• No results found

ani SALVATORE

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "ani SALVATORE"

Copied!
78
0
0

Loading.... (view fulltext now)

Full text

(1)

/0.

Divinå adfulgente gratiå!

Dissertatio Theologica

DE

SALVATORE

MUNDI,

QUAM

Ex confeniii Vener. Facultatis,

Profollemni in Theo

publtco Bonorum exammi

modefte proponit

DANIEL ani

S. Theol. ProfeiT ordin. & Paitor

eccleiiae Danemarkenfis,

Reipondente

S:m R.ve M:tis Alumno,

ANDREA B.

W-Gotho,

In Regia AcademhzZJpfahenßs Audtt.Guß.Maj.

D. XXX.AprilbsAnno MDCCIJA

horiiante&pofl meridiem conjvetis.

<·*§>·3Η*·'»ml·®»

UPSALIMy

Per JOH. HENR. WERNER, Reg.Acad.Typogr.

(2)

MAL. IV. verC 20.

Vobis autem,

qui

nomen meum

timetis,

orieturSol

jußitia,& Salus fiib alis ejus.

i, joa IV 14.15.'

Et nos

vidimus, &t, quod Pa¬

ter

miferit Eilsum,Salvator

em mundi.

Quisquis confejßus fuerit, quod Jejus ßt filius Dei, Deus in

eo manet,

& ipfe in

Deo.

(3)

Jl* Jk*JM* ■IMMA

^ϋ^*ψ^ψψψψψ^γ^ψψψ

Caput. I.

De

MeJJja adventu&variis hujmin Ve¬

ten

Tefiamento pnedidionibus.

§. i.

Eus humano"generi tam beni-pr^ia &- gneproipexit, ut deeiTet nihil,

utl enu

quod aa felicitatem ejus tum

civilem tum iacram ipedtare

poterat. Nam iui notitiam in

natura manifeilavit , coelitusRm i:

quoque beneficiis, quae ad praefentis vitae iu- 20.

ftentationemfaciunt, in nos collatis. Cläre au- l*:

tern & iufficienter ex gratiå, coniilium de ipiri-

tuali falute noftra aperuit, ab exordio mundi.·

primum quidem per alloquia & apparitiones ,Deut:$u§

inde vero per Scripturam Moii & populo Iirae-

litico commendatam. ^Cumprimis autem il-Rom:9: 4..

luftris eil annunciatio de venturo mundi Sal¬

vatore , olim inftituta ac in novo Teilamento

pretiofe coniiimmata.

A §t IL

i

(4)

Promiflioi "t / ίΎ~* §.» II. Patribus fub Veteri Teftamento poft

e c ia*

miferandum 111 Paradifo lapfum, promiilus erat

Meflias, quem circa Novi teilamenti lnitium

in plenitudine temporis exhibitum fuifte, credi-

mus per Deigratiam, quotquot Chriftiani voca-

mur. Idem eft filius Dei ex lübftantia Patris an- te fbcula natus , qui per Spiritum Sandtum ex

virgine Maria humanam naturam afiumiit. Idem

eft Tiumani genens redemtor & ilie fol juftitise

de cujus exortu, inter ceteros qui ipiius adven-

tum prasdixerunt, quoque vaticmatus eft Mala¬

chias.

Argu- §. III. Scripturaenim TeftamentiVeteris,noη

Ve11Te1

mo^° continet

padtum

illud legale, quod

Deus

ftam. C'curn Ifraelitis per Molen fancivit ad montern Sinai5 verum etiam illud foedus gratiae, pri-

mo promulgatum coram Adamo & Evain hor-

to Eden & låqiius deinceps, praecipue vero A-

brahamo & Davidi repetitum. Promifliones

autem de Meflia fub Veteri teftamento pluri-

mum quidem diiferunt å legibus & ceremoniis

Mofaicis; fed illarum discrimen a Novo te¬

ftamento in Iiis praecipue cernitur,quod Meflias jam in carne fit exhibitus & lux revelationis

locorum amplitudine & rituum levamento cla-

rius pateat: beneficiaautem fpiritualia &eorum

per

(5)

ÖS

per fidem

applicatio utrobique eadem iunt at~

que convemunt.

§. IV. Nondefuere tarnen,

nechodié deiuntAdverfa-

extra & intra pomoeria

Chriftianae religionis", ™venta~

qui hoc

pietatis &£dutis humane myfterium vel

negant vel etiam

depravant, ne ultra diffunda-

tur lux Evangelii & vera

fides in cordibus ho-

minum, qui adhuc

veriantur in tenebris fuae

mentis, accendatur. Sic

etiam homines impii,

proh dolor ,

inter ipibs qui nomen Chrifti pro-

fitentur, vitarn nihil minus quam

homineChri-

ftiano dignam gerunt5

babentes formam

fed quivim ejm

abnegarint.

§. V. Declaravit

olim Deus in verbo iiio Modus

multis... modis hanc benignamj ö

voluntatem

,

de

oms.

rilio, quem mittere decreverat in

mundum, ut

peripfum redimerentur

homines å poteilate Di-

aboli. Nunc enim per

prsediftiones & apertas

promiifionés

illudindicatumfuit5 nunctypi&ia-

crificia Mefliae adventum non

modo iea

utrum-

que ilatum

exinanitionis atque exaltationis &·

officia pariter repraefentarunt:

hinc etiam varise

ipiius appellationes tum

proprio tum iymbolicae

in Scriptura iacraextant, quae

vel ad alterutram

Divinam & humanam vel ad utramque

refe-

runtur.

§.VL

(6)

m 6 m

hoilis hominum diabolus, docet Eiaias: quan-

27 * Dommus proditurus dicitur é loco fuo, ut exer-

ceat definito tempore cvindi&am inLeviatbanem, qui

ferpens oblongus QftortuofuseB->gladio fuo 'vaflo tf?

robuflo. Heic emm poteilas & aftutia diaboli,

å

Domino comminuenda atquetollenda prsedica-

tur, quadieeccleiia inproteftione fuå exultaret*

Sententia ^ l\\ud oraculum de inimicitia interMes-

^am & iatanam conftitutå, ab antiquis Judseis, Evangelii alioquin hoftibus, utcunque

intelle-

Targ. jo-6tum eiTe, ex eorum verbis, quse de ferpente na-

ndtbsn. in tUrali accipi nequeunt,apparet* Statuunt enim

^olf.-rl'rg.

f°re? ut filii

mulieris obiervando

praecepta

le-

jerofoi. er gis, ierpentem in capite percutiant; &

viciifim

parapbr. lérpens, prseceptis reliftis, morfum calcaneis

ugn. ipforum intentet: medicinarn vero, quseiftine-

gatafit, illis tarnen paratam effe in

diebus Regis

Meifise: & alibi fententiam fuam ita exponunt:

Sohar Be- (^νΠ) ΓΓ1? pDH Π2 p Μ"ϊ Κ1Π

refah. in niDn ^3

Gen:*: :

ρ*π ρ rim

Ipie conteret tibi Caput5 hic eß SanBus itte

bene-

ef. 2 - s dittuSyqui accrngitfe utferpentem

ißum émundo toi-

lat5 ficut fcriptum ς/2/ablorbebit ipfam mortem

Zach;iy,z.in vidtoriam5 pr&terea quoquefcriptum eß: & ipi-

ritum impuritatis amoturus iüm å terra.

$♦ XI

(7)

- 7 . . η >

§. XI. Meifias autem princeps hominum , ti

non univerfum genus humanum , per Teftam.

cjtii, nempé mulieris deiignatur ,

κ«? ΐζοχίω

&veréj quia (blus natus elt mirifico Dei

conii-

lio, non ex femineviri ied mulieris, etiam ejus-

modi qua:noV;,hoc eil virgo, alibi nuncupata re-

Ef;7·'

'*·

peritur. Haec omniaplenius apparent,

quando

filius mulieris rectorille gentium, & Michael il-

le pugnans1 <D atque vincens introducitur contra

1 - 1 1 f jy.pOC.

lerpentem antiquum, qui diabolus atque lata- 8%9%

nasvocatur, ac de coelo dejeftus terrae feducit

inco-as. Huc igitur Ipedtat quod icriptum eft :>7^··

'ΕιςISt ζφΜ/ίξύύ^Υ) o tjorlä OeSivcL λν'ατη τα. ϊργα

rS Λα£ο'λ«. In hoc apparuitifilm Dei, ut

dtfifoh-eretc°^'

opera Dtaboli.

§. XII. Conftans igiturfuit exipeftatio MesfiaeAntiqui-

in eccleiia Dei etiam ante diluvium , ita ut A~do&nn*

damus Evam conjugem fuam, vel maximeideo

quod mätereifet viventium, illo nomine appel¬

laret, & ™#'i^exclamatioEvae circa nativitatemGen: 4: /.

Cainihuic rei teftimonium perhiberet* Unde A-

bel infidefacrificium obtulit Deo; Enochus pari-He^: u:<f«

ter coram Dominoambulafle, &ipfiper fidem (in

venturum Mefliam) placuiile dicitur. NoacKus

pracojufiitia, ejus quae perfidemeftfiebathaeres:^ quamobrem Dcusj incredulis per aquas diluvii/,/ν^.^

iub-

(8)

» 8

fubmerfisjntükuhujusfundamenti fancivit cum

ipjfo foedus in ligno iridis5 quemadmodum De-

us inyeteri Tcftamento fiepius memoriam facit

Pf- 78-37-foederis iiii cum popuio Ifraelitico, quo Mcifiae

adventumhatidobicure indicat.

Promifllo annosa creatione mundi circiter

fafta A- bis mille,contigit illuftri viro inter orientales A-

brahae. brahamo vocatio Divina: quam iecuta eil pro-

miffio illa ialutifera de Meffia ex ejus poilentate

oriundo5 cui fidem adhibuit certam , pater ille

credentium, quaeimputata eftei in juilkiam: ita

ut acceptapromiifione, longé ante legem pro-

mulgatam in monte Sinai, circumcifionem eth

am quae iftius ligillum erat iuiciperet. Neque

enimAbrahamoialtem data fuit benediftio vitae

praeientis&pofieifio terraeCanaan5 fed fpiritualis

in Chrifto quam eminus conipiciens ad patriam

in coelis ahhelavit* Haec ita intellexerunt tem¬

porenati Chriili ipia mater ejus virgo Maria &

iacerdos Zacharias : haec etiam optime å Paulo explicantur paflim, & praeiertim in Epiilola ad

Galatas ubi promiflio Abrahae fa<5ta dicitur.

Gal. j. 16,

htyi tylok (Γπίρμ&σιν, ως cffii 7roMÄ, αΜ' ωςζφ* ϊνός. Κα} Ίω σπίξματί <rx3 otsiX&rw·

Nondicit: &femimbus , tanojuam de multü, fed

tancjuam de um: &feminituo,quießChrtßus.

(9)

® 9 ^

§. XIV. Jacobus bcnediccns filiis iuis in

ίριπ-^γ Ja-

tu prasdixit Meffiam quem appellat non ad-cobi'

futurum, antequam fceptrum cum poteftate ju- Gen.4^10.

dicandi Judaeis effet ablatum* Sic quando dc ferpente tribusDanverba feciifet, falute quam å Domino exipedtavit, fe ipfum erexit* Plura hujus modi obtulerant fefe in hiftoria Patnar-

charum, praefertim ex fide 6c fatis Jofephi, quae

Saivatorem mundi vel verbis vel viiionibus de- monftrant. Interea vero circa praeientis loci

explicationem audiamus Paraphraften Chalda^-Tayiru^

um quomodo nobis de Meina confentiat: Onkel. in kqVv ny 'πυι odd K"},v)Di niirr rrnna nny *njr xkh: loc'

: pyomr1 γτ^ι κπό1;ο &rn rrVnn κπτη ny Non recedet éxtrcensρotefiatém de domo JehmU Gf fenba dcfiliis fidiorum ejus ufeme tn feculum^ doncc

ueniM Ådcsfias, cujus efi regnum: & ei obedient popuh.

§. XV. Nonvacat receniere iingillatim, quae Promiflio

in iäcris literis de hoc ialutis humanae coniilio Da~

perhibentur. Intueamur ialtim

praedidtiones,VJvli*

qua^ Regibus in populo Dei maxime inclytis fa-

dtxiunt, quomodo enim Dens å viris iibi di-

leclis hane benignitatemrcticuiifet? Sicut igitur

Abrahame* ita & Davidi promiiit, ut ex ejus ie-

mine oriretur,cui Deus Pater, ipii vero Filius fo-

B ret

(10)

^ 10 ®

rct illc viciffim,ac iblium regni ftabilitum occu-

paret. De iilioDavidis Salomone hxc dici non

potmiTent magis, quam de reliquis regibus po-

puli liiius, cum tarnen conilet eorum regnum

jam deiiiife,nequeipfcs fuiife filios Dei,quomo-

do Meilias erat per seternam generationem. Sa-

*2'7"

lomon quidem fuit typus ipiius, fed nucleus

Mkk.f.· 2. prophetl2e ipium Meffiam indicat. Quem Da-

Heb.1: j.' vid iibi deicriptum ita lntelligit, ut pro filioDei

pf.2:7. & domino ίίιο eundem agnoicens, prae gaudio

ibid,no:1. atque rei magnitudine obftupeicat &c dicat:

z.sa. 7:2S. rm nr *p:ni airr-πηκ mrr ό-τκ nnyi

γώι Hwn nnyi :nwn ΜΠ—ΠΚ "mnt

: oViy1? nrnV q-ny Quaproper nunc,DomineJeho'vi, "DeUs & er, 0*

νerbα tunjuht<veritas: cumpromiferisfervo tuo bo~

numißud: nunc tncpuam, placeat benedicere domui fervi tut, m feculum coram te.

§. XVI. Si reipicimus ad Pialmos Davidis, plu-

Prophe- ra iünt teßimonia, quam ut paucis memorenturj

PfaTmls *^ex^e & vates Ifraelis, commendato primum β iacrarum literarum itudio, coniilia hoftium ad-

ibid. 2-\ ver&s Dominum & Meffiam ejus perturbata ei-

&feq. fe: regiam deinde ipiius digmtatem å generatio-

ne seterna atque dominio in terrarum orbem u-

niverfalij cultu item & obiequio Rcgum atque Priri-

(11)

11

Principum : perfonam quoque ipfius ex natura

tum Divinatum humana, officia item ac bene- z' jficia per exmanitionem & ignominiam,ad exal- J '

- tationem &gloriam, dernonitrat. Meffiäm por-

ro iiib titulo cervse matutin# acudffimis dolo- ribus afihdum plagisque confoflfum, yeftibusmj.

fortifegio iubjeétis$ hinc yero liberatum velut e

profundo luto in gaudium & ialutem eorum, fa * qui Deum quaerunt & nomen ejus amant, con- ^-'eq*

ftitui pronunciat. Regnum Chriili &gaudium ,

ipintuale in ipfo?non tarnenline exceptionecru-' '

fs'

19

eis, ita defcribijtur, ut pariter etiam refurredioEp '4' *

ejus å mortuis, aiceniio in coelos, ieflio ad dex- πο; Λ

tram majeftatis Divniie & miflio Spiritus Sandi iliper Apoftolos & in corda fideiium, ex admira-

biliDei iapientia & bonitate elucefcat.

§. XVII. Neque magnificum illud canticumEx Canti- Salomonis, utut intelledu difficile, poiTumus o-co canti-

mittere* Colloquium iacrum ibi inftituiturcorum*

inter filium Dei atque eccleiiam ejus 5 &

iicut Meifias uncium iignificat, iic quoque ole¬

um effufum nomen ipiius iftic vocatur, quem

David antea oleo Ixtitix undum, in compen-W/· s.

dio hujus cantici praedicavit. Quemadmodumco Ebr- igkur unio inter yerbum, quod eft filiusDei, & JL

B 2 car-

(12)

So 12

E*"x'h ^ carnem iive humanam naturam , fundamen-

tum conjugii ipiritualis exiftitj ita videre licet,

annon iüblime lllud myfterium heic etiam prae- dici eredamus. Amicaieuiponiaieoriim aliquo-

ties loquitur adjurans itidem filias Jerofclymse

tanquam å fe diftindtas5 iponiüs viciifim iive di-

ledtus,collaudatis regmis, concubinis atquepucl-

lis, feoriim quoque celebrat micam illam co- lumbam, puram apud matrem iüam 5 haud ali-

teracDavid, in Chrifti perlbna,loquitur de eri- pienda anima e poteftate hoitiumwitca fua. Prae-

terea dileftus veniens mhortum iüumex defide-

Cant.jir.z, rio iponfe, qua: ioror item fons hortorum &

puteus aquarum viventium appellatur, feoriim compellat amicos quoque iüos,ut edant & bi-

bant ex fruélu rerum pretioiarum iuarum, ad

joh. 6:S3- eundem modum,quo Chriilus deinceps aliquo-

Ί ties fuos difcipulos eil allocutus. Plura de MeP·

paflione & iecutura gloria qua: ad haue rem

facere videntur, nunc non addimus.

Vaticinia §. XVIII. Eiajas quum in templo Jeroioly-

mitano vidiiTet gloriam Domini, Seraphim ad-

ilantibus atque ninc & inde nomen ipiius cele-

brantibus, de femine iandto eruditur & deinde in ipiritu hunc adventum Meifiae evidenter prae- dicit: ubi oilenditur fore ut virgo concipat Gf

fartat

(13)

pariat Filimn cujus nomcn vocaretur Immanuel,

Deum nobiicum eile indicans. Idem quoqueibld:

magnam iucem iuper gentes orituram de nato caP:

puero £5 datofilto mox declarat, cui nomina ei- fent llluftna valde cum poteftate, pace & juiti-

tiå perpetuåa Tum demonftratur, hunc pro-

diturum ex familta Davidü velut iurculum deca^'

trunco iiiccifo , iuper quo requieiceret Spiritus

Domim in iumma perfedtione. Porro futurum, cap: SJ:

ut idem iniquitate omnium noftrum in fe fui-

ceptå, per anxietatem multam juxta latrones

morti traderetur, veftibus etiam rubore aiper- cap.-fy. i.j

fis 5 ereptus autem exmde viftoriam & ialutem

affliéhs non modo ex domo liraelis fed ex o- ca?\ 49\

mnibus gentibus adferret. Cäp' 4'

§. XIX. Annon etiam å Jeremia Salvatoris Pra&ft1

adventus praedicitur, ubi iermo eft de ffudtu juftitiae Davidi excitando, Rege videlicet, qui juftitiam in terra conftituat & auxilium populo

luo conferat ? Cumprimis autem exprimitur nomenipiius Domini, quod inillo fuit: υρ-iy mir

Jehovah jußitia noßra. Commemoratur praeter- zß6'

ea diierimen Veteris a Novo teftamento, ubi/ ' hujus felicitas ita prasdicatur, ut intelligamus ab- rogandum fuiileillud paftum legale Moiaicum

cum fuis ceremomis & onerofa ejus paedagogia,

viciiiim

(14)

ib: si; jj. yiciilim autem adfuturam effe luccm Evangelii

tantam , qux tum patefaélionis perfpicuitate,

tum donorum incrementis ie diffunderetper u-

niyeriiim orbem terrarum.

Confcn- XX. Neque extat fcriptura Prophetarura

q-iorum Ψιχ non

pcrhibcat Salvatori noftro & beneficiis

prophe- ejus teilimoniumu Hofeas vaticinatur defalute

tarum.

per Dominum Deum noftrum acquirenda, de

Hof. r7 iponiatione

fpirituali fidelium & redemtione å

ib.ζ:i9. poteilate mortis«. Xoél de ejfufione Spiritus San-

ib.i3:14. dti fuper omnemcarnem in diebusMeffiaeloqui-

joci. ztzs. tur. Obadias autem de pr&dicatione ialutis in

obad.v.zi. monte Zionis fub regno Domini, yerba facit.

Mich,j: z. Michaeas civitatem Bethlehem nominat ex qua

proditurus erat dominator Ifraelis, cujus exortus

Nah. 1: rS. cffct^ prmcipi0? a feculi diebus«. Nachumus

mb\z: edidit prophetiam de Apoftolis evangelium &c

pacem annunciaturis. Habacuc fidei juftitiam

& glorias Divin£ notitiam, Zephanias quoque

Zeh,.,ep *19' exultationem 111 Deo ialutis

noårx

ätque pro- pagationem cuitus Divini declarat* Zachaiias

de viro cui nomen rro, hoc eft GERMEN, 1-

Zach. 6:n.tern Regis humili ingreifu ; praeterea de yendi-

ib 919- tione

pro triginta argenteis atque plagis in ma-

nt'6 nibus1 ' ipfius: ac tandem de Rege, Domino exer-

cituum, cujus honos exhibeatur, illuftna pro- fert

(15)

ÄS 15 ftS

fertoracula. Haec autem & hujusmodi_ alia, Ju-

dxi & olim & nuper de Meilia expoiuerunt:

p Vy :*1D&0 fTODH *]Vd Vy Έ DtfWn Π UHTO HD [ΤΟΠΙ Λ. Salotno

/rr Vrrn πεγ #irn udd «to nor rnnnni mna ^ Μββ

TOr b rrro ^V nmy /n "jVdV nrcwnV s Tnyn

tmran *jVd King ρ«π "?d Vy *jVd «to Van zacb.fu.

Re&é autem hoc explicat chaldaa paraphraßs quodif- lJf·' 77*

de Rege Meßta dicatur^ fcriptum emm eß: & e lo-

co iuo germinabit, quia egreffurus adtßcabtt tern-

plum Detfuturum. Et ad Regem Jehova Zeba-

oth adorandum (gvenientgentes) quta omnes ha¬

bitatores orbis cognofcent ilium ejfe Regem totius

terra 5 tpfe autem Rex Aießtas.

Cap. ii

Deapparitionibus,facrificm & typis,

bus

Mejjrnreprafentatm eß.

D§.

tuOminusapparuilfecumangelorumperhibetur

i.

Abrahae,duorum comifa-in luco AbrahatApparicio Mamre circa meridiem;Moli autem cupienti vi- fac1:a·

dere gloriam Dominihöc negatumfuipeoquod

homo non poflet videreipium ac vivere: ficDe¬

lis å nemme unquam vilus Johanmdicitur. Sta¬

tu-

(16)

- & 16

tuimus igiturFiliumDei,cui nomen Jehovacon-

joh. i: ig. vcrüt? in forma humana Abrahae viium eife, &

convivio exceptum denuo fernen illud benedi- jer',ζ3/ kftum promififie. Ita Moies non ipiam faciem

Dei, led pofteriora ejus, umbram videlicetcar-

ms aliquando ailumendae vidit: quemadmodum Johannes filium unigenitum in ailumta carneap-

paruiife & ventatem atque gratiamDei expoiuif-

le oftendit. Ad iftam proinde apparitionem re- feruntur hxc Salvatoris verba, coram Judxis:

Άβςμαμ ο πατήρύμώv ήγatfMOLirav ϊνα ί'Λ m h-

job. rj^v ^ y^Jf ξχα'ξΥ).

Abrahamus fater ille vefier exultrvvit-, ut Äderet

diem ißam meam, Gf ^vidtt aegaAfa efl.

§.II. Sicut Xfaacus ex matre eftoeta, ita Meill-

T^s I_

as liipra naturx ordinem exvirgine natus eft.

Il-

le fuit jfilius unicus ex Sara & dileétus Abrahx

patri iuo, fic quoque Filius Dei unigenitus erat

& in quo Patri coelefti bene complacuit. In I-

iaaco, qui ligatus & imrnolationi deftmatus erat,

€onf\ J'hr: typum habemus mfignem Meifiae vinch & in

ibid. ιk19. crucem fublati: ut quod ille repr&ientavit inio-

la humanitate,hic prseftaret yirtute Peitatis,quae humanae ejus natura fuit unita. Sic aries occi-

ditur loco Ifaaei, fangvine fuib, ut referretfi-

~\T*^1*tS! iJ f

Chrijtus.

Et

orat.β' guram magna ilhm ajiciima, qua

(17)

Et ficut Abraham recepit liaacum, ita intelligi-

mus Chriilum a mortuis reiiirrexide. ]udximo-C0*f-Ebr'

re fuo, non tarnen contemnenda proferre folent

de Media, quod ad exempium Iiåaci ligna por-

taredebeatj quae cum judiciolegi poffunt: con- Gern22: f.

(tat enim, lignum crucis portatum cffe ab ipfo

Chriilo mortem pro nobis iiibeunte.

III. Jacobus per fomnium vidit fcalam ecc- Scala ja-

lo mnixam, cujus extremitas altera terram tcti-cobl*

git, verbo Domini audito,&angelisDeiafcen-

dentibusacdefcendentibus5 illa quid nifi Filium

Deié thronomajeftatis deicenilirumaliquando,ut

inter filios hominum verfaretur eosque deiiciis pyov. s.-jr

iiiis laetificaret, & iterum aiceniiirum defignat?

Cumprimis autem illuftris eil illa manifeitatio, Joh-I:

fadla ad torrentem$ ubi ludta inilituitur å F1I10 Gen-^:z^

Dei, qui & vir ob afliimendam

humanitatem&Horn.^?

facks Det, ob Deitatem vocatur, adeo ut fides J'

lacobi de Medlas adventu & officio heic mirifb

ce iit confirmata.

§. IV. Lex fuit pasdagogus ad Mediana; mo-^, Talis quidem cum forenii deducendo hominem

ad agnitioncm miienas, mimflra eßfuo modo ad

grattam & Chriftum, ut ea quaratur alibi; cere- Luth.com

?nonialis autem &reliqua diiciplina Moils per ty-

pos & figuras Chriilum cum piaculari iacrificio ** 'u/f

C repras-

(18)

ISI*8

repradentat. Sic rubus ardens in deierto futurse

incarnationis imaginem habuit. Agnus paicha-

Iis, qui circa ipiüm exitum Iiraelitarum ex JE- gypto madtari jubebatur, iangvine iiiperlimina-

Exodn:zs

n atque poilibus illito, ne angelus primogeni-

torum percuffor ipios quoque caederet, mii-

j,cor.j:7. gnem geffitt7pumMeffia^5 qui ut agnus imma-

Tbr. ίο: /. culatus in ara crucis immolari debebat, ut pre-

tio iangvinis effuii in remiifionem peccatorum

vindicaremur a poteftate inferni. Ita quoque

traniitus per mare rubrum, haud aliter ac lioe-

ratio Noachi ex diluvio, iignificabat baptiimum

& frudhim qui exinde redundan

Tvpi alii. §· V. Dominusinnube & igne,manna coele-

Exod. 13.21.fte & aqua ex petra, Meifiam 111 utraque natura

'ibid n '-7'Eer tnbulationes iturum, ut cibum & potum

Heb.j.-s.ij. ipiritualem hominibus exhiberet, denotabant.

Luth. com. Idem eft työ "jn/d, Angelusfaciei Dei, iple filius,

r7d'23-22

cluem exoptavit Mofcs, ut prsecederet populum:

ib.33:13.14. hinc quoque liraelitae Chriftum in deierto ten-

caiBibi.intaffe dicuntur, quando dubitabant an Deus ef-

ffet in medio illorum. Mofes ex mandato Dei,

i.Lor.io.p, - Λ ζ

beut. 1s: edocet populum de magno Propheta iimili fibi

excitando, cu]usverba audiri, ferio jubebantur, adjedtå contumacibus graviffimå commina-

tione: hic autem quis erat, niii Meilias?

§. VI.

(19)

. *9 HS

§. VI. Sacrificia coeperunt cum

promxiio Mel- astas &

fia & exinde oblara ilint coram Domino

in typ.?s Sa-

odoremiliavitatis. Eadem circa

locum Μdiix p^a0*

exhibendi viguerunt & ignc

coditus miifo, van- Gen. 4- 4.

isque legibus munita

flint. A popuio unde pro- l^s- z/-

diturus erat Meffias celebrata,ultra tempus

ipii-

us exhibiti non duraverunt. An

igitur credere zu fchoi.

fas fit,Deumlandtum&in fecula

bencdidtum

a-

Sacrif·

liimalium madtatione,frugum

oblatione & thu- f.

ris ineenfo tantumdeledtari, nifi

iublimius quid-

dam hac teftamenti veteris

oeconomia fuiifet

Ebr.

10:f.

expreffum? Nam

quod juvencorum & hirco-

rum iangvis non poterat,

id praeftitit ipfc5 quem

iacrificiorum typus

referebat* Memam igitur

cum officiis & beneficiis ftatuimus

praefigura- "*I9'

tumeffe per facrificia,

offerendum aliquando,

ut fangvine fuo

acquireret falutem non modo£^

Ifraeli, fed omnibus 111 mundo

hominibus.

§. VII* Idipfum, inter

alias rationes, vel exin-

jyp;.ae-

de colligitur: primum

facrificium fieri dicitur monftra-

mir coram Dominos

demde

acceptum

efttl0·

pro offerentein

expiationems prxterea vocatur eP'5'4'

nw igne abiümeiidum 5

hinc

quoque

fit odor

gratus Domino.

Porro ftatuitur reliduum ob-

lacionis crtsnp vipfanctum

fandtorums fic

quo¬

que tandem

fal foederis

C

in

2

omni munere adhibe-

batur*

(20)

ÖS 20

batur:Huc ipeclant verbaDavidis, ubi de adven- tuDci

noftn5antequemignis

coniiimitjoquitur:

'h 1ÖDK -W pHH bto) OWH

••nar 'by w: <τοπ

Inclamat ccelosfuperne&terram^jus Populofifo dt-

äurus: Congregate mihi quos hemgnitate profecntm fum, qui iceruntfoddus mecumperfacrificium.

fexplica- §. VIII. Conilat

autem iacrincium non pla^

sotp.

4S.22.Efaj CU1&> niii foret coram Domino, fide nimirum,

quae Dominum rcßiccrct^ ut expiaretur pecca-

2-bp 10:4. tum5 neque enim langvine animalium poterant

rp.y.jj.'io.

]niqU1tateS auferri. Et iicut facrificium abfumeba-

turjgne,itaMciiias tnbulatus & morte,

affectiv eß,

χμ. r; cumlernet ipiüm proreatunoilrooblationem &

victimam cxponeret, in odorem bonae fragran-

Ώαη>.ρ:ΐ4Λ\χ.78:35- PerfianBumfan&orum tarn oblationis quam tabernaculi denotatur fan&ißimm IjraeUs-, Salva-

ry ^λ

, J " J

f nontor nofler,vidit corrupnonem, ledqui propterea quoqueexcitatusin aiepulcromortu-

pf.it: 10. is apoitolos iuos in mundum univeriüm emiiit,

Aü. z\ 27.

ut jlomines fa\-c lapientix imbuerent.

Applica- §. IX. Infignis proinde eil illa de iacrificiis

dem^US' iio& gloriaut intelligamus, quomodoMeffisepai-

lit adumbrata, veluti facrificiaper-

Zev. 17://.

agebantUr non iine iangvinis effufione, qui

jEbr.ß.-zz.2p per formam crucis ipariiis eil5 &odor gratus

coram

(21)

21

coram Domino adfcendit: In Meffiae exinani- tionem utique conyenerunt omnes judicii vires p*: 691

ut ipfe iecundum amplitudinem miferationum åEfaja

judicio ereptus, nos quoque regno occupato

ad fe traheret$ quemaamodum etiam Judsei yc~Jpoc.-nm?.

ritatis hujus alioquia hoftes, de facniicia

commentari folent.

dw ra im njinnnn nnrro nya roÄDn -nm

στητό ώο nrnai σοπτπ oy pn nra b οΉΠτηηPardes ,

ι Rtmmon.tn

οίτπτπ nöp» anpn ruTnn πηικ ΓΡτκσνηιρσ.xr1ir

/U1 nm y*)m 1J2W /1DS3min.b.tit.

Sacrificium igne abfeumendum5 deßgnatur regnum

fiub conceptufeto infimo, ubi omnes <vires judicii cum mifeerationibusfecfec eonjungnnt; cumque omnesjun&a

atque colleSlafeunt ibidem, tlieflatus [ unionis] tjo-

catur nwfct. Sic traditurin Cantico canticorum ad lo- Cantt1:

cum: trahe me, poft te curremus, & cetera.

§. X. Siulteriusrequintur iacrificiorum figni-Teftimon»

ficatio & uiiisj folide quidem & evidenter do-^ov* Te"

cet Epiftola ad Hebrseos (quse eft veluti c!avisuam*

do&rinae hujus & totius Levitici cultus) taber-

naculum & qua? ibi fiebant, fuiiie exemplar re·

rumcodeflium & οίιτίΙυπα fe/Sαληθινών, ieu figii-Etr.-

ras eorumfacrificiumqua& oblationem noluiifevera ejfeent. Hinc quoquedicitur?quod^Deus

tbfed'J:z

9'

ceremomales iflae leges abrogandae forentin ad-

ventu

References

Related documents

enim eft, quod objicias, JOHANNEM fcripfirte sv tco non quod ifte ritus ejus tantum folemnitati fe- Iti adligatus fuerit, fed quod etiam tunc frequentatus fit;. nam verba

tantum verbis ied etjam animis inter ie conientire, id, quod prolatis ex POLYBIO exemplis probavit RAPHE- LIUS, atque iftius modi concordiam exprimi etjam ii- gnificantiori

cum natura fit vel ipfe Deus vel o- pus Det. Ucrovis autem fenfu acce- peris, principium hoc titubante ibit paiTu. Quod autem ad rhombum heic pra?cipue facitf, meque maxime mo-. vet

hement! tarnen impetu, in id, quod natura ipiis, tän- quam utile praeiixit, feruntur. Quam am autem haec potiffimum iint, in quibus homo, ante ufum rationis,. cum reliquis

Ad vero, cum prsdominium vohiptatis, gaudium dicatur, fummum quoque quod diximus bonum, in-. divulfo nexu cum gaudio conjongi

eadem etiam, illius juftitia nobis im- putatur.. lllum enim, qui

natale folum, quod natura tribuit nobis, indicat j qvurn Patria, communis inftar parentis, pupillis fuis optime.. confuiat: improprie quando fumitur, fit id vel

Paulus iit, ied quod cum eroditus eiiet, non rejiceret id quod effet, Sz quod in ipfa ejus oracione.