inventu & dodiflimorum viro-

rum opera, Mufica adeo fuccrevit, ut jam noftris temporibus fumum faftigi-

um fere obtinere videatur. Sic itaqj

in Iaudem DEI Trinuni concinamus.

Laudate Deum clangore Buccina,

Laudate eum Nablio & Citbara Laudate eum Tympano & Tibi a, Laudate eum Hydrauiis & Organo>

Laudate eum Cymbalis fonoris,

Laudate eum Sßrit.

Tota ipfa anima laudet. Jab.

Uaüeiu' %ab. e)

»)3»b.

(38)

ϊι m) o ( m

a) Job. Mich» Corvini Heftach. Dan tn^»

Proleg. & Voff, fc. Math. cap.50.par2.pag.

348. &249' b) Vojf. fc. Math. pag. ps. c) ej us dem de Muße a pag, 40* d) Georg.

Fallerii diß. de Muf. dntiq- (ß Med.

<evi p* 12. e) Ps. CL, v. q.

4» 5. d.

(39)

η

tytt JOHAN CHRISTER DURiEUS,

MUfiquens Οφ fonfené tilmdpt upfomfl rdti arfei befTrtfroa/ brtfroa

3>er ti! man forbrar Orphei rodn/

0om ratt af grunben met alt bdtta/

6om noga fan fe fTtcfa/ ratta

%\[ fenené ljufma lebo*©mdn.

ftdra 23ror / 3 flarfet gifmet/

9)?eb mittert meft förfta / fe&abbliftotf 2lf,Sfe fer om for dnitfet (lut: ~ i)o férii ben dbla fonfl upfunntfs φο benne éfat/ ja mm a l funnit/

2ft i0fa up tyw fmåra fnut.

i)ar Jubal förft Mufique upftltimfj Pythagoras. o ef dntli& munnit

3 «So φρ fdt harmonier öm Orpheus mon fa (tu fl igt röra 6tn ^uta / at fen funbe föra

§)e mtlba biur at tama bit.

^ittnbran dr af Sr mdntter/

Οφ broar οφ en fom Sber ftdnner/

9tton bar af rörao/ nöje få;

ftelf Apollo letter rotfa

6trart/ bwn ban Sr fonfi beprtfa

®l/ bå 3 Pindi fuS mon nå.

(40)

TkJ TJßca quos bahmt primos dum AtJL b&c pagina monßrat

AuSlores, ßmul ac qui excolu-

ere dein:

Oo&orum libros Te fert volvijfe

vir or um,

Quodque ex Aielltferk Juni' ferk ipje favk.

A[jpiciat DEus h&c oculk tua ex- pta benignk,

Largaquepro digno donalaborc ferat.

Sic animoTibl, quam verbk > pro*

lixior opiat,

Semper, ut ante fuit,qui Tuus ejje ßudet.

Ρ

A

W. A. W. Ε

Figur

Updating...

Referenser

Updating...

Relaterade ämnen :